T uh fe
kitabının görüşüne göre: Ne zaman ki Cenâb-ı Bârı, Hazret-i
Âdem'i yer yüzünde kudret eliyle yarattığında Tatar sıfatlı yaratıp
cennet-i me'vâsmda yakınına davet edip bütün meleklere
emredince Hz. Âdem'e secde ettiler, ancak hilekâr İblis
secde etmedi. Buna kesin delil; Kur'ân'da;
"[Hani meleklere, Â d em 'e secd e ed in d em iştik d e] İb lis'ten
başkası hemen secd e etmişlerd i" [Bakara, 34] âyeti açık delildir.
Daha sonra Cenab-ı Allah'ın ezelî iradesi o imiş ki, Hazret-i
Âdem'in soyundan Hazret-i Risâlet'i getirip yeryüzünde son peygamber
ve iki dünyada şefaatçi ede.
Hazret-i Âdem'i buğday bahanesiyle yer yüzüne indirip
Hindistan'da Serendil (Seylan) Adası'nda nice zaman bekâr olarak
yaşadı. Daha sonra Mekke-i Mükerreme'de Arafat Dağı'nda
Hazret-i Havvâ ile buluştuğu için Arefe Dağı dediler.
Muhammed ibn İshak'm görüşüne göre; Hazret-i Havvâ'dan
kırk bin evlâdı Tatar sıfatında olup evlattan evlâda yeryüzüne
yayıldı. Cennet'de Âdem Safî, Arapça ve Farsça konuşurken yeryüzüne
inince dalgınlıkla Arapça'yı unutup İbrî (îbranice), Süryanî
ve Dehkalî ve Derî dillerinde kelimeler söylerdi. Ki hâlâ
Funcistan ve Berberistan memleketlerinde ve diğer Afrika vilâyetlerinde
konuşulan değişik dillerdir. Tâ Nuh Tufam'na dek bu
diller ile konuşup geçinirlerdi. Tufan'dan sonra Hazret-i Nuh'un oğullarından Hâm, Sâm ve
Yâfes evlatlarından 72 millet ve 72 dil ortaya çıktı. Sonra Hazret-
i İsmail'de Araça ve Farsça duyuldu. Ondan sonra yeryüzüne
çeşitli milletler yayılınca her memlekette birer dil ortaya çıktı.
İlk defa değişik diller ortaya çıkaran Hazret-i İdris'tir. Zira
Cenâb-ı Bârı ilk defa/ona nice bin ilim ihsân edip kâtip idi.
Vahiy ile inen suhufları yazıp biraraya getirirdi.
Tufandan sonra bütün kitaplar, Eski Mısır'ın batı tarafında
Nil Nehri aşırı Heremeyn (Ehram) Dağları'dır ki onlara hâlâ
Firavn Dağları derler, yanlıştır. Tufan'dan önce yapan Kâhin
Surid'dir. Hazret-i îdris'in bütün kitaplarını bu dağda saklayıp
Tufan’dan sonra o kitapları çıkarır, bütün eski bilgin ve filozoflar
okuyarak 147 adet çeşitli diller ondan yayılır.
İsmail Nebî'den Arapça ve Farsça ortaya çıktı. Hazret-i
Ays'dan Türk dili yayıldı ki Tatar dilidir. Sözün kısası Cenâb-ı
Hak, Arap ve Tatar'dan bu cihanı (—) adet çeşitli kavimler ile
süslediEvvelâ,
Tatar kavmi, Hindli, Sindli, Muğânî, Lûristanî, Moltanî,
Banyanî ve Hindistan'ın ateşe tapanları, on iki kavim ve on iki
dildir.
Çin, Hıtâ, Hoten, Fağfur, Kavzak, Moğol, Noğol, Türk-Tatar,
Özbek ve Acem kavimleri, Dağıstan'da Kumuk ve Kılmah kavimleri,
on iki kavim ve on iki dildir.
