Kıssa, Seyyid Ahmed-i Rüfâi Hz. tarafından büyük bir vü-sukla anlatılmaktadır.

«Menâkib-i Tâcü'l-Evliyâ»'da; Bu yedinci menkıbeye, "Ervah'ın (Ruhların) Azrail
(a.s.)'dan kurtarılması kerameti!.." başlığı altında temas buyurulmuştur.
Bu menkıbe Gavsü'l-âzâm'ın mâşûkiyet (sevgililik) makamında olmasından
doğmaktadır.
Menkıbe şöyledir:

Gavsü'l-âzâm Abdülkâdîr Geylânî (k.s.)'un mürit ve hadimlerinden (hizmetçi)
birisinin ruhu, Azrail (a.s.) tarafından kabzedilir (alınır)...
Mevtanın hanımı Gavsü'l-âzâm'ın saygı değer eşlerinden, kocasının ruhunun
Azrail (a.s.)'ın kabzından kurtarılması için yardım isteğinde bulunur.
Gavsü'l-âzâm'a gelen bu rica üzerine, Yüce Gavs murakabe âlemine dalar.
Birden müşahade buyurur ki:
Ölüm meleği, sözü edilen mürit ve hâdîminin ruhunu kaz-betmiş ve kabzettiği o
ruhu beraberinde götürmektedir.
Yüce Gavs, mahbubiyet tecellisini kullanarak, Azrail (a.s.)'dan kabzettiği rûhu,
tekrar bedene iadesini ister.
Buna cevaben Azrail (a.s.):
— «Ya Gavs! Bu mümkün değildir. Zira ALLAH'ın irâdesi ile ben ismini söylediğin
şahsın ruhunu kabzettim ve beraberimde belirtilen yere götürüyorum.» der.
Ancak, Gavsü'l-âzâm mâşûkiyet makamının verdiği yetki ile kabzedilen rûh'un
tekrar iadesi hususunda ısrarda bulundu...
Azrail (a.s.) tekrar direnince, Abdülkâdîr Geylânî Hazretle-ri'nde mahbûbiyet
hikmeti zahir olur.

[Dikkat buyurulursa, bu hikmet, şu esrara taallûk eder ki; yüce velîlerin bir tek
mertebei niyazları levh-i mahfuzu izni Hakla yazar, bozar tahtasına çevirir.]

O zaman, Azrail (a.s.) âlemlerin Rabbi'ne şöyle de:
— «Ya Alîm, Ya Kâdîr, SEN herşeyden haberdarsın. Mahbûbunla, aramızdaki
konuşmayı bilirsin. Yüce malûmun ki; mahbûbun Gavsü'l-âzâm beraberimdeki rûh'u
geri istemektedir. İlâhî buyruğun nedir?» diye sordu.
Hak, Azze ve Cellehü şöyle buyurdu:
— «Gavsü'l-âzâm Abdülkâdîr Geylânî, mâşûkiyet makamında bir velîmdir.
O, mahbûb ben muhibbim ne istiyorsa onu yap.»
İlâhî emirlerini izhar buyurdu.
O vakit de, ölüm meleği olan Azrail (a.s.) teeddüd etmiş olmaktan pişman oldu.