musallat türleri

Önce şöyle başlayayım. Te'vil kelimesi söz/kelam bağlamında kullanıldığında, ve maksadı şudur" demekle eşdeğer bir faaliyeti ifade eder. Bunun içindir ki Al-i İmran suresinin 7. ayetinde, Hz. İsa'nın Allah'tan bir ruh ve O'nun kelimesi olmasıyla ilgili müteşabih Kur'an ifadelerine atıfla Hıristiyanların bu ifadeleri te'vile giriştiklerinden, yani "Bu müteşabih ifadeler- deki asıl maksat şudur" deme cüreti gösterdiklerinden söz edilmiştir. Bu mesele bir yana, Arapça tefsir kitaplarında sıkça rastladığımız, ya'ni teala (Allah şunu kastediyor), yekulu teala (Allah şöyle diyor), ke-ennehu yekul (Allah sanki şöyle demek istiyor), ma'nahu (Bu ayette kastedi- len anlam şudur) gibi klişeler sonuçta, "Allah'ın maksat ve muradını ben bilirim" demekten çok farklı bir şey değildir. Müfessirlerin bu tür ifadelerin ardından "En iyi bilen Allah'tır" demesi bu gerçeği çok fazla değiştirmemektedir.
Daha önce ifadeye çalıştığım gibi Meal-tefsir hazırlamak için Arap diline ve bilhassa Kur'an'ın nazil olduğu dönem- deki Arap diline vukufiyet gerekli şarttır, fakat kesinlikle yeterli şart değildir. Bu iş için siyer, hadis, kıraat gibi diğer dini ilimlerin yanında Arap kültür tarihi ve bilhassa Yahudilik ve Hıristiyanlık eksenli dinler tarihi gibi farklı alanlarda da bilgi ve donanım sahibi olmak gerekir. Hali hazırda ikiyüzlü rakamlara ulaşmış meallerin bir kısmı, değil ekserisi bütün bu ilimlere vukufiyeti olmayan Arap alfabesini dahi bilmeyen kişiler tarafından hazırlanmıştır. Birçok meal sahibininse Kur'an'ı harekesiz olarak okuyabilecek düzeyde Arapça bilgisine sahip olmadığı malumdur.
Evet, tefsir Allah'ın muradını anlama çabasıdır. Murad-ı ilahi nüzul vasatında Hz. Peygamber ve sahabenin hayat tecrübesi içinde en doğru şekilde anlaşılmıştır. Tefsir Allah'ın muradını re'sen ve ibtidaen anlamaktan öte, vakti zamanında anlaşılmış olan anlamı ortaya çıkarma çabasıdır. Bu çabada rivayet/nakil bilgisini esas almak zorunludur. Rivayet ve nakil ise zorunlu olarak tarih bilgisine dayanmak durumundadır. Çünkü rivayet tarihsel süreçte nesilden nesile intikal yoluyla gelen bir bilgi kaynağıdır. Bu kaynakla ilgili sahihlik zayıflık problemi ayrı bir tartış- ma konusudur. Eski alimlerimiz tefsirin sema (işitme) ve rivayete dayandığını söylemişlerdir.
Unutmamak gerekir ki yanlış okumalar ve yanlış anlamalar, yanlış sonuçlar doğurur. Kur'an'ı kendi nüzul bağ- lamından soyutlayarak salt lafzın delaletlerinden hareketle anlamaya çalışmak, bile bile yanlış yapmayı göze almak olur. Klasik dönemlerde müfessirler özellikle fikhi hüküm istihracında ayetleri nüzul bağlamından soyutlayarak yorumlamışlardır; ancak bu yorumları el-ibretü bi-umumi'l- lafz la bi-hususi's-sebeb, yani "sebebin hususiliğine değil, lafzın umumiliğine itibar edilir" kaidesinden hareketle mümkün mertebe namusuyla yapmaya çalışmışlardır. Bu kaidenin tatbiki ayetlerin özel nüzul sebeplerini bilmeyi ve bu bilgi işığında genel hükümler üretmeyi gerektirir. Bununla birlikte, özel bir hadise üzerine nazil olan ayetlerden genel hükümler çıkarma hususunda kimi zaman. "Bu ayetten böyle bir hüküm nasıl çıkar?" dedirtecek türden izahların mevcudiyeti de bilinmektedir. Mesela Fahreddin er-Razi, ya beni ademe hitabıyla başlayan A'raf suresi 31. ayeti namazda setr-i avretin vücubuna delil gösterme hususunda, “Bu ayet Ka'be'yi çıplak halde tavaftan men etmek için nazil olmadı mı?" tarzında bir soru sormuş ve bu soru- “Biz usul-i fıkıhta, sebebin hususiliğine değil, lafzim umumiliğine itibar edileceğini açıklamıştık" diye cevaplamıştır. Kurtubi de ayeti aynı mantıkla yorumlamış ve aynı hükmü çıkarmıştır.
Bunun yanında mealin bizatihi sahihliği de önemli bir konudur. Sahihlik hususunda temel şart, Kur'an metninden anlaşılan mananın belli bir yorum/te'vil anlayışına uygunluğudur. Burada söz konusu olan yorum anlayışı ise temelde belli bir kelam sistemine dayanmak durumundadır. Sonuçta herhangi bir ayetin ne şekilde te'vil ve tercüme edileceğini dilbilimsel kurallardan çok kelami kabuller ve prensipler belirler. Çünkü genel dini düşünce ve bakış açısı temelde kelami sisteme göre şekillenir.
Kelamin her itikadi mezhep açısından ideoloji kavramıyla eşdeğer bir mana taşıdığı bile söylenebilir. Kur'an çevirisi söz konusu olduğunda, kelami ilkelere uygun düşen meal doğru, ters düşen meal yanlıştır. burada aslolan, dilbilimsel gerekçeler/deliller değil kelami ilkeler ve prensiplerdir. Sonuçta her te'vil ve meal, sıhhat ve meşruiyet onayını öncelikle belli bir kelami sistemden alır.
Nispeten geç dönemlere ait tefsirler arasında
