Karpman Drama Üçgeni
Karpman Drama Üçgeni, insanlar arasındaki en yaygın ilişki modelidir. İlk kez 1968 yılında klasik analizci Steven Karpman tarafından ortaya koyulmuştur. Gerek aile gerekse iş yaşamında hayatın her alanındaki ilişkilerde ortaya çıkabilir.
Üçgende iki ya da daha fazla kişi olabilir. Her zaman üç rol vardır. Modelde bir kurban, bir suçlayıcı ve bir kurtarıcı bulunur. Üçgendeki roller sabit değildir. Zaman zaman katılımcılar farklı rolleri üstlenebilir. Aslında bu günlük hayatta işlevsel olmayan dramatik bir oyundur. Ve bu oyunun bir kazananı yoktur. Katılımcılar farklı roller üstlenseler de aynı sorunları yaşarlar. Bu ilişkide mutlu taraf yoktur ve insanlar herhangi bir şeyi değiştirmek için tükenme seviyesinde yorulurlar.
Kurtarıcı
Kurtarıcı kurban için üzüntü duyar ve zulmü engellemeye çalışır. Aslında kimseyi kurtarmaz. Bu bir yanılsamadır. Kendi problemeri ile başa çıkamadığı için başkalarının problemlerine odaklanmayı tercih eder. İçinde bulunduğu duruma bilinsizce düşmüştür ve kimseye yardım etmeyi amaçlamaz.
Karpman Üçgeni Nasıl İşler ?
Suçlayıcı, kurban üzerinde baskılayıcı bir otorite kurar. Kurban otorite karşısında sıkı ve yorucu bir çalışma içine girerek tükenir. Bu aşamada kurtarıcı rahatlık saklaması için kurbana omuz verir. Bu ilişki üçgeni uzun süre devam edebilir. Zaman zaman katılımcıların üçgendeki rolleri değişebilir. Katılımcılar üçgende sıkıştıklarını farketmezler. Hatta herşeyin yolunda olduğunu ve mutlu bir hayatları olduğunu düşünebilirler. Suçlayıcının öfkesini boşaltma olanağı varken kurban minnet duygusuyla kendi hayatını kontrol etme sorumlıluğundabn kaçmış, kurtarıcı ise kahraman rolünü üstlenmekle mutludur.
Üçgenden çıkış yolu var mı?
Her şeyden önce birey yaşamından ve arzularından sorumlu olan tek kişinin kendinin sorumlu olduğunun farkına varmalıdır. Birey kontrolü eline alarak manipülasyondan uzak hareket etmelidir.
Bir kurbansanız;
1. Hayatınızdan şikayet etmeyi bırakın. Sizi mutsuz eden şeyleri düzetlmenin yollarını arayın.
2. Kimse size bir şey borçlu değil. Kurtuluş için beklemeyi bırakın.
3. Yaptıklarınızdan siz sorumlusunuz. Eğer bir şey sizin için iyi değilse başka bir seçim yapmakta özgürsünüz.
4. Birini beklentilerini yerine getiremediğini düşünüyorsanız kendinizi suçlamayın.
Bir suçlayıcıysanız;
1. Sorunlar için diğer insanları ve koşulları suçlamayın.
2. Kimse sizin iyilik veya kötülük kriterlerinize göre hareket etmek zorunda değildir.
3. Sorunları öfkelenmeden barışçıl yolla çözün.
4. Sizden zayıf olanları kullanarak kendinizi savunmayı bırakın.
Bir kurtarıcıysanız;
1. Yardım gerekmeyen durumlarda sessiz kalın.
2. Kendinizi kahraman gibi görmeyi bırakın.
3. Şükran ve övgü beklemeyi bırakın. yardımlarınız karşılıksız yapın.
4. Kahramanlık yapmak için acele etmeyin.
Karpman drama üçgenindeki ilişki modelini hayatın her alanında görmeniz mümkündür. Aile ortamında ve iş hayatında sıkça örnekleri görülür. Üçgenin dışında kalmak enerjinizi ve zihinsel aktivitenizi yükseltir. Zaman zaman farkında olmadan üçgenin içine çekilebilirsiniz. Bu aşamada üçgenin işlevini bilmeniz katılımcı olmanızın önüne geçecektir.
Netten
|