MİSVAK KULLANMAK

Ebu Hureyre radıyallahu anh, Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin şöyle buyurduğunu rivayet etti.

- Ümmetime veya insanlara zor gelmese idi, her namazla beraber (dişlerini) misvaklamayı emrederdim.

İZAHI: Misvak, Arabistan’da bulunan ERAK ağacının dallarından yapılır. Zeytin ağacının dallarından da misvak olur. Nitekim Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: «Mübarek zeytin ağacından yapılan misvak ne güzeldir. O hem benim ve hem de benden önceki peygamberlerin misvakıdır.» buyurmuşlardır.

Misvak kullanmanın vacip mi, yoksa sünnet mi olduğunda ulemânın değişik görüşleri olduğu gibi; sünnet olduğunu söyleyenler de, bu sünnet dinin sünneti mi, namazın sünneti mi veya abdestin sünneti mi olduğu hususunda ihtilaf etmişlerdir.

İmam-ı Azam misvak kullanmanın dinî sünnetlerden olduğu görüşündedir. Bu duruma göre misvak her zaman, yani dişler sarardığı, ağız kokması olduğu durumlarda, uykudan kalkınca, namaz kılacağı vakit, abdest almadan önce veya abdest esnasında mazmaza yapılırken, Kur'an-ı Kerim veya hadis-i şerif okuyacağı zamanlarda dişleri misvaklamak sünnettir.

Misvakın kullanılışı: Sağ ele alınarak serçe parmağın üstünden geçirilir ve baş parmak ile altından tutularak ağzın sağ tarafından başlayıp genişliğine, dişler üzerine ovalayarak sürülür. Misvak bulamayan, elini güzelce yıkayıp temizledikten sonra, sağ elinin baş parmağını ağzın sağ tarafına ve şehâdet parmağını da sol tarafına koyarak alt ve üst dişleri ovalarsa misvak kullanmış sevabını alır. Dişleri olmayan bir kimse de,diş yerlerini aynı şekilde ovaladığı takdirde sünneti işlemiş olur.

Zamanımızda imal edilen diş fırçaları ve diş macunları dinî yönden mahzurlu olmayan maddelerden yapıldığı takdirde bunlar diş temizliği yapmak misvak kullanmak yerine geçer, ancak misvak kullanmakta iki sünnet vardır. 1-Bizzat misvak kullanmak, 2- Dişleri temizlemek. Şayet misvaktan başka bir şey ile dişler temizlenirse, birinci sünnet yani bizzat misvak kullanma sünneti terkedilmiş olur.

Kadınlar hakkında ise, sakız çiğnemeleri misvak yerine geçer. Sakız çiğnemek kadınlar için müstehap, erkekler için mekruhtur. Dişler misvaklanırken şu dua okunur:

«Ey Allahım, ağzımı temizle, kalbimi nurlandır, bedenimi temizle, vücudumu ateşe (cehenneme) haram kıl. Ve beni rahmetinle sâlih kullarıyın zümresine ilhak et.»

Misvak kullanmanın fazileti hakkında vârid olan hadis-i şe-riflerden bir kısmı şöyledir:

«Misvak tutunmaya devam ediniz. Çünkü misvakta yirmidört haslet vardır. Bunların en makbülü Allah’ın razı olmasıdır. Hem namazı yetmiş yedi derece katlanır. Misvak, vakit, hâl ve zenginliğe sebep olur. Ağız kokusunu temizler. Diş etlerine zindelik verir, baş ve diş ağrılarını giderir. Yüzü ve dişleri parladığı için melekler kendisi ile musafaha eder.» (Kuşeyrî)

“Misvak ağızın temizliği, Allah’ın rızasıdır.” (İmam Ahmed- İbni Hibban)

«Misvak kullanarak kılınan bir namaz, misvak kullanmadan kılınan bir namazdan yetmiş derece daha faziletlidir.» (İmam Ahmed - Beyhaki)

«Biriniz geceleyin namaz kılmaya kalkarsa misvak kullansın. O namaz kılmaya kalkınca kendisine bir melek gelerek ağzını onun ağzına temas ettirir. Artık o kulun ağzından çıkanlar melâikenin ağzına girer.» (Ebu Nuaym)