Lafız mı, sayı mı, suret mi?
 

Bir ism-i şerifin taklîb, bast ve taksîrden çıkan suretleri arasında tesir farkı doğarsa, ehil nazarında asl isim hangisidir: yazılı suret mi, nutkî suret mi, yoksa mecmû-ı adedî mi?

İsm-i şerifin baktığı yön hikmet veya illet bazından farklılık gösteriyorsa belki tesir yönünde buna bağlı değişiklikler oluyor olabilir. Ama benim anladığım kadarıyla, hakiki tesir Allah'ın koyduğu sünnetullah çerçevesinde meydana geliyor. O ism-i şerif için belirlenen tesirin yazılı suret olarak meydana gelmesi daha faziletli ise onun tesiri daha yüksek olabilir. Tesir fazilette gizli gibi.

İsabetli bir tarafı var; bilhassa hakikî tesirin Allah’ın koyduğu sünnetullah içinde cereyan ettiği vurgusu yerindedir. Zira ne harf, ne sayı, ne de yazı müstakil fail değildir; hepsi ancak ilâhî takdir içinde hüküm kazanır.

Lâkin burada bir inceliği ayırmak gerekir: ‘fazilet’ ile ‘tesir’ aynı şey değildir. Bir sûretin daha faziletli olması, onun her durumda ve her cihette daha tesirli olacağını tek başına göstermez. Çünkü fazilet, şeref ve rütbe bahsidir; tesir ise cihet, tertip, mahal ve istimal bahsidir. Bu sebeple yazılı sûretin bir yerde daha münasib veya daha kuvvetli görünmesi, onun mutlak surette asl olduğu mânasına gelmez.

kim milyoner olmak isterdeki final sorusu gibi olmuş,hal böyle olunca joker hakkı telefon ve seyirciye sorma ,şıkların ikisini silme gibi , hakkımız vardır diye düşünüyorum..cevap veriyorum ,yazılı suret i, son kararım:)

Böyle bir soru çıksaydı Türkçe mealine cevirme seçeneğini kullanmak isterdim ben hocam

evet gerçekten güzel bi soru ve çok zor bi soru,,en az 10 kere okumak lazım soruyu anlamak için ,,cevabıda benim gibi avamın bilecegi bi soru degil

Ehil nazarında asl isim, nutkî-lafzî sûrettir. Yazılı sûret onun resmi ve mahfuzu; mecmû-ı adedî ise onun hesabıdır.

Bu sebeple taklîb, bast ve taksîrden doğan farklar, ismin aslını değiştiren değil; asıl isim üzerinde açılan fer‘î cihetlerdir. Yani hükmün merkezi mecmû-ı adedî değil, nutuk ve mânâ ile kaim olan isimdir. Sayı onun gölgesidir; yazı ise elbisesi. Gölge ve elbise değişebilir; fakat asl, ismin taşıdığı hakikatte aranır.

Bundan dolayı ehil kimse, tesir farkı gördüğünde önce adede değil, ismin baktığı cihete, nutkuna ve mânâsına nazar eder. Zira asıl oradadır; diğerleri onun etrafında dönen tabakalar mesabesindedir.

Soru çok zor ve soran da çok biligi olunca soruya cevap verilemiyor. :)

Estağfurullah kardeşim, ben de nasibim kadar okumaya, anlamaya ve istifade ettiğim kadarını paylaşmaya çalışıyorum.

Allah razı olsun, çok güzel bir noktaya değinmiş oldunuz. Peki şeref ve rütbe tesirde sebep sahibi değil midir? Bir melikin emretmesi ve dilemesiyle bir avamın emretmesi ve dilemesi aynı olmayacaktır. Birinin emrinde askerler var diğerinin hiçbir şeyi yok.

Faziletle Allah katında şeref ve rütbe kazanan kişi, emrine verilenlerle (ilim, yardımcılar vb.) daha tesirli hareket edebilir. Acaba tesir istiyorsak tesire odaklanmak yerine fazilet kazanmaya mı odaklanmalıyız diye düşünüyorum bazen. Bazı âlimler var ki, ettikleri her dua kabul oluyor ama onlar da imtihan gereği her arzuları için duada bulunmayıp Allah'ın kendilerine yazdığına talip oluyorlar. Bu çok farklı bambaşka bir makam.

Allah razı olsun; fakat zannediyorum burada iki ayrı bahis birbirine karıştı. Benim sorduğum sual, bir ism-i şerifin taklîb, bast ve taksîrden çıkan sûretleri arasında aslın hangisi olduğu bahsiydi. Yani mesele, ismin kendi iç yapısında nutkî sûret, yazılı sûret ve mecmû-ı adedî arasındaki mertebe farkıdır. Sizin açtığınız bahis ise, sûretlerin kendi hükmünden ziyade, o sûreti taşıyan kişinin Allah katındaki şeref, kabul ve rütbesiyle ilgilidir. Biri tertibin ve sûretin iç hükmünü sorar; diğeri sâhibinin hâlini ve makbuliyetini konuşur.

Kısacası: Benim sorduğum şey sûretin hükmüydü; sizin işaret ettiğiniz ise sâhibin makamıdır. İkisini birleştirmek mümkündür; fakat birbirinin cevabı hâline getirmek doğru olmaz.

Sizin sualinize bildiğim kadarı ile cevap vereyim;

Evet, fazilet ve Allah katındaki makbuliyet, kabul ve tesirde bir vesile olabilir. Fakat bu, kulun zatında bağımsız bir güç bulunduğu anlamına gelmez. Doğru ifade, Allah’ın bazı kullarına yardımcı sebepler açmasıdır. Bu yardımcı sebepler bazen ilim olur, bazen feraset olur, bazen insanların duası ve desteği olur, bazen de kalplerde oluşan kabul olur. Yani kul (ilim, yardımcılar vb.) olduğu için değil, Allah onu desteklediği için tesir görünür. Aradaki fark küçümsenecek bir fark değildir: biri mülk, diğeri ikramdır.

Tesir arayan kimsenin doğrudan tesire değil, fazilete, takvâya, ihlâsa, edepe ve rızâya yönelmesi daha doğrudur. Ama fazilet de tesir için değil, Allah için aranmalıdır. Çünkü hakikatte tesirin sahibi kul değil, her durumda yine Allah’tır.

Hocam ne demek istediniz ben anlamadım kelimeler aşina gelmedi

Bir ism-i şerif üzerinde yapılan farklı işlemlerden sonra ortaya çıkan şekiller arasında tesir farkı olursa, esas kabul edilen hangisidir: yazılışı mı, okunuşu mu, yoksa sayısal değeri mi?

Cevabını bilmiyorum açıkçası ama anlayacağım şekilde anlattığınız için sağolun