Mürtede verilen ceza konusunda İslam hukukunda farklı görüşler vardır. Geleneksel fıkıh ekollerine göre, irtidat (dinden çıkma), İslam toplumunun düzenini ve dini otoritesini sarsan bir fiil olarak görülmüş ve bazı durumlarda cezai yaptırımlarla karşılık bulmuştur.

Geleneksel fıkıh anlayışında:

Hanefi, Şafii ve Hanbeli mezheplerine göre, mürtede ölüm cezası uygulanır. Ancak bunun için, kişinin açıkça İslam’dan döndüğünü ilan etmesi, düşmanca bir tavır alması ve mahkeme tarafından yargılanması gerekmektedir.

Maliki mezhebine göre, mürtede tövbe etme fırsatı verilir. Eğer tövbe ederse ceza düşer, etmezse yine idam uygulanır.

Ancak bu cezalar bireysel infazlarla değil, İslam devleti düzeni içinde ve mahkeme kararına bağlı olarak uygulanabilir. Günümüz İslam hukukçularının çoğu, bu hükümlerin tarihsel bağlamda değerlendirilmesi gerektiğini savunur.

Kur’an açısından bakıldığında:
Kur’an’da mürtede dünyada uygulanacak bir cezadan bahsedilmez, aksine ahirette Allah’ın hüküm vereceği belirtilir:

“Kim iman ettikten sonra inkâr ederse… Allah’ın gazabı onların üzerinedir ve büyük bir azap onlar içindir.” (Nahl 16:106)

“Kim dilerse iman etsin, kim dilerse inkâr etsin.” (Kehf 18:29)

Kur’an’da dünyada uygulanacak bir cezadan açıkça bahsedilmemesi, bazı İslam alimlerini, mürtede verilen cezanın siyasi ve tarihsel bir uygulama olduğu yönünde düşünmeye sevk etmiştir.

Günümüzde birçok İslam alimi, mürtede ölüm cezasının, erken İslam toplumunda din değiştirmenin genellikle düşmanla iş birliği yapmak anlamına geldiği için uygulandığını savunur.

Bugün din özgürlüğü çerçevesinde değerlendirildiğinde, kişinin kendi inancını seçme hakkı olduğu öne sürülür ve bu görüş Kur’an’daki “Dinde zorlama yoktur.” (Bakara 2:256) ayetiyle desteklenir.

Klasik fıkıhta mürtede ceza öngörülse de, Kur’an’da böyle bir dünyevi ceza açıkça belirtilmemiştir. Günümüzde bu konuyu tarihsel ve siyasal bağlamda değerlendirmemiz gerekir. Hadislerin bir kısmı bulunduğu zamanın gerekliliklerini yansıtır.