Surelerin tertibine gelince, cumhur ulemanın da kabul ettiği üzere (Suyuti, el-İtkan cilt 1 sayfa 194) Fatiha suresiyle başlayıp Nas suresiyle son bulan mushaf tertibi sahabenin ictihadıyla gerçekleşmiştir. Bu tertipte, Fatiha suresinin tıpkı bir önsöz gibi en başa yerleştirildiği, diğer 113 surede ise genel olarak uzundan kısaya veya büyükten küçüğe doğru bir sıralama takip edildiği söylenebilir. Buna karşılık bazı alimler, surelerin tertibinin ictihadi değil, tevkifi olduğu görüşünü benimsemiştir. Hz. Peygamber'in sureleri “es- seb'u't-tival" (yedi uzun sure), "miun" (ayet sayısı yüz civarında olanlar), "mesani" (ayet sayısı yüzden az olanlar) şeklinde gruplandırdığı bilgisini içeren rivayetler(Ebu Ubeyd Kasım b Sellam, Fazailü’l-Kur’an, Ahmed b. Abdilvahid el-Hayyati, el-Memleketü’l-Mağribiyye, 1995 2.cilt sayfa 29) tevkifilik görüşünü destekler mahiyettedir; yine de bu rivayetlerin de ihtiyatla karşılanması gerekir. Zira surelerin tertibi Hz. Peygamber'in bildirmesi ve belirlemesine dayanıyor olsaydı, bu durumda Bakillani'nin de dikkat çektiği gibi, Hz. Osman'ın ayet sayısı bakımından Tevbe suresinden daha az ve daha hacimsiz olduğu halde Enfal suresinin sekizinci sıraya konulması ve Tevbe suresinin başına besmele yazılmamasıyla ilgili soruya, "Enfal ve Tevbe sureleri kissa (konu ve anlatım) açısından birbirine benzediği için, Tevbe suresini Enfal suresinin devamı olarak düşündüm; Resulullah bu surelerle ilgili olarak bize herhangi bir açıklamada bulunmadan vefat etti. Bu yüzden mushafta iki sureyi birbiri ardınca yerleştirdim ve fakat aralarını besmeleyle fasletmedim." diye cevap vermesi söz konusu olmazdı.(Bakillani, el-İntisar, 1.cilt sayfa 281-282)
Diğer taraftan, arza rivayetlerinde anlatılanların aksine Zeyd b. Sabit'in başkanlığındaki istinsah komisyonunun faaliyetleri sırasında Ahzab suresi ayet 23 ve Tevbe suresi ayetler 128-129 gibi bazı ayetlerle ilgili ihtilaflar vuku bulduğuna dair çeşitli rivayetler mevcuttur ki bu rivayetlerin bir kısmı Sünni gelenekte birinci derece sahih-muteber kabul edilen Buhari ve Müslim’in el-Camiu's-Sahihleri gibi kaynaklarda da yer almaktadır. Bunun dışında "recm ayeti" ve ayet olduğu iddia edilen birtakım metinlerin mevcudiyetine dair de sahih/sağlam kabul edilen rivayetler söz konusudur. Keza meşhur sahabi İbn Mes'ud'un özel mushafında Fatiha ve Muavizeteyn (Felak-Nas) surelerinin bulunmadığı, buna karşılık Übey b. Ka'b'ın özel mushafında yüz on dört su- renin yanı sıra kunut dualarının da Hal' ve Hafd diye anılan iki ayrı sure olarak yer aldığı bilgisi mevcuttur. Ayrıca bazı surelerin, sözgelimi Fil ile Kureyş, Duha ile İnşirah gibi surelerin tek sure mi yoksa iki aynı sure mi oldukları meselesi de ihtilaflıdır.(Suyuti, el-İtkan, 1.cilt sayfa 204-217)
Bütün bunlara ilaveten mushafta besmelenin konumu, Tevbe suresinin başına besmele yazılmaması gibi hususlar da öteden beri ihtilaf ve tartışma konusudur. Yine Kur'an metninde kaç ayet bulunduğu, surelerin kaç ayetten oluştuğu gibi meseleler de ihtilaflıdır. Kaynaklarda Kur'an'ın 6000, 6204, 6214, 6219, 6225, 6236, 6666 ayetten oluştuğuna ilişkin birçok farklı görüş mevcuttur. Bazı alimlerin Kur'an'da ayet sonu (durak) saydığı yerleri diğer alimlerin ayet sonu saymaması, sure başlarındaki besmelelerle bazı surelerin başındaki huruf-i mukatta'adan bir kısmının müstakil ayet sayılıp sayılmaması gibi sebepler, ayet sayılarıyla ilgili ihtilafları çoğaltmıştır.
Ebu Amr ed-Dani Kur'an'daki ayetlerin toplam sayısının 6000'e ulaştığı noktasında icma oluştuğunu, fakat bu sayının küsuratı hususunda ihtilaf bulunduğunu belirtmiştir. Ebu Ca'fer b. Yezid, İsmail b. Ca'fer b. Kesir gibi Medineli kıraat imamlarınca benimsenen ilk sayıma (adedü'l-medeniyyi'l-evvel) göre Kur'an'da 6217 ayet vardır. İsmail b. Ca'fer'in "ikinci ve sonraki sayım" diye adlandırılan diğer sayımına (adedü'l-medeniyyi'l-ahir) göre ise Kur'an'da 6214 ayet bulunmaktadır. Diğer taraftan Mekke ehlinin sayımına göre Kur'an metninde 6219, Kufelilerin sayımına göre 6236, Basralıların sayımına göre ise 6226 ayet vardır. (Ebu Amr Osman b. Said el Dani, el-Beyan fi Addi Ayi’l-Kur’an, neşreden Ganim Kudduri el-Hamed, Safat: Merkezü’l-Mahtutat ve’t-Türas ve’l-Vesaik, 1999 sayfa 79-82)

__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...