istiğfar ve tevbe arasındaki fark nedir?
 

Selamunaleykum bu konuyu bilen varmı?

Aleyküm selam.
TDK daki anlamı ile uğraşmaya gerek yok ��
Bizim Türkçe de eş anlamlı kelimeler var ya hani işte bu da onun gibi bir şey. Çok takılmamak gerek.

Tevbe pişman olmak
İstiğfar af dilemek
Birbiri ile bağlantılı.

İstiğfar kişinin işlemiş olduğu günah hatalardan dolayı pişmanlıkla Allah'tan af dileme, tövbe bu günahları tekrar etmeyecegini terk ettiğini kacinacagini söylemektir.

Peki Allah razı olsun hem size sormak hem de tafsilatlı araştırıp buradan paylaşacağım ama.. Sanki aynı değil mesela Tazarru ve niyaz diyoruz aynı gibi ama değil..

TEVBE: TEVBE ETTİM.. (GELECEĞE SÖZ)
İSTİĞFAR: ESTAĞFİRULLAH.. (GEÇMİŞE TEVBE)

ASIL TEVBE: TEVBE ETTİM. ESTAĞFİRULLAH YA GAFFAR..

İstiğfar geçmişte işlenmiş günahlar hususunda bağışlanma dilemektir. Tevbe ise gelecekte tekrar aynı hataya düşmemek için verilen sözdür.

Tevbe/Tövbe kelimesinin sözlük anlamı, dönmektir. Günahlarından vazgeçip, Allah'a itaat etme yoluna girmektir.

İstiğfar kelimesinin sözlük anlamı: bağışlanmayı dilemektir. Yaptığı kötülüklerden pişman olup, Allah'tan bağışlamasını dilemektir.

Tövbenin üç şartı vardır:
Birincisi: Şimdiye kadar yaptığı kötülüklerden dolayı ciddi pişmanlık duymak.
İkincisi: Kişinin içinde bulunduğu zamanını iyice değerlendirmesi, yani, kötü hallerinden sıyrılıp, güzel şeylerle donanması.
Üçüncü olarak, tövbe edenin bundan böyle eski kötülüklere dönmeyeceğine dair azm-u cezm etmesi/kesin karar vermesi.(bk. Kuşeyrî, Risale, s.91-94)

Allah, kendisine inabe eden/samimi olarak kendisine yönelen kimseleri doğru yola iletir." (Rad, 13/27)

"O ne güzel bir kuldur. Gerçekten her zaman "evbe den"/ Allah'a yönelen, yakarıp yalvaran bir kimseydi." (Sad, 38/44).

***ANNE-BABA ÖLDÜKTEN SONRA ONLAR ADINA İYİLİK..

Mâlik bin Rebîa (r.a.) şöyle der:
Birgün biz Resûlullah’ın huzûrunda otururken Selimeoğulları’ndan bir adam çıkageldi ve:
“–Yâ Resûlallah! Anamla babam öldükten sonra onlara yapabileceğim bir iyilik var mı?” diye sordu. Allah Resûlü şöyle buyurdu:
“–Evet, onlara duâ ve istiğfarda bulunursun, vasiyetlerini yerine getirirsin, akrabâsını koruyup gözetirsin, dostlarına da ikramda bulunursun.” (Ebû Dâvûd, Edeb, 119-120/5142; İbn-i Mâce, Edeb, 2)

Tevbe/Tövbe kelimesinin sözlük anlamı, dönmektir. Terim anlamı ise, dine göre, çirkin görülen kötü durumdan vazgeçip, dinin övdüğü bir duruma dönmektir. Allah'a yönelmektir.

Tövbenin üç şartı vardır: Birincisi: Şimdiye kadar yaptığı kötülüklerden dolayı ciddi pişmanlık duymak.

"Pişmanlık tövbedir."(Ahmed b. Hanbel, I/376, 423)

hadisi şerifi, tövbenin önemine işaret etmektedir.

İkincisi: Kişinin içinde bulunduğu zamanını iyice değerlendirmesi, yani, kötü hallerinden sıyrılıp, güzel şeylerle donanması.

Üçüncü olarak, tövbe edenin bundan böyle eski kötülüklere dönmeyeceğine dair azm-u cezm etmesi/kesin karar vermesi.(bk. Kuşeyrî, Risale, s.91-94)

"Allah tövbe edenleri ve temizlenenleri sever."(Bakara, 2/222)

mealindeki ayette, samimi tövbe edenler için büyük bir müjde vardır

Evbe kelimesinin sözlük anlamı: iradeye bağlı olarak bir yerden bir yere dönmektir. Terim olarak evbe de tevbe gibi, günahlarından vazgeçip, Allah'a itaat etme yoluna girmektir.

