Kul Hakkı
Efendimiz (s.a.v.) Hazretleri buyurdular:
-”Kimin yanında kardeşinin zulmünden doğan bir hakkı varsa, (Müslüman kardeşine haksızlık etmiş ise) veya (kul hakkı adına) herhangi bir şeyi varsa, hemen bu gün helâlleşsin! Dirhem ve dinarların olmadığı kıyamet günü gelmeden Önce…
Kıyamet günü (insanlara haksızlık eden) zâlimin eğer salih amelleri varsa, zulmü ve haksızlığı nisbetinde ondan alınır, mazluma verilir. Eğer hasenat (ve salih amelleri) yoksa; mazlumun günah ve kötülükleri alınıp zalime verilir.
Eğer bir kişinin, bir çok mezâlimi olup, bunlardan zulüm, haksızlık ve kul hakkından tevbe etmiş; fakat hak sahiblerini ve mazlumları bulup onlarla helâlleşmek mümkün olmamışsa, ve zor gelirse, kısas günü için salih amel ve hasenatı çoğaltsın! Bazı amellerini hususiyetle kemâl derecesinde yapıp, onları kendisiyle Allâhü Teâlâ Hazretlerinin arasında gizli tutsun!
Riyâ’dan uzak amel etsin! O amellerine Allah’tan başkasını muttali etmesin. Umulur ki bu ihlas ve gizlilikle yapmış olduğu ameli, kendisini Allâhü Teâlâ Hazretleri’ne yaklaştırır.
İhlas ve gizlilikle yapmış olduğu amelin sebebi, Allâhü Teâlâ Hazretleri’nin lütfü ile Allah’ın lütfuna mazhar olur. Allâhü Teâlâ Hazretlerinin, iman sahiplerinin, kul haklarını defetmeleri ve mazlumları razı etmeleri için hazırladığı lütfuna nail olurlar.
Diger Kul Hakları
Yine;
1. Kulların mallarını gasbeden,
2. Mal zimmetine geçiren,
3. Hırsızlık yapan,
4. Kulları döven,
5. Kullara haksızlık eden,
6. İnsanlara söven (küfreden),
7. Kalb kıran,
8. İnsanları öldüren,
9. Mal, mülk ve makamına zarar veren,
10.Ve benzeri ikinci kişiyi ilgilendiren bütün konuların hepsine de;
Helalleşmen ve bütün bunlardan tevbenin gerçek tevbe olması için;
1. Hasımlarının razı ve memnun edilmesi gerekir,
2. Tevbe etmeli,
3. Salih amellere koşmalı,
4. Hasene (hayırlı) ameller yapmalıdır.
Kul, bu tür (kul haklarından) tevbe etmediği ve hasımlarını razı ve memnun etmediği zaman, arz-ı ekberde (kıyamet günü Allah’ın huzurunda hesap veririrken); hüsrana uğrar ve amellerinden hâli ve mahrum olur.

Kaynak : İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l-Beyan Tefsiri: 4/499.

ŞIMDI OGRENDIK..BENIM HAKKIM VARSA HELAL OLSUN HERKEZE SIZDE HELAL EDIN