İnsan ömrünün çok büyük bir kısmı şuur uykusu ile geçer; şuuru uyur. Her türlü işi yapar, ama yaptığı işlerin özü ile alâkası yoktur, yani sadece gözleri ile görür, beyni ile görmez. Beyni ile görebilmek, beyninin bütün merkezleri ile beraber bir şeyi fark edebilmektir.
İnsanın, beşerî kapasite ile yaptığı tecrübe el yordamı ile yapılan tecrübedir. Ancak arada sırada ulaştığı uyanıklık durumunda yapılan tecrübe esnasında, yani hayatın tecrübesi esnasında
Bu olay neden böyle?
Niçin var?
Ben niçin bu olayla bir arada oldum?
Bu neden böyle oldu?
Bunun arkasında bana bıraktığı nedir?
Ne getiriyor?
Ne götürüyor?
Gibi soruları sürekli sorarak yaptığı tecrübenin farkına varabilir. Yoksa her an zaten tecrübe geçiriyoruz. Önemli olan, o tecrübeyi fark edebilmektir.
O hâlde bütün hayat olayları, yürüyüşümüz vs. bile bizim için tecrübedir. Fakat, acaba biz bunların hangisini fark ediyoruz veya hangisiyle ilgi kurabiliyoruz? Bir günlük yaşantımızı gözden geçirdiğimizde, tecrübe olarak kabul ettiğimiz ve fark edebildiğimiz veya ilgi kurabildiğimiz şeyler ne kadar azdır.
İnsanlar genellikle elinin sıcak sudan soğuk suya değmediği, çok rahat ettiği günlere sevinirler; diğer bir deyişle, hiç tecrübe geçirmediğine sevinirler. Hiç tecrübe geçirmemiştir, hiçbir şeyin farkına varmamıştır, ama bunu mutlu bir hayat olarak nitelendirmektedir. Esas olan bu olmayıp uyanmaktır, kıyamdır. Bu, bütün tecrübelerin farkına varmak, içinde bulunduğu tecrübe ortamının mahiyetinin farkına varmak demektir. Ancak insanlar, içerisinde tecrübe yaptıkları dünya ortamının niteliğinin farkında değildirler. Dünyada ne yaptıklarının, dünyanın kendilerine ne yaptığının farkında değildirler. Herkes ancak kendi sokak kapısının önündeki eşikle meşguldür.
Kıyamdan, kıyametten söz edilince insanlar ellerinde bulunan bütün mal ve materyalin yıkılıp yok olacağı ve kendisinin de ölerek bütün bunlardan mahrum kalacağı endişesini taşıyorlar. Uyumakta olduğu için, kapısının önündeki eşikten başka bir şey görmediği için kıyamı başka türlü ele alması mümkün değildir.