Maverdi'nin en-Nüket ve'l-Uyun, Zemahşeri'nin el-Keşşaƒ, Fahreddin er-Razi'nin et-Tefsiru'l-Kebir ya da Mefatihu'l Gayb, Kurtubi'nin el-Cami, Ebu Hayyan'ın el-Bahru'l- Muhit adlı eserleri de önemli gördüğüm tefsirler arasında yer almakta, çünkü bu tefsirlerde Kur'an ayetlerinin klasik dönemlerde ne tür konularla irtibatlandırıldığını ve dolayısıyla özgün anlamların nasıl kaybolmaya başladığını görebiliyorsunuz. Yine klasik dönemlere ait kaynaklardan Ebu Cafer et-Tusi ve Tabersi gibi Şii müfessirlere ait et- Tibyan ve Mecmeu'l-Beyan adlı eserler de benim nazarım-da çok kıymetlidir. Çünkü bu eserler sayesinde Ebu Bekr el-Esamm, Ebu Ali el-Cübbai, Ebu Müslim el-İsfehani ve Ka'bi gibi Mu'tezili müfessirlerin kimi zaman son derece orijinal yorumlarına ulaşabiliyorsunuz. Son ve modern döneme ait tefsirler arasında ise çok zengin bir muhtevaya sahip olmasından dolayı Alusi'nin Ruhu'l-Meanisi ile bilhassa İbn Aşur'un et-Tahrir ve't-Tenvir'i önemlidir. Şu anki fikrime göre en değerli tefsir İbn Aşur'a aittir. Doksan yıllik cumhuriyet dönemindeki en kıymetli tefsir ise Elmalılı Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili adlı eseridir.
Tercüme tefsirler meselesine gelince, bir kere bu eserlerin bir kısmının tefsir niteliğinde olduğunu düşünmüyorum. Mesela, Seyyid Kutub'un Fi Zilai'l-Kur'an adlı eserini tefsir kategorisinde değil ideolojik metin bağlamında değerlendiriyorum. Bir müslüman olarak onu yad ediyor ve Mısır'daki mücadelesini İslam davası olarak görüyorum. Başka türlü görmem de mümkün değil zaten, zira ben herşeyden önce müslüman bir insanım. Ancak bu eseri telif edildiği zaman, zemin ve toplumsal gerçeklikten soyutlayarak okumanın tefsir adına bir ideolojik metin okumaktan başka bir anlam ifade ettiğini düşünmüyorum ve bu şekilde okunmasının da çok zararlı sonuçlar doğuracağına inanıyorum.
Buna mukabil Mevdudi'nin Tefhimü'l-Kur'an adlı eserinin ilmi açıdan daha faydalı olacağı kanaatindeyim.
Muhammed Esed gibi isimlere ait meal-tefsir çalışmalarını ise, ilkesiz modernist yaklaşımın tipik örneklerinden ve ülkemizdeki modernist Kur'ancıların da ilham kaynakların- dan biri olarak gördüğümden, tasvip etmediğim gibi tavsiyede etmiyorum. Bununla birlikte çizgi olarak pek farklı olmamakla birlikte, Muhammed Abduh ve Reşid Rıza'nın Menar tefsirini okumanın faydalı olacağını düşünüyorum. Aynı şekilde İzzet Derveze'nin Kur'an ve tefsirle ilgili çalışmalarını da önemsiyorum. Zira bütün bu eserler en azından tefsirin el yordamıyla yapılabilir bir iş olmadığı konusunda okuyucuyu terbiye edecek ve ona haddini bilmesi gerektiği fikrini ilham edecek bir ciddiyete sahiptir.
Klasik eserlere gelince, bildiğiniz gibi Mukatil b. Süleyman'ın et-Tefsiru'l-Kebir'inden Fahreddin er-Razi'nin Mefatihu'l-Gayb'ina, Taberi'nin kuşa çevrilmiş Camiu'l- Beyan'ından Beyzavi'nin çevirmen tarafindan perişan edilmiş Envaru't-Tenzil'ine kadar sayısız Arapça tefsirin Türkçe tercümesi mevcut. Ben bu klasik eserlerin ticari veya başka saiklerle özensiz biçimde çevrilip halkın önüne getirilmesinin kesinlikle çok yanlış olduğu kanaatindeyim.
Esasen tefsir ilmindeki temel hedef, dini alanda yeni bir inşa faaliyetine girişip İslam'ı yeniden ortaya koymak değil, uzun tarihi tecrübede Kur'an dışında oluşan ve tartışılan ve fakat bir şekilde Kur'an'a bağlanan sayısız kelami, siyasi, fikhi, felsefi, tasavvufi meseleyi ayıklamak ve böylece dini alandaki fikir ve görüş kalabalığını azaltmaktır. Ancak bu ayıklama ve azaltma işi Kur'an'ın konusu olmayan meselelerin tartışılmasını da ister istemez kaçınılmaz kılmaktadır. Çünkü geleneksel tefsir literatürü, özellikle Fahreddin er-Razi ve Şihabüddin el-Alusi gibi müfessirlerin tefsirlerinde görüleceği üzere, ansiklopedik nitelikte olduğundan mezhebi, kelami, felsefi, fikhi, tasavvufi boyutlu her mesele Kur'an'ın konusuymuş gibi algılanmakta ve ayetlerin tefsirinde bu konulara değinilmeyip ilk ve asli mananın aktarılmasıyla iktifa edildiğinde hem tefsirde çok önemli konuların atlandığı gibi bir algı oluşmakta hem de tarihsel süreçte ortaya çıkan meseleler çerçevesinde üretilen yorumlar ilk ve asli mananın etrafında çeper ve hatta kalın bir duvar oluşturmakta ve dolayısıyla nüzul dönemini yansıtan açıklamalar tabir caizse bidat gibi algılanmaktadır.
Bir örnek vermek gerekirse, Bakara süresi 146. ayetteki " اَلَّذ۪ينَ اٰتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ اَبْنَٓاءَهُمْۜ
-ifadesi, günümüzdeki hemen her müslüman tarafından, "Onlar Muhammed'i öz oğullarını tanıdıkları gibi tanırlar" şeklinde anlaşılır; çünkü meallerin hemen hepsinde "" (onu tanıyıp bilirler) lafzındaki gaip zamiri (hu) parantez arasında "Hz. Muhammed" diye açıklanır. Fakat bu açıklama geç dönem tefsir kitaplarına dayanır. Oysa Mukatil b. Süleyman " اَلَّذ۪ينَ اٰتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ اَبْنَٓاءَهُمْۜ " ifadesini, "O Yahudiler Beyt-i Haram'ın öteden beri kıble olduğu gerçeğini tıpkı kendi oğullarını tanıyıp bildikleri gibi bilirler" diye açıklamış ve başka bir açıklamada bulunma ihtiyacı duymamıştır.(Mukatil Tefsir birinci cilt sayfa 85, 86) Taberi de ayeti aynı şekilde açıklamış ve üstelik bunu İbn Abbas, Katade, Rebii, Süddi, İbn Cüreyc gibi sahabe, tabiin ve tebe-i tabiin alimlerinden nakille tek açıklama olarak aktarmıştır.(Taberi, Camiu’l- Beyan ikinci cilt sayfa 670-671 )

