Tasavvuf Terimleri

[Och]

Abdal: Gezgin derviş.

Aşk: İlahi aşk, kulun Allah’a olan sevgisi.

Aşık: Allah aşkıyla yanan, seven.

Ayan-ı Sabite: Allah’ın yansıması.

Çile: Nefsi köreltmek için yapılan terbiye, çekilen çile.

Dergâh: Kapı, eşik, kapı yeri, makam, tekke.

Derviş: Bir tarikata girmiş, onun kurallarına uygun yaşayan kimse.

Fenafillah: Allah’ta yok olmak, ölmeden önce ölmek, tasavvuftaki son aşama.

Halife: Tarikat kurucusunun ya da şeyhin kendisine vekil tayin ettiği, yetki verdiği kişi.

İnsan-ı Kamil: Fenafillah’a ulaşmış kişi, olgun insan, kamil insan.

Kâbe: Vuslat makamı, aşığın gönlü.

Kadeh (Far: Câm): Allah aşkıyla yanan kişinin kalbi.

Mâşuk: Sevgili. Tasavvufa göre hakiki sevgili Allah’tır.

Mâsivâ: Allah dışındaki diğer varlıklar.

Meyhane: Allah aşkının sunulduğu yer, tekke.

Meclis: Allah’ı anmak için yapılan toplantılar

Mutasavvıf: Tasavvuf ehli olan, herhangi bir tasavvuf yolunda mertebe katetmiş kişidir.

Mürşid: Doğru yolu gösteren, ilahi aşkı anlatan, tarikat şeyhi.

Mürid: Tarikat şeyhine bağlanarak ondan tasavvufun yollarını öğrenen, onun doğrultusunda ilerleyen kimse.

Nefis: Can, benlik. Tasavvufa göre kulun kötü huyları ve çirkin vasıfları, dünyevi istek ve arzuları.

Pîr: Farsça, ihtiyar, yaşlı kimse. Tasavvuf önderlerine ve tarikat kurucularına da pîr denir.

Post: Şeyhlik makamı.

Sarhoş: Allah aşkıyla kendinden geçen, derviş.

Sâki: Mürşid, Allah aşkını sunan, yol gösteren.

Şarap: Anlamların özü, ilahi aşk.

Şem (mum): İlahi nur.

Şeyh: Tarikat kurucusu, tarikatta en yüksek mertebeye ermiş kişi veya tarikat kollarından birinin başında bulunan kimse, postnişin

Tarikat: Allah’a varma yolunda benzer biçimde düşünenlerin oluşturduğu topluluk, yol.

Tecelli: Görünme, belirme. Tasavvufta Allah’ın yaratılmış her şeyde görünmesi anlamında kullanılır.

Tekke: Tasavvuf ehli kişilerin, tarikat mensuplarının barındıkları, eğitim gördükleri yer.

Vücud-u Mutlak: Tek varlık.

Vahdeti Vücud: Birlik. Kainat var edilmeden önce tek ve mutlak güzellik vardır. İnsan Allah’ın bir parçasıdır. Ondan ayrılmıştır ve tekrar ona dönecektir. Buna vahdet-i vücud yani varlığın birliği denir.

Netten