2- Dişetlerinde veya yüzde şişlik

Genellikle diş absesinin bir işaretidir. Derin bir diş çürüğü veya travmadan dolayı canlılığını yitirmiş dişlerden dolayı kaynaklanmaktadır. Süt dişlerinde böyle bir durumda tedavi genellikle sorunlu dişin çekilmesidir. Daimi dişlerde ise kanal tedavisi yapılarak diş ağızda uzun süre tutulabilir.



3- Diş Çürükleri

Süt dişlerinde ve daimi dişlerde görülen her türlü çürük diş tedavi edilmelidir.



4- Düşmemiş (Persiste) Süt Dişleri

Daimi diş ağızda gözüktüğü halde süt dişi hala düşmemiş ise bu dişlere over retained (persiste veya düşmemiş) süt dişleri denir. Bu durum genellikle alt ön kesici dişlerin olduğu bölgede yada üst ön dişlerde sıklıkla görülür. 7-13 yaşları arasındaki çocuklarda ise arka bölgedeki dişlerde de bu sorun ortaya çıkmaktadır. Ergenlik çağındaki çocuklarda bu olayın gözükmesi ise sıklıkla daimi dişin konjenital (doğuştan) eksik olduğunun (Örn. Down Sendromu) yada daimi dişin çenenin içinde süremeden sıkışıp kaldığının bir işaretidir. Düzenli diş hekimi muayenesi sırasında bu sorunlar tespit edilip gerekli müdahaleler yapılmaktadır.



5- Darbe sonucu dişin ağızdan çıkması

Eğer bu süt dişi ise; dişi alın ve derhal diş hekiminize başvurun. Eğer diş çene içersine darbe sonucu gömülmüş ise genellikle tekrar sürüp eski şekline dönecektir. Fakat bu durumda da derhal diş hekimine başvurmanız gerekmektedir.

Eğer daimi dişi darbe sonucu yerinden çıkmış ise o zaman dişi tekrar yerine oturtmayı deneyin. Eğer bunu başaramıyorsanız dişi çocuğunuzun ağzında dilinin altına yerleştirin veya bir bardak süt veya suyun içersinde tutarak derhal diş hekimine getirin. Çıkan dişin kök yüzeyinin kurumaması için acil olarak diş hekimine getirilmesi tedavinin başarısı açısından çok önemlidir.

Eğer darbe sonucu diş ağız içersinde öne arkaya sağa veya sola doğru yer değiştirmiş ise eski konumuna parmağınız ile yerleştirmeye çalışın ve derhal diş hekiminize başvurun.



6- Kırılmış ön dişler

Eğer sinirleri açığa çıkmamış ise kırık dişler günümüz diş hekimliği teknolojisi ile kolayca tedavi edilmektedirler. Sinir açığa çıkmış ise kanal tedavisi yapıldıktan sonra kırık olan bölge estetik dolgular ile restore edilir. Genellikle kırık olduktan hemen sonra yapılan erken tedavi diş tedavisinin başarısının daha yüksek olmasını sağlamaktadır.



7- 20 Yaş dişleri

Genellikle 20 yaş dişleri sürerken ağrı yaparlar. Perikoronitis denilen enfeksiyon 20 yaş dişlerinin sürmesi esnasında sıkça görülmektedir. Eğer şişlik artarsa mutlaka diş hekiminize başvurun diş hekimi enfeksiyonun yayılmasını engellemek için önlem alacaktır.



8- Bruksizm (Diş Gıcırdatma)

Engelli çocuklarda sıkça görülen bir durumdur. Genellikle geceleri uykuda bazen de gün içersinde istemsiz olarak yapılmaktadır. Bu sorun uzun süre devam ederse diş minesinde aşınmalara (abrazyon) ve diş dokusunun kaybına dolayısıyla dişlerde hassasiyete sebep olabilir. Bruksizm diş eti çekilmeleri dişin etrafındaki kemik dokusunun kaybolması ve Temporomandibuler Eklem Sorunlarına (Baş ağrısı yüz ve kulakta ağrılar) sebep olabilmektedir. Diş gıcırdatma rutin diş hekimi muayenelerinde erken dönemde tespit edilebilir. Tedavisinde koruyucu ısırma plakları ve diğer yöntemler yapılarak bu alışkanlık ortadan kaldırılabilir.





Büyüme ve Gelişim



- Parmak emme yalancı emzik ve biberon gibi alışkanlıklardan çocuklarınızı uzak tutun. Bu alışkanlıklar ileride ortodontik sorunlara yol açabilmektedirler.



- Yeni doğan bebeklerde dişetlerini bir bez yardımıyla temiz tutun. Bu temizleme işlemi özellikle ilk dişlerin çıkartırken çocuğunuzun rahatlamasını sağlayacaktır.



- İlk dişleri çıktıktan sonra mutlaka diş hekimine götürün. Bu ilk muayene çocuğunuzun ileriki yaşlarında diş hekiminden korkmamasına ve görülebilecek sorunların erken teşhis edilmesine sebep olacaktır.



- Biberon çürüğü bebeklerde sıkça görülen bir diş çürüğü şeklidir. Özellikle uyku sırasında içersinde süt veya meyva suyu bulunan biberon verilmesi dişlerin çok hızlı ve erken çürümesine sebep olmaktadır. Uyku esnasında tükrük akışı çok azalır süt veya meyva suyu veya içersine bal şeker veya reçel karıştırılmış sıvılar bu durumda dişlerin üzerine yapışır ve dişlerin çürümesine sebep olurlar. Biberon çürüğünün bir benzeri de uzun süreli anne sütü ile beslenen çocuklarda da görülmektedir. Çocuğunuzun biberonla uyumasına kesinlikle izin vermeyin. Eğer biberonsuz uyumuyor ise biberonun içersine sadece su doldurup o şekilde uyumasını sağlayınız.



