Yusufiyeli Nickli Üyeden Alıntı

Üzerinde kul hakkı bulunan kimse, tevbe ve istiğfarla bu haklardan kurtulamaz. Kıyamet gününde hak sahibi dünyada alamadığı hakkını ister. Allah Teâlâ’nın, hak sahibini hoşnut ederek hakkından vazgeçirmesi dışında bu hakların düşmesi mümkün olmaz. Çünkü kıyamet gününde dara düşünce en yakın akraba olan anne, baba, çocuk ve eş de olsa birbirinden alabileceği hakkı varsa, bunu isteyebilecektir. Bu sayılan akrabanın kıyamet günü birbirinden kaçmaya çalışması hak isteme korkusu yüzündendir. İslâm alimleri günahtan tevbe etmenin kabul olunması için üç şart öngörmüşlerdir: a) O günahı terk etmek, b) Onu işlediğine pişman olmak, c) O günahı bir daha işlememeğe kesin kararlı olmak. Eğer hak, kul hakkı ise buna dördüncü olarak, hak sahibine hakkını verip helâlleşmesi şartı aranır. Eğer hak sahibi bilinmiyorsa, onun adına tasadduk bir çeşit helâlleşme yolu sayılmıştır. Çünkü böyle bir tasaddukun ecri, kıyamet gününde hak sahibini memnun edecektir.