"Eğer iyi kimseler olursanız, şüphesiz Allah evbe/tövbe edenleri bağışlayacaktır." (İsra, 17/25)

mealindeki ayetten de bu mana anlaşılmaktadır.

İnabe kelimesinin sözlük anlamı; tekrar, tekrar -defalarca- dönmek, bir şeye dönüş yapmaktır. Terim olarak anlamı: Samimi bir şekilde Allah'a teslim olmak, ona yönelmek ve tövbe etmektir. (Isfahanî, "NVB" maddesi).

"Allah, kendisine inabe eden/samimi olarak kendisine yönelen kimseleri doğru yola iletir." (Rad, 13/27)

mealindeki ayetten de bu kelimenin, samimi olarak Allah'a yönelmek, ona dönmek manasında olduğunu anlamak mümkündür.

İstiğfar kelimesinin sözlük anlamı: bağışlanmayı dilemektir. Terim anlamı ise: yaptığı kötülüklerden pişman olup, Allah'tan bağışlamasını dilemektir.

"Rabbini hamd ile tesbih et ve ondan bağışlanmanı iste. Şüphesi o tövbeleri çok kabul edendir." (Nasr, 110/3)

mealindeki ayette görüldüğü gibi, istiğfar ile tövbe arasında yakın bir ilişki vardır. Onun için ikisi birlikte seslendirilmiştir.

Bazı âlimlere göre; tövbe üç kısımdır: Başlangıcı tövbe, ortası inabe, sonu ise evbedir." (bk. Kuşeyrî, s.94).

Bazılarına göre, Cehennem korkusuyla yapılan tövbenin adı, tövbedir. Cennet arzusuyla yapılan tövbenin adı, inabedir. Ne cennet sevdası ve ne de cehennem korkusu olmaksızın, yapılan tövbenin adı, evbedir.(bk. a.g.e).

Bazılarına göre tövbe, sade müminlerin vasfıdır.

"Ey Müminler! Hepiniz top yekun Allah'a tövbe edin." (Nur, 24/31)

mealindeki ayette bunu görmekteyiz.

İnabe ise, Allah'a yakın olanların, evliyanın vasfıdır. Şu ayette bunu görmekteyiz.

"Cennet de takvâ sahiplerine yaklaştırılır. O, zaten uzak değildir. (Onlara denir ki:) “İşte size v’ad edilen cennet budur. Allah’a yönelen ve Onun emirlerini koruyan herkes için... Görmediği halde, Rahmândan korkan ve inabe etmiş/Allah’a yönelmiş bir kalp ile gelen kimseler içindir." (Kaf, 50/31-33).

Evbe ise, peygamberlerin vasfıdır. Nitekim Kur'an'da bu vasıf, Hz. Eyyub (as) için kullanılmıştır:

"O ne güzel bir kuldur. Gerçekten her zaman "evbe den"/ Allah'a yönelen, yakarıp yalvaran bir kimseydi." (Sad, 38/44).

Devamı
 

taraflarında yürürken: "Rabbimiz nurumuzu tamamla, bizi bağışla, şüphesiz Sen, her şeye kadirsin derler." (Tahrim, 66/8).

Bir mümin kendisi için tövbe edeceği gibi, ölmüş olan veya hayatta bulunan ana-baba, hısımları ve diğeri müminler için de istiğfar edebilir. Bu dua sebebiyle Cenâb-ı Hakk'ın onları bağışlaması umulur. Kur'an-ı Kerîm'de bu konuda çeşitli dua örnekleri bulunur:

"Ey Rabbimiz... bizi affet, bizi bağışla, bize merhamet et." (Bakara, 2/286);

"Musa şöyle yalvardı: Rabbim, beni ve kardeşimi affet. Bizi merhametine garket." (A'raf, 7/151);

"Babamı da bağışlayıp hidâyete erdir. Çünkü o, sapıklardandır." (Şuarâ', 26/86);

"Ey Rabbimiz! Herkesin hesaba çekileceği günde, beni, annemi, babamı ve biitün mü'minleri affet." (İbrâhîm, 14/41).

