2 - Allah Teala'nın İsimleri ve Onları Ezberleyenleri Faziletleri Hakkında Bir Bab


5- (2677) Bize Abru'n-Nâkıd ile Züheyr b. Harb ve İbnü Ebî Ömer, toptan Süfyân'dan rivayet ettiler. Lâfız Amr'ındir. (Dediler ki) : Bize Süfyân b. Uyeyne, Ebu'z-Zînad'dan, o da A'rac'dan, o da Ebû Hüreyre'-den, o da Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)'den naklen rivayet etti:

«Allah'ın doksan dokuz ismi vardır. Onları kim ezberlerse cennete gi*rer. Hem Allah tektir. Teki sever.» buyurmuşlar.

İbnü Ebî Ömer'in rivayetinde: «Onları kim sayarsa...» denilmiştir.



6- (...) Bana Muhammed b. Râfi' rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Abdürrezzak rivayet etti. (Dedi ki) : Bize Ma'mer Eyyûb'dan, o da İbni Sî-rîn'den, o da Ebû Hüreyre'den, bir de Hemtnara b. Münebbih'den, o da Ebû Hüreyre'den, o da Peygamber (Sallallahü A leyhi ve Sellem) 'den naklen rivayet etti. Şöyle buyurmuşlar:

«Gerçekten Allah'ın doksandokuz ismi vardır. Bir müstesna yüz isimi Bunları kim sayarsa cennete girer.»

Hemmâm, Ebû Hüreyre'den, o da Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) 'den naklen rivayet ettiği hadîsde :

«O tektir, teki sever...» cümlesini ziyâde etmiştir.

Bu hadîsi Buhârî «Kitâbu'ş-Şurût» ve «Kitâbu't-Tevhid.'de; Tirmizî «Kitâbu'd-Deavât»'de; Nesâî «Kitâbu'n-Nuût.'da muh*telif râvilerden tahric etmişlerdir.

İmam Kuşeyrî: «İsmin müsemma demek olduğuna bu ha*dîste delil vardır. Çünkü müsemmadan başka olsa bu isimler başkasına da verilebilirdi. Halbuki Allah Teâlâ Esma-yı Hüsnâ'nm kendisine mah*sus olduğunu bildiriyor.» diyor. Hattabî ile diğer bazı ulemânın be*yanlarına göre bu hadîs Allah Teâlâ'nm en meşhur isminin «Allah» oldu*ğuna delildir. Çünkü diğer isimler ona izafe edilmişlerdir. Allah'ın ism-i Azam olduğu da rivayet edilmiştir.

Ulemâ bu hadîsin münhasıran doksandokuz ismi ilâhî olduğuna delâ*let etmediğini ittifakla söylemişlerdir. Yâni Allah Teâlâ'nm doksandokuz isminden başka ismi yok demek değildir. Hadîsten maksat bu doksando-kuzu ezberleyip okuyanın cennete gireceğini haber vermektir. Bundan dolayıdır ki, bir hadîsde :

«Senden kendine verdiğin her isimle niyazda bulunurum.» denilmiştir. Hafız Ebû Bekr, İbnü'l-Arabî bâzı ulemâdan Allah'ın bin ismi olduğunu rivayet etmiştir.

Hadîsin bir rivayetinde :

«Bu isimleri kim sayarsa, cennete girer.» buyurulmuştur. Ulemâ bu*radaki saymaktan ne kastedildiği hususunda ihtilâf etmişlerdir. Buhârî ile diğer bazı muhakkik ulemâya göre bunun mânâsı; kim ezberlerse de*mektir. Bu mânâ daha zahir görünmektedir. Çünkü diğer rivayette : «Bun*ları kim ezberlerse...» denilmiştir. Bazıları: Bundan murad; dua ederken bunları kim sayarsa demektir, mütalâasında bulunup; bir takımları da bunlara kim takat getirirse, yâni güzelce riâyet ederek muktezasmca ha*reket ederse mânâsına geldiğini söylemişlerdir. Bu hususta daha başka kaviller de vardır.

Vitir: Tek demektir. Allah hakkında bu kelimenin mânâsı : Birdir; şerîki, nâzîri yoktur demektir. Allah Teâlâ'nm vitri sevmesi, birçok ibâ*det ve amellerde- tek olana daha çok fazîlet vermesidir. Bundan dolayı namaz günde beş vakit emrolunmuş; taharet üçer, tavaf yedi, sa'y yedi, teşrik günlerinde şeytan taşlaması yedi ve istinca üç defa meşru' olmuştur.