Hıristiyanlığın kutsal kitabında Hz. İsa tarafından tavsiye edilmiş herhangi bir ibadet uygulaması bulunmaz, ancak kutsal kitapta İsa aracılığıyla Tanrı’ya kalben dua edilmesi tavsiye edilir. Hıristiyanlıkta dua ve ayin 325 yılındaki İznik konsilinde kabul edilmiştir. Katolikliğin merkezi olan Vatikan, zaman zaman dua ve ayin konusunda değişiklikler yaparak bunları hıristiyanlara bildirmiştir. Yine protestanlar da duada kendilerine göre bir takım değişiklikler yapmışlardır.Ayinler, kilisede cemaatle papazın nezaretinde yapıldığı gibi, dua şeklinde ferdi olarak da icra edilebilir. Hıristiyanlıkta Hz. İsa’ya nispet edilen ve adına Peter duası denilen dua meşhur olmuştur. Bu duada tanrıya yönelinir, ona şükredilir, kendisinden yardım istenir ve günahların bağışlanması talep edilir.Hıristiyanlıkta ibadet günlük, haftalık ve yıllık olmak üzere üç kısma ayrılır:
Günlük İbadet (ayin):Sabah ve akşam olmak üzere günde iki defa yapılır. Kilisede toplu halde yapılması, ferdi olarak yerine getirilmesinden daha makbüldür. Yapılan ibadetlerde incillerden bölümler okunur.
Haftalık İbadet (ayin):
Pazar günleri sabah ve akşam olmak üzere iki kere kilisede yerine getirilir. Bu ibadet hıristiyanlarca önemlidir. Bu ibadete katılmak Katolik mezhebinde mecburidir, diğerlerinde ise değildir. Pazar gününe verilen önem, İsa’nın çarmıha gerilişinden sonraki diriliş gününü temsil etmesinden kaynaklanır.Ayrıca Pazar günleri kilisede Evharistiya (ekmek şarap ayini) yapılır.
- Yıllık İbadet:
a- Noel/Christmas:Hz. İsa’nın doğumunun hatırası için kutlanan bir bayramdır. Noel Aralık ayının sonunda, Ocak ayının başlarında çamlar süslenerek, hindiler kesilerek ve içkiler içilerek kutlanır. Bu bayramda evlere gelerek çocuklara hediye veren Noel baba, eski zamanlarda yaşamış kilise din büyüklerinden aziz Nikolas’ı temsil eder. Hz. İsa’nın doğum târihi hakkında kesin bir tarih verilememektedir. Bu nedenledir ki bu gün Katolikler Noel bayramı olarak 24-25 Aralık gününü kutlarken, Ermeni kiliseleri 6 Ocak’ı kutlarlar. Bir kısım Protestanlar ise bu tarihin kutsal metinlerde kesin olarak geçmediğini öne sürerek Noel’i kutlamazlar.
b- Paskalya Yortusu:Paskalya, Hz. İsa’nın çarmıha gerilmesinden üç gün sonra tekrar dirildiği günün anısına kutlanan bir bayramdır. Bu bayram genellikle ilkbaharın ortalarında bir Pazar günü yapılır ve bir hafta kadar sürer. Bayramda İsa’nın çektiği acıları dile getiren incil pasajları okunur.
c- Haç Yortusu:İsa’nın üzerinde öldüğüne inanılan Haç, hıristiyanlar için bir tapınma nesnesi ve inançların simgesi durumundadır. Bu bayram genellikle Eylül ayının ortalarında kutlanır.Hıristiyanlıkta Haç’ın büyük bir önemi vardır.14 İsa haç şeklindeki bir ağaç üzerinde çarmıha gerilmiş, onun kanı Haç’a sürülmüş ve bundan dolayı haç kutsal sayılmış ve hatırası yaşatılmıştır. Haç’ın koruyuculuğuna ve uğur getirdiğine inanılır. Haç, dindarlığı temsil eder; haç taşıyanlar dindar kabul edilir. Kilisenin, mezarların, kurban kesilen yerlerin üzerinde haç bulunur. Törenlerde haç taşınır ve yol kenarlarına haç dikilir.
2. Oruç Hıristiyanlıkta oruçtan maksat, tefekkür, tevbe ve manevi bir toparlanmadır. Onlara göre oruç kırk gün tutulur ki buna careme (karem) denir. Hıristiyanlıkta oruç esnek bir şekilde tutulur ve bir nevi perhiz manası taşır. Oruç esnasında normal günlük yiyeceğin üçte ikisi yenebilir. Balık dışında et yenmez. Orucu herkes kendi durumuna göre tatbik eder. Yani bazısı sadece sigara ve içkiyi azaltır, bazısı da kendi işlerini daha güzel yapmakla, bir kısmı başkalarına karşı olan vazifelerine daha itina göstermekle oruç tutmuş sayılır. Diğer bir kısmı da en makbul oruçun, muhtaçlara yardım etmek olduğunu söylerler.
3. Hac Hıristiyanlıkta hac, İsa’nın doğduğu, yaşadığı ve hatıralarının bulunduğu yerler ile ilk hıristiyan azizlerinin mezarlarına yapılır. Hz. İsa’nın doğduğu yer olan Beytlahim, en büyük hac yerlerinden biridir. En çok ziyaret edilen yerler, İsa’nın yaşadığı mekanlar ile Kudüs’tür. Daha sonra Petrus ve Pavlos gibi ilk azizlerin mezarlarının bulunduğu Roma hac yeri olarak ziyaret edilmiştir. Bundan sonra Roma’ya ziyaret hiç eksik olmamış, bu nedenle “Bütün yollar Roma’ya çıkar” sözü meşhur olmuştur.
4. Diğer İbadetler Bugün yahudilerde olduğu gibi hıristiyanlarda da farz olan bir zekata açık ve net olarak rastlamak mümkün değildir. Aynı şekilde Hıristiyanlıkta Kurban ibadeti konusunda da yeterli açıklama ve delil bulunmamaktadır.
(Kaynak: Ana Hatlarıyla Yahudilik Hıristiyanlık ve İslam Erdoğan Baş - Salih İnci Erkam Yayınları, 2004 İstanbul)
__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...
|