- Çocuğunuzun sürekli kullanması gereken bazı şurup formundaki ilaçların içerisinde %30-50 oranında şeker bulunmaktadır. Bu ilaçlar genellikle uykudan uyandırılarak veya yatmadan önce tükürük akışının çok az olduğu zamanlarda verilmektedir. Bu ilaçları çocuğunuz ayakta olduğu saatlerde verin ve ağzını daha sonra su ile çalkalamasını sağlayın. Ayrıca eczacınıza bu ilaçların şekersiz formunun olup olmadığını sorunuz. Diş hekiminizi çocuğunuzun aldığı bütün ilaçlar hakkında bilgilendiriniz.



- Eğer çocuğunuzun süt dişi düşmemiş ve daimi dişi arkasından geliyor ise süt dişinin hemen çekilmesi gerekmektedir. Bu sayede ileride oluşabilecek çapraşıklık problemleri ortadan kaldırılabilir.



- Eğer erken dönemde çocuğunuzun dişlerinde bir çapraşıklık gözlemliyorsanız koruyucu ortodontik tedaviler yapılarak ileride sorunun daha ciddi boyutlara ulaşması engellenebilir.





Diş hekimi ve Klinik Seçimi



- Doğru diş hekimi muayenehanesi ve kliniği seçimi çocuğunuzun ağız-diş sağlığı açısından son derece önemlidir. Bu diş kliniğinin çoğunlukla koruyucu tedavilerin yapıldığı bir yer olması son derece önemlidir.



- Kliniğe gelmeden önce erişilebilirlik ve ulaşımda yardım açısından şu soruları sormanızda fayda vardır;

- Kliniğin tam adresi

- Toplu taşıma araçları ile ulaşım mümkün mü?

- Tekerlekli sandalye transferi için gerekli ekipman mevcut mu?

- Kliniğe girişte ve çıkışta yardımcı olabilecek kimse var mı?



- Doğru diş hekimi ve yardımcı personel seçimi de çok önemlidir. Çocuğunuzun tepkileri ve sizin gösterilen ilgiden duyduğunuz memnuniyet önemlidir.

Diş hekimi;

- Çocuğunuzun yabancı olduğu ortama alışması için zaman tanıyor mu?

- Çocuğunuzu sakinleştirmek için güven verici bir ses tonuyla konuşuyor mu?

- Basit cümlelerle konuşarak çocuğunuzun ve sizin anlamanıza yardımcı oluyor mu?

- Çocuğunuzla arkadaş olmaya çalışıyor mu?

- Yapacağı diş tedavilerini işlemleri ve aletleri çocuğunuza anlatıyor mu?

- Evde diş fırçalama ve ağız diş bakımı için çocuğunuzu ve sizi teşvik ediyor mu?

- Yaklaşımı ile size ve çocuğunuza güven veriyor mu?



- Diş hekimi ve yardımcı personel çocuğunuzun tıbbi ve diş hekimliği açısından geçmiş bilgilerini not alıyor mu?



- Bu sorulardan sonra ağız-diş muayenesi ve mümkün ise röntgen çekilmesi şarttır.



- Diş tedavisinden önce muayene sırasındaki bulgular ve ne şekilde tedavi yapılması gerektiği size anlatılmalıdır. Ücretin yaklaşık ne kadar tutacağı ve tedavinin ne kadar süreceği gibi aklınıza takılan diğer soruların sorulması için en iyi zaman bu zamandır.



- Enfeksiyon kontrolü için gerekli önlemler (Örn: sterilizasyon maske ve eldiven) alınıyor mu?



- Ayrıca diş hekimi çocuğunuzun ağız diş sağlığını iyileştirmeye yönelik koruyucu tedaviler (Örn: diyet kontrolü fluor fissür örtücü ve diş fırçalama gibi) hakkında yönlendirmeler yapıyor mu?





Diş hekimi Randevusu için Öneriler



Randevular için

- Diş hekimini çocuğunuzun mevcut tıbbi ve diş sorunları hakkında bilgilendirin.

- Randevu zamanını çocuğunuzun kendisini rahat hissettiği saatlere göre ayarlayın.

- Evden çıkmadan önce kliniği arayıp yola çıkmak üzere olduğunuzu bildirin.

- Randevu zamanında kliniğe ulaşmaya çalışın.

- Tedavi ve muayene ücretleri konusunda bilgi alın.



Klinikte

- Çocuğunuzun özel durumundan dolayı kendinizi bekleme salonunda rahatsız hissetmeyin. Tüm ağız-diş sağlığı hizmetlerinden yararlanmak sizin ve çocuğunuzun en doğal hakkıdır.

- Hissettiklerinizi ve endişelerinizi diş hekimi ve yardımcı personel ile paylaşın

- Açık ve net olarak çocuğunuzun tıbbi geçmişi ile ilgili bilgileri verin.

- Anlamadığınız veya aklınıza takılan işlemleri çekinmeden sorun.

- Diş hekiminin uyarılarına ve yönlendirmelerine uymaya çalışın. (Örn. Sizi bekleme salonunda bekletip muayene odasında çocuğunuzun yalnız kalmasını isteyebilir)

- Daha önceki diş hekimliği tecrübelerinizi mutlaka anlatın.

__________________
Kaybettiklerim arasında en çok kendimi özledim, oysa ne güzel gülerdim..