Nogay, Heşdek, Lıbka, Çağatay, Lezgi, .Gürcü, Mikril,
Şavşad, Dadyan, Açıkbaş, Ermeni, Urum, Türkmen, Kababıta ve
İsrailî yani Yahudi ve Moskov, Gürcü'dendir.
Ya'kubî, Karayı ve Frenk, on iki kavim ve on iki dildir, Yahudidir
ama Mesihâ-mezhebdirler.
Evvela İspanya, Fransa, Ceneviz, Portakal, Venedik, Dodoşka,
Sırp, Latin, Bulgar, Hırvat ve Luturyan ve Talyan (İtalyan)
dili ( - ) ( - ) ( - ) .
Acem'den meydana gelen keferelerin ilkleri Menuçehr'in evlatlarından
dördü kaçıp Eğri taraflarında yerleştiler.
"Siz kimsiniz?" diye sorduklarında "Men çârız" yani "dört
âdemiz" dediler. "Men çâr"dan bozulma "Macar" kavmi oldular
ki 15 adet kavim keferelerdir. İlkleri Orta Macar, Erdel Macar,
Seykel, Saz, Hayduşak, Leh, Çeh, Korul, Tot, Karako, Rus 12
kavimdir.
Eflak ve Boğdan ve Sirce, İsveç, Felemenk, Donkarkız, Danimarka,
İngiliz, Nemse, İngiltere, Dış Fransa, Hırvat, Macar ve
Boşnak onlardandır. (—) (—) (—) (—) (—) (—).
Ama övülmüş özellikleri olan kabilelerden, Araplardan ilk
olarak Mısır bölgesinde 40 adet renk renk kavimler meydana
gelmiştir.
Evvelâ Mağribî, Fes, Merânkeşli, Afnu, Mayburnev, Cicilkan,
Asvanî, Südanî, Funcî, Kırmankî, Bağaniski, Muncî, Berberî,
Nûbî, Zencî, Habeşî ve Kelapişî ve Ulvî ve Dumbî (—) (—) (—)
( - ) ( - ) ( - )
Yemen Arabi, Bağdad Arabi, Meval Arabi, Mekke ve Medine
Arabi, Badiye ve Umman Arabi bütün Araplar 3060 kabiledir,
daha fazla demişler.
Ama bunlardan Kureyşî, Haşimî, Ebtahî'dir ki kainatta
yaratılmışların en yücesi ve varlıkların övüncü olan Peygamberimiz
o [256b] Samî soyundan dünyaya gelmiştir, varlıklar onun
yüzü suyu için yaratılmıştır.
Yukarıda yazılan değişik diller ye çeşit çeşit kavimler ile
dünya süslenmiş olup ümmetlerinin elinde bütün değişik milletler
zayıf ve güçsüzlerdir.
Arap kavminden başka bütün kabilelere (kavimlere) Acem
derler. Onun için mübârek isimleri "Arab'ın ve Acem’in efendisi"
dir.
Bu yukarıda yazılan kavimlerin önceki ataları İkinci Âdem
Hazret-i Nuh Necî evlatlarından Sâm, Hâm ve Yâfes'e ulaşır.
Zincirin sonu Hz. Âdem Safî'de ulaşır.
Beri taraftan istek ve arzumuz seyahatnâmemizde Abaza
kavminin ilk çıkışım yazmaktır. Sağlam kaynaklardan Cevâhir-
i Ahbâr yazmışlardır ki Hicret'ten sonra 25 [646] tarihinde
Hazret-i Ömer'in halifeliği döneminde Kureyş kabilesinden Beşe
adında bir Arap meliki var idi. Çok güçlü bir melik idi. Irak,
Medine, Batha, Yemen, Aden ve Saba memleketlerine mutasarrıf
idi.
Bu anılan Beşe melikin beş evlâdı dünyaya gelip her biri
birer cesur yiğit oldular. Büyük oğlu Cebel-i Elheme, İkincisi
Arap, üçüncüsü Keysu ve bu Keysu'nun üç oğlu oldu. Biri Keys, biri
Meval, biri -Tayy idi. Yine Beşe'nin dördüncü oğlu (—)