Esma i ilahiyenin akemlerde teclileri farkli farklidir. Bu farklılık alemerin ve o aleme ait cuziyatin esmaya mazhariyeti noktasindaki kabiliyrti miktari ve keyfiyeyine mütevakkiftir. Esmanin asliyetine mazhar beka alemi de ilahi nefhadan gelen ervahi nemalandiran enerji safidir rzdadin esbabin yeni tabirle goreceligin ve zitlarin mudahalesi olmadigi icin mutlakdir. sinirsizdir uretikdigi yaratıldıgi andam sonsuza drk kabiliyetince artarak devam eder zamanin kaydi zincirinden coginlukla axadedir.Orada esmanin asli mutecellidir. Külliyetyi hakimdir. Alemlerden daha asagi tabakalarinda ise esmanin zilli golgeleri cuziyati hakim oldigu ici esbab araya girmiştir. Zaman da yavas akar. Zaman kevni yazan kalemin murekkebi oldugu icin vucud alemlerinin en xayifidir. Fakat ne hikmetde onlarda tum esmaya kabiliyeti olan asli bir kanundan ibaret oyle bir mevcut vatdir ki cekirdegi olan kalparsin usyinde makami ve tum slemeri çevirecek bir iktidara malik bir kabiliyeti sakliyor. bir tohumun agac olmasi icin toprak su hava isi gibi esbab gerek bu esmsnin gölgesi ve zilliyeti hakim oldugu icin bu alemde. ve zamanın mudahelesi ile ancak o şecere vucuda gelir. beka aleminde tohum ekildigi anda agaci ve meyvesi husule gelir. Konumuzla ilgili kisma gelirsek Ellahu teala bu nakus alemde beka alemine ait bazi numuneler bitakmistir. Bunun da pek çok hikmeti vardir ve ehafiyyetinin iktizasi uzerr beka aileminde bulunan ve esmanin asliyetine kulliyetiyle azam mertebede mazhar olan varligin ki her cuzi esmanin bu alemdeki gibi kabi degil bizzat kendisidir halkeymistir. beka aleminn bir cuzu ve ferdi olan cennette bulunsm ve bekanin envar ve hasiyetlerine malik birkisim esyayi bu alemde dahi vedia ve numune olarak birakmistir.Belki o aleme ait bir kisim kapıların kalp ve ruhun derecesine cikamamis ekser indanlar icin bir caddei umumi olsun istifafe edilsin şeytan ve avanekerine karsi bir huccet oksun diye. Cennette altindan yakuttan saraylar su gibi yollar vardir. BIr agac tum meyveleri verir. toprağı safrandir. miskten daglar vardir. sutten baldan nehirler bulunur. dunyada da bunlar var ve cogu son derece degerli. Havas ilmindeki malzemeler beka aleminde de bulunan bu makzemelerke yapılıyor o kapılar bu makzemelerle açılıyor. Adeta havas malzemeleri cesed onlara belli vakitlerde yapılan okumalar da ruh gibidir. Burada ince mesele herkes ruh ufleyemez mecazi manada. Hz Mevlananin bizler name gibiyiz ufleyen srnsin dedigi tam rabbani bir okuyucu onu tam yakalayabilir. Bu ilimle ugradan ve hoca oldigunu iddia edenlerin buyuk çoğunluğu sarlatan ve ehliyetsiz cinlerin seytanlarin oyuncahi kimseler.Herneyse basja mana karisti.Bu konuya devam etmek niyeyindeyim. Havas malzemelerinin ozelliklerini tek tek izah edecek bi yotum ariyorum. o yuzfen konuyu actim. umumi ixahatin bir kismini yapmwya calistim