Sebebi Sükûn olan Med-ler Meddi Lâzım ( مَدُّ اللاَّزِمِ )

[Havasokulu]

Med harfinden sonra gelen harfte “Sükûn” olduğunda şu Med’ler oluşur:

Meddi Lâzım
Meddi Ârız
Meddi Lîn

1- Meddi Lâzım: ( مَدُّ اللاَّزِمِ )
Lügat manası: “Uzatma gerekçesi kuvvetli Med” demektir.

Tarifi: Med harflerinden sonra sükûn-u lâzım gelirse Meddi Lâzım olur.

Sükûnu Lâzım ne demektir? Bir Kur’an lafzında, üzerinde sükûn yapılan harften geçildiğinde veya durulduğunda değişmeyen, sabit kalan sükûn demektir. Bu yüzden med sebeplerinin en kuvvetlisidir.

Sükûn-u lâzım iki işaretle anlaşılır: 1- Şedde ( ّ ), 2- Cezm ( ْ )

Bir harfin üzerinde Cezim veya Şedde’nin bulunması, onun sükûn işareti taşıdığını gösterir.

Şedde’nin sükûn işareti sayılmasının nedeni ise şudur; Örnek olarak, şeddeli bir Lâm harfini ele alırsak, açılımına dikkat ettiğimizde;

ilki cezimli, ikincisi harekeli olan iki lâm’dan oluştuğunu fark ederiz:

( لْ + لِ = لِّ )

İşte bu nedenle Şedde, sükûn işareti olarak kabul edilir.

Kelimede oluşan Medd-i Lâzım’larda, Şedde ve Cezm işaretleri, med harfinden sonra gelen harf üzerinde net bir şekilde yer alırken, harfte oluşan Medd-i Lâzım’larda bu işaretler bulunmaz fakat teleffuzda hissedilir.

Harfte oluşan Medd-i Lâzım’lar ile Kur’ân-ı Kerîm’de bazı sûre başlarında, bulunan ”Mukatta‘a Harfleri” ni kastediyoruz.

Bu harfler yalın bir şekilde, harekesiz olarak yazılırlar ve bunların orijinal adlarını bilmek, sağlıklı bir okuyuş için gereklidir. ( الۤمۤ Elif Lâm Mîm) gibi.

Bu nedenle daha önce gördüğümüz bir tabloyu burada hatırlamakta yarar görüyoruz.


Kur’an Harfleri Nasıl Okunur?




Tabloda görüldüğü gibi, bazı harflerin teleffuzu iki harften oluşmaktadır. (رَا), (يَا) gibi. Bunlarda sadece medd-i tabii vardır.

Bazı harflerin teleffuzu da üç harften oluşmaktadır. Son harf her zaman cezimlidir. Medd-i lâzım olan harfler, ortasında med harfi olanlardır. (سِينْ), (قَافْ) gibi.

Bu durumda olan harflerin sadece bir kısmı Kur’an’daki Mukatta‘a Harfleri arasında yer almıştır.

Uygulanışı: Medd-i Lâzım’ın, kelimede veya harfte oluşmasına ve hangi sükûn işaretini taşıdığına göre çeşitli tanımlamalar yapılır. Fakat hangi çeşidi olursa olsun, hepsi 6 hareke uzatılır.Buna göre;

1.Meddi Lâzım kelimede olur ve sükûn işareti şedde olursa, Medd-i Lâzım Kelime-i Musakkale olur. Kelimede şeddeli meddi lâzım demektir.





2.Meddi Lâzım kelimede olur ve sükûn işareti cezim olursa, Medd-i Lâzım Kelime-i Muhaffefe olur. Kelimede cezimli meddi lâzım demektir.Kur’an-ı Kerimde sadece ( ءٰاۤلْئٰنَ) kelimesinde örneği vardır.

3.Harfteki Medd-i Lâzım’a gelince: ( الۤمۤ Elif Lâm Mîm)’in okunuşunda ( أَلِفْلاَمِّيمْ ) görüldüğü gibi, Lâm ile Mîm harfi arasında, idgamdan dolayı ortaya çıkan şedde, telaffuzda belirgindir. İşte bu şekilde teleffuz ederken, harfin sonu şeddeli okunuyorsa, o harfte Medd-i Lâzım Harf-i Musakkale var demektir.

4.Aynı örneğin son harfinin okunuşuna dikkat edilirse, Mîm harfinin telaffuzunda, bitiş esnasındaki cezimli sükûn ifadesi belirgindir. Böylece, Mim harfi üzerinde oluşan uzatmaya, Medd-i Lâzım Harf-i Muhaffefe denmiştir.
Bütün medd-i lâzım çeşitleri, en az medd-i muttasıl kadar (4 hareke) uzatılmalıdır.

Sebeb-i Med olarak sükûn-u lâzım, hemzeden daha kuvvetli olduğundan meddi muttasıldan biraz fazla çekilmesi daha uygundur. Bu nedenle 6 hareke uzatılması tercih edilir.



Tecvid

[Zikr]

Allah razı olsun