__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...

seytan yada iblisin diger adi, cennette ismi azazil idi...

__________________
'Muhammedün Seyyidü’l-Kevneyni; / Ve’l-Ferikayni min Arabi’n ve min Acemi' (Muhammed (s.a.v)

@[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...] hocam musallat olan cinin dişi veya erkek olduğunu anlayabilir miyiz bakım haricinde

eger gece seni ruyalandiriyorsa dişi cindir, bunu cok bir onemi yok erkek yada dişi olmasının , eger aşık cin ise sıkıntı daha fazladır

__________________
'Muhammedün Seyyidü’l-Kevneyni; / Ve’l-Ferikayni min Arabi’n ve min Acemi' (Muhammed (s.a.v)

@[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...] biraz saçma bir soru olacak ama yanlış değilsem duygu ve düşüncelerimizi biliyorlar yani misal ben içimden konuşsam o beni nasıl anlıyor içimden konustugumda yani Türkçe konusmuyorum içimden
Bir de vesvese dışında düşüncelerimi kontrol edebilirler mi

Rüyada birkaç defa pis, siyah görünümünde kadın hissiyatlı gördüm bazende erkek görüyorum anlamadım+bir de dün yakaza halindeyken erkek sesinde biri bir şey söylüyor ama ses anlaşılmıyor

dedigin gibi biraz sacma bir soru olmuş, bu tür sorular icin kendini yorma

__________________
'Muhammedün Seyyidü’l-Kevneyni; / Ve’l-Ferikayni min Arabi’n ve min Acemi' (Muhammed (s.a.v)