"Ve min dunihima cennetan.'"
Rahman 62. Ayetin izahatından (Farklı bir yorum) : Cennet kelimesini bir kez daha hatırlatmamızda ve açmamızda fayda var. Can; Allahü Teala'nın hayat halidir. Ruh; yaşam kaynağıdır, halidir ve yaşam sıfatıdır. Can; O'nun yaşam ism-i şerifi, İlah'ın ebedi Hay halidir.
"Cennet"; İlah'ın can halini diğer ism-i şerifleri ile de paylaşması anlamına da gelir. Cennet kelimesinin bir manası da budur. "Cennetan"; iki canın birleşmesi halidir. Varlık aleminde iki denizin birleşmesi, iki pınarın birleşmesi hali gibidir.
58'nci ayette "Ke enne" kelimesi geçmekteydi ve "aynısı, O'nun gibi, O'ndan olan" anlamında tarif edilir. "Cennetan" da bütün ism-i şeriflerinin, güç ve kudretlerinin Hay halinden yansıyan hali anlamındadır. İlah'ın can halinden varlık alemine, İlah'ın hayat olarak görünmesinin, yaşam olarak görünmesinin halleri tarif edilmektedir.
Bunun yanı sıra can hali ile, Ruh'u ile, varlık aleminde insan olarak şereflendirdiği varlığın canının asıl cana katılması da "cennettir".
"Ve min dunihima cennetan" demek; İlah'ın hayatından hayat verdiği o yakutun, o incinin varlık aleminde mercan görünmesi ama aslında hepsinin aynı olmasıdır. Varlık aleminde mercandır fakat yeri gelir yakut veya inci onu kapsar ve kendi varlığında mahveder. Yakut veya inci "Cennetan"dır. İki ayrı hayatmış gibi ama aslında tek bir candır ve tek bir Ruh'tur. Ruh tektir, bölünemez ve parçalanamaz.
60'ncii ayette anladık ki Allahü Tealanın varlık alemindeki aynasını tamamen kaplayıp, kendini onda seyrettikten sonra onu tekrar kendinde mahvetmesi kendinden kendine ihsandı. Bu hali kendi canından ayrı canmış gibi varlık aleminde de tekrarlar. Bir denizin içerisinde var olan bir parça suyu sınırlandırıp bu ayrı denizmiş diyemezsiniz. Haliyle Allahü Teala'nın Hay sıfatının içerisine başka yaşam koyamazsınız. Insandan başka diğer varlıkların tamamı Ruh'tan süzülen Hay sıfatından faydalanırlar. Ruh'tan ise sadece ve sadece insan faydalanır.
Kur'an-ı Kerim'in birçok ayetinde özellikle de Isra 70'de Allahü Teala'nın insanı "şerefli kılması", O'nun Hay halinden, hayat halinden, can halinden ve Rahman Suresi'nde bize anlatılan budur. diğer ilimlerinden insana yansımasıdır. "Ke enne hunnel yakutu vel mercan. Ve min dunihima cennetan"; "Cennetlerin yani canların birleşmesi, ayrıymış gibi görünen diğer hayatın da tek hayatta kaybolması; kendisinden kendisine, Allah'tan Allah'a ihsandır".
(Kaynak: CAFER İSKENDEROĞLU RAHMAN ‘’İsm-i Azam Sırrı’’, ENOCH YAYINLARI SAYFA: 422-424)

__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...