Allah’ı zikreden kimse, son derece saygılı bir durumda bulunmalıdır. Şöyle ki: Bir yerde oturuyorsa kıbleye dönmelidir. Kainatın Rabbi’nin karşısında olduğunu düşünmeli, kalbi ürpererek manevi bir huzur içinde, tahiyyatta oturuyormuş gibi kıbleye dönerek oturmalı ve başını eğmelidir. Böyle yapmadan da zikredilebilir, bunda bir sakınca yoktur. Fakat o takdirde, bir mazereti de yoksa zikre en uygun halde bulunmamış olur. Esasen bunda bir sakınca olmadığını şu ayet-i kerime göstermektedir:“Şüphesiz göklerin ve yerin yaratılışında, gece ve gündüzün birbirini takip edişinde akıl sahipleri için birçok delil vardır. O akıl sahipleri, ayakta iken, otururken ve yatarken daima Allah’ı zikrederler; göklerin ve yerin yaratılışını düşünürler ve derler ki: ‘Rabbimiz! Sen bunları boş yere yaratmadın. Sen hikmetsiz bir şey yaratmaktan uzaksın. Bizi cehennem azabından koru’’(Al-i İmran suresi ayet 190-191)
Zikir yapılan yer tertemiz olmalı, içinde kalbi meşgul eden şeyler bulunmamalıdır. Zikredilen yerin böyle olması hem zikre hem de zikredilen Cenab-ı Hakk’a saygının en üstün ifadesidir. İşte bu sebeple mescidlerde ve mübarek yerlerde zikretmek pek değerli sayılmıştır.Muhaddis tabii Ebu Meysere Amr ibni Şürahbil[Abdullah b. Mes‘ud radıyallahu anhın önde gelen talebelerinden olan Ebu Meysere Amr b. Şürahbil hayır yapmayı ve ibadet etmeyi çok severdi. Çok namaz kılmaktan dolayı dizleri nasır tutmuştu (Abullah Aydınlı, “Amr b. Şürahbil”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi,3.cilt sayfa 92)] -Allah ondan razı olsun- şöyle demiştir:“Allah Teala ancak temiz yerlerde zikredilir.”[ İbni Sa‘d, et-Tabakàtü’l-kübra (Abbas), VI, 107; İbni Ebi Şeybe, el-Musannef (Hut), I, 108, nr. 1229.]Zikreden kimsenin ağzının da temiz olması gerekir. Şayet ağzında hoş olmayan bir koku varsa, dişlerini misvakle temizlemek suretiyle bunu gidermelidir.Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem geceleyin uyanınca dişlerini misvak ile temizlerdi.[ Müslim, Müsafirin 139, nr. 746.] Ağzın temizlenmesi konusunda da şöyle buyururdu:ا«»
işleri misvak ile temizlemek ağzın temiz kalmasına, Rabbin razı olmasına sebeptir.[ Nesai, Taharet 5, nr. 5; İbni Mace, Taharet 7, nr. 289]Vücudunun herhangi bir yerinde pislik varsa, bunu su ile yıkamak suretiyle temizlemelidir. Eğer temizlemeden zikir yapılırsa, bu haram değilse bile mekruhtur (hoş karşılanmaz). Ağız pisken Kur’an-ı Kerim okumak mekruhtur. Ağız pisken Kur’an-ı Kerim okuma konusunda alimlerimizin iki görüşü vardır; en doğru olan görüşe göre, bu durumda Kur’an-ı Kerim okumak haram değildir.
Esasen her durumda Allah’ı zikretmek güzel bir şeydir. Ancak dinimiz bazı hallerde zikretmeyi uygun görmemiştir. Bunların bir kısmını burada, diğerlerini de inşallah yeri geldikçe söyleyeceğiz. Şu durumlarda Allah’ı dil ile zikretmek doğru değildir: Abdest bozarken.Cinsel ilişkide bulunurken.Cuma günü hutbe okunurken. Hatibin sesini duymayanlar zikredebilir.Namazda kıyamda (ayakta) dururken. Namazda ayakta dururken zikirle değil, Kur’an-ı Kerim okumakla meşgul olunur.Uyuklarken zikretmek de doğru değildir.Yolda yürürken ve hamamda zikir ile meşgul olmakta sakınca yoktur. Doğrusunu Allah bilir.
(Kaynak: İmam Nevevi el-Ezkar cilt 1)