Enes b. Malik (r.a.) dedi ki: “Peygamber (s.a.v) yağmur isteme duası dışında dua ettiği hiçbir şeyde ellerini kaldırmadı. Duada koltuk altının beyazlığı görülecek derecede ellerini kaldırırdı.” [Buhari, İstiska’ 22; Müslim, Salatu’l-İstiska’ 5, 7 (895)] Açıklama: Burada Resulullah (s.a.v)’in dua esnasında ellerinin içini yere doğru ve arka kısmını ise gökyüzüne doğru tuttuğu belirtilmektedir. Bazı alimler, kıtlık gibi felaket anlarında felaketin kalkması için yapılan dualarda avuçların iç kısmının aşağıya doğru ve bir hayr istenildiğinde ise gökyüzüne doğru tutulmasının sünnet olduğunu belirtmişlerdir.
Duadan sonra elleri yüze sürmek hususundaki hadisler zayıftır. Abdullah b. Mubarek’in bu hususta sahih bir rivayet gelmediğini söylediği, dualarından sonra ellerini yüzüne sürmediği; bununla beraber, seleften bazılarının namaz dışında, duadan sonra ellerini yüzlerine sürdükleri nakledilmiştir. Namazda kunuttan sonra ellerin yüze sürüleceğine dair de bir hadis yoktur.[ Kunutta ellerin dua için kaldırılıp kaldırılmayacağı hususu da alimler arasında ihtiflıdır.] Sahabeden de bu yönde sağlam bir rivayet gelmemiştir. Ahmed b. Hanbel’in namazda böyle bir şeye cevaz vermediği, namaz dışında yapmakta ise bir beis olmadığını söylediği rivayet edilmiştir. İzz b. Abdisselam da duadan sonra elleri yüze sürmeyi bidat saymaktadır.[ İbnu’l-Cevzi, İlel, II/841, rakam: 1407; İbn Teymiyye, Mecmu’, XXII/519 (Konuyla ilgili bir iki hadis olduğunu, bunlarla delil oluşmayacağını belirtir); Subki, Tabakat, V/84-5 (Beyhaki‘nin Ebu Muhammed Cuveyni‘ye yazdığı mektuptan); Munavi, Feydu’l-Kadir, I/344-5, 369, V/138; Mevsıli, Muğni, s. 161.]Misaller: “Allah’tan avuçlarınızın içiyle isteyin, ellerinizin üstüyle değil. Duayı bitirdiğinizde avuçlarınızı yüzünüze sürün.”[ Ebu Davud, Sucudu’l-Kur’an (3), babu’d-dua (23), rakam: 1485 (Zayıf olduğunu belirtir), 1492; İbn Mace, Dua (34), babu ref’i’l-yedeyn fi’d-dua (13), rakam: 3866; Beyhaki, II/212; Kitabu’d-Deavati’l-Kebir, s. 138; Kandehlevi, Hayatu’s-Sahabe, IV/175. Diğer bir hadis için de bkz. Ebu Davud, Sucudu’l-Kur’an (3), babu’d-dua (23), rakam: 1492 (Elbani zayıf olduğunu belirtir. Bkz. Daifu Ebi Davud, II/89, rakam: 262)] “Rasulullah duada ellerini kaldırdığı zaman onları yüzüne sürmedikçe indirmezdi.”[ Tirmizi, Deavat (45), babu ma cae fi ref’i’l-eydi inde’d-dua (11), rakam: 3386 (Hadisin garib olduğunu söyler)]Bazı alimler ise yukarıda yaptığımız genellemeye katılmazlar ve konuyla ilgili hadislerin birbirlerini desteklediklerini ve bunun elleri yüze sürmenin mevcudiyetini ortaya koyduğunu kabul ederler.[ Sindi, et-Tuhfetu’l-Merğube, s. 38] Nitekim İbn Hacer zayıf rivayetlerin birbirini desteklemesi nedeniyle hadisin hasen seviyesine çıktığını belirtir.[ İbn Hacer, Buluğu’l-Meram, s. 464, rakam: 1567-8.] Gerçi aynı İbn Hacer ‘’Emali’l-ezkar’’ adlı eserinde ‘’bu konuda sahih hadis yoktur’’ demiştir. ‘’Buluğu’l-meram’’da daha müsamahalı davranmış ve üstte ifade ettiğim gibi ‘’bu hadislerin toplamı onu hasen derecesine çıkarır’’ demiştir. Kaynaklarda İshak’ın bu hadislerle ameli güzel gördüğü, Ahmed b. Hanbel, İmam Malik, Süfyan es-Sevri’nin ise duadan sonra elleri yüze sürmeyi hoş karşılamadıkları geçer.

__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...