insan ancak ilim için, Allah'ı bilmek için yaratılmıştır

[Skoda]

Hakk Teâlâ Hazretleri Kıyâmet Günü Bütün Kullarını ve Âlimleri Diriltir. Sonra Âlimlere Şöyle Buyurur; Ey Âlimler! Ben Hâlinizi Bilerek, İlmi Size Verdim. Bunu Size Azâb Etmek İçin Vermedim. Kusurlarınızı Bağışladım. Buyurun Cennete...

[Taberânî, Ebû Mûsâ’dan.]

Ali Radiyallâhû Anh, Kümeyl’e Hitâb Ederek, “Ey Kümeyl! İlim Maldan Hayırlıdır. Çünkü Malı Sen Koruyacaksın Fakât İlim Seni Korur. İlim Hâkim, Mal Mahkûmdur. Mal, Sarf Etmekle Azalır İlim, Sarfiyatla Çoğalır.” Buyurmuştur. Yine Hazreti Ali Radiyallâhû Anh, “Bir Âlim, Gündüzleri Oruçlu Olduğu Hâlde Harp Eden, Geceleri de İbâdetle Geçiren Mücahid Âbidden Daha Üstündür. Bir Âlimin Ölümü ile İslâm Âleminde Açılan Boşluğu, Onun Gibi Yetişecek Bir Âlimden Başkası Dolduramaz.” Demiştir. Yine Hazreti Ali Radiyallâhû Anh Bir Manzumesinde Şöyle Buyuruyor; Övünmek Ancak Ehl-i İlme Mahsûstur. Çünkü Onlar Doğru Yolda Oldukları Gibi, Arzu Edenlere de Doğru Yolu Gösterirler. Herkesin Derecesi, Bilgisi ile Ölçülür. Câhiller ise Âlimlere Düşmandırlar. Âlim Ol ki Ölmeyesin! Çünkü İnsanlar Ölür Fakât Âlimler Diridirler.

Ebû’l-Esved Şöyle Diyor; İlimden Daha Değerli Bir Şey Olamaz. Çünkü Sultânlar İnsanlara Hükmederken, Âlimler Sultânlara da Hâkimdir.

İbn Abbâs Radiyallâhû Anh, “Süleyman Aleyhisselâm Mal, İlim ve Hükümdârlık Arasında Muhayyer iken İlmi Tercih Etti ve Bu Sayede Diğer İkisine de Mâlik Oldu.” Buyuruyor.

İbn Mübârek’e Sordular:

▬ “Kâmil İnsanlar Kimdir?”

İbn Mübârek:

▬ “Âlimlerdir.”

Dedi. Yine Sordular:

▬ “Melikler Kimlerdir?”

İbn Mübârek:

▬ “Zâhidlerdir [Dünyâyı Terk Edip Allah İçin Çalışanlar].”

▬ “Alçak Seviyeli İnsanlar Kimlerdir?”

Diye Sorulunca İbn Mübârek:

▬ “Din Kisvesi Altında Dünyâ Menfaati Sağlayanlardır.”

Diye Cevap Vermiş ve Âlimden Başkasını Kâmil İnsan Saymamıştır. Çünkü İnsanın Diğer Canlı Mahlûklardan Ayrılığı, İlmi Sayesindedir. İnsan Hangi Hususiyetle Diğerlerinden Ayrılır ise Kemâli de O Sayededir. Şüphesiz İnsanın Diğer Mahlûkâttan İmtiyazlı Olması, Güç ve Kuvvetiyle Değildir! Çünkü Deve Kendisinden Kuvvetlidir. Vücûd İriliğiyle de Değildir. Çünkü Fil İnsanların Hepsinden Büyüktür. Yiğitlikle de Değil. Zirâ Aslan Herkesten Yüreklidir. Çok Yemesiyle de Değil! Çünkü Öküzün Karnı Daha Büyüktür. Bunun Gibi Cinsî Münasebet Bakımından da Değil! Çünkü Bu Hususta da En Küçük Mahlûkâttan Olan Serçe Kuşu, İnsanlardan Daha Kudretlidir.

Şu Hâlde İnsan, Ancak İlim İçin [Allah’ı Bilmek İçin] Yaratılmıştır.

[İhyâ-u U’lûmi’d-Dîn, Cilt 1, Rubu’l-İbâdat.]

[Fark]

Ebû’l-Hüseyn’e, “Allah’ın Kullarına İlk Farz Kıldığı Şey Nedir?” Diye Sorulduğunda; Mârifettir. Çünkü Allahû Teâlâ, “Ben İnsanları ve Cinleri Bana Kulluk Etsinler Diye Yarattım.” Buyurmaktadır. Bu Âyetin Tefsîrinde İbn-i Abbâs Radiyallâhû Anh, “Bana Kulluk Etsinler” Tâbirini “Beni Tanısınlar” Diye Yorumlamıştır.

Ebû’l-Hüseyn’e, “Allah’ın Kullarına İlk Farz Kıldığı Şey Nedir?” Diye Sorulduğunda; Mârifettir. Çünkü Allahû Teâlâ, “Ben İnsanları ve Cinleri Bana Kulluk Etsinler Diye Yarattım.” Buyurmaktadır. Bu Âyetin Tefsîrinde İbn-i Abbâs Radiyallâhû Anh, “Bana Kulluk Etsinler” Tâbirini “Beni Tanısınlar” Diye Yorumlamıştır.