Seyyidü'l-İstiğfar Duası:

Bu dua konusunda şöyle bir hadis nakledilir. Resulullah (s.a) buyurdu ki;

"İstiğfar dualarının en değerli ve en üstünü şöyle demendir: "Allâhümme ente Rabbî, Lâ İlâhe İllâ ente halaktenî ve ene abdüke ve ene alâ ahdike ve va'dike me'steta'tü, eûzü bike min şerri mâ sana'tü, ebûü leke bi ni'metike aleyye ve ebûü bi zenbî fe'gfirlî fe innehû lâ yeğfiru'z-l; zünûbe illâ ente."

Anlamı:

"Allah'ım! Sen benim Rabbımsın! Senden başka hiçbir ilâh yoktur. Beni sen yarattın. Ben senin kulunum; gücüm yettiği kadarıyla senin akdin ve va'din üzere bulunuyorum. Yaptığım fenalıkların şerrinden sana sığınırım. Üzerimde olan nimetlerini itiraf ederim, günahımı da itiraf ederim. Beni bağışla; çünkü senden başka hiçbir kimse günahları mağfiret edemez."

Hz. Muhammed (s.a.s) daha sonra şunları ekledi:

"Kim bunları inanarak sabahleyin söyler de akşam olmadan ölürse, o kişi cennet ehlindendir. Yine kim bunları inanarak geceleyin söyler de sabaha ulaşamadan vefat ederse cennet ehlindendir." (Buhârî, Deavât, 2).

Tövbenin nasıl olması hususunda Hz. Ali (r.a)'den şöyle bir rivayette bulunuluyor:

Bir gün bedevilerden biri Hz. Peygamberin mescidine girer ve "Allah'ım, şüphesiz ben sana tövbe ve istiğfar ediyorum." der ve namazını kılar. Bunu gören ve duyan Hz. Ali, adam namazını bitirince ona:

"Ey kişi! Yalnızca dil ile süratle yapılan tövbe, yalancıların tövbesidir, halbuki senin bu tövben, tövbeye muhtaçtır." dedi.

Ama zikir çekeceksen düzenli bilmek lazım değil mi ya gaffar, ya afuv, estağfurullah?

Kur’an-ı Kerim’de İnsanların herhangi bir nedenle günaha düşmeleri durumunda Allah’tan havf ve reca duygusu içerisinde tövbeye yönelip af ve mağfiret dilemeleri neticesinde onların affedileceğine işaret eden pek çok ibarenin olduğunu görmek mümkündür. Kelime manası itibariyle bir nesneyi kirden ve postan koruyan bir muhafaza ile örtmek manasına gelen ğ-f-r kelimesi (el-İsfehani el-Müfredat sayfa 362) Allah için Kuran-ı Kerim’de Gafur, Gaffar, Gafiru’z-Zenb, Hayru’l-Gafirun, Zu Mağfire ve Vasiu’l-Mağfire şeklinde kullanılmıştır.
Yine ‘’ğ-f-r’’ kökünden türemiş olan istiğfar kelimesi ise Allah’ın günahları örtmesini talep etme manasında kullanılmıştır.
Allah’ın günahlardan kurtuluşunu sağlayan ve tövbeleri çokça kabul eden ‘’Tevvab’’ ismi(Bakara süresi 37,54,128, 160. Ayetler, Nisa suresi 16, 64. Ayetler, Enfal suresi 104, 108. Ayetler) Kuram-ı Kerim’in pek çok ayetinde kullanılmış, tövbelerin kabul edilmesinde ‘’Rahim’’ isminin tecelli edeceği belirtilmiştir.(Bakara suresi 37,54,128,180 ayetler ve Nisa süresi 6.ayet) Tevvab ve Rahimin bu şekilde kullanılması, Allah’ın önce suçu affedip ardından kulunu rahmet ve ihsana mazhar etmesi şeklinde yorumlanmıştır. Burada Allah kullarının tövbelerini kabul edeceği, (Tevbe suresi 104. ayet Şura suresi 25.ayet) Allah’a teveccüh eden kulunu karşılıksız bırakmayacağı (Enam suresi 54.ayet) günahından sonra tam bir pişmanlık halinde tövbe edenin günahlarını bağışlayacağı (Bakara suresi 16. Ayet ve Maide suresi 39. Ayet) ve Allah’ın rahmetinin her şeyi kuşatacağı anlaşılmaktadır. (Tevbe suresi 156. Ayet) Bu sebeple bir kulun günahları ne kadar büyük olursa olsun Allah onu affeder zira Allah’ın rahmeti her şeyi kuşatmıştır. (Enam suresi 12. Ayet)