Alıntı:
Dtcfli Nickli Üyeden Alıntı
Bu ismin duaların kabulünden başka toplumda insanlar arasında sevgi saygı gibi bir havassıda var mı arkadaşlar? Elimdeki birkaç kaynakta sadece duaların kabulüne vesile olur şeklinde açıklamaları var.
|
Sözlükte "kesmek; birinin susmasını sağlamak” anlamındaki "cevb" kökünün, Arapça'daki "if'al" kalıbına (icabet) nakledile rek türetilmiş bir sıfat şekli olan "mücib" kelimesi, "dua, dilek ve taleplere olumlu cevap vermek" anlamına gelmektedir. Dil bilginleri, söz konusu taleplerin (dua) ve bunlara karşılık vermenin (mukabele etme), biri "söz” ile diğeri de "fiil" ile olmak üzere, iki şekilde gerçekleşebileceğini belirtmişlerdir. Nitekim, Kur'an-ı Kerim'deki: (ecibu da'iyallahi) "Allah'ın davetçisinin çağrısına icabet edin!" mealindeki ayetin (Ahkaf suresi ayet 31) birinci şekle; (kad ücibet daʼvetüküma) "(Ey Musa ve Harun!) İkinizin de talebi kabul edilmiştir.” mealindeki ayetin ise ikinci şekle örnek teşkil ettiği kaydedilmiştir.
Kulun bütün benliğiyle saygı, sevgi ve tazim duyguları içinde Allah'a yönelip aczini itiraf ederek O'ndan çeşitli konularda aşabilmek için O'nun lütuf ve yardımını dilemesi ve bu amaçla bazı meşru istek ve dileklerde bulunması, karşılaştığı zorlukları dile getirdiği her türlü yakarış ve niyazı, İslami eserlerde "dua" erimiyle anılmaktadır. Bu kelime, Arapça'da "çağırmak, seslenmek, istemek; birisinden yardım talep etmek" anlamlarına gelen da'vet" ve "da'va" kelimeleri gibi, bir mastar olup söz konusu köklerle bunlardan türemiş olan çeşitli lafızlar, Kur'an'daki birçok ayette kullanılmıştır. Bu tür ayetlerde "dua" (da'vet/da'va) kökü ve türevleri: "Allah'ın varlığını ve birliğini tanıma, O'nu övgüyle anma, O'na yakarma, kendisine istek ve ihtiyaçlarını arz ederek O'nun yardım ve lütfunu dileme, çağırma, seslenme, davet etme ibadet etme, yardıma çağırma, bir durumu arz etme, birine herhangi bir şey isnad etme veya hakkında bir iddiada bulunma" gibi çeşitli anlamlarda kullanılmıştır.
Öte yandan birçok ayette de kulların Allah'a yönelip talepte bulunması halinde, Allah'ın onların bu dilek ve isteklerini kabul edip karşılayacağı hususu ise "kurb", "icabet" ve "isticabet" kavramlarıyla ifade edilmiştir(Bakara suresi ayet 186; Al-i İmran suresi ayet 191-195; Enfal suresi ayet 9; Yusuf suresi ayet 34; Enbiyà suresi ayetler76, 84, 88, 90; Mü'min suresi ayet 60.)
"İcabet" köküyle alakalı bir niteleme olan "mücib" ismi, Kur'an'daki bir ayette "karib" ismiyle birlikte, tekil olarak ve "dua ve istekleri kabul eden" anlamıyla Allaha nisbet olunmuş; "Vaktiyle Nuh bize (kafir kavminin helaki in) yalvarıp yakarmıştı. Biz de onun talebine derhal ve en güzel şekilde karşılık verdik” mealindeki bir başka ayette de Arapça'da daha çok muhataba failin azametini yansıtmak üzere kullanılan
azamet çoğulu" şeklinde, "mücibun" tarzında Cenab-ı Hakk'a izafe olunmuştur. (Hud suresi ayet 61; Saffat suresi ayet 35; Karşılaştırmak için Bakara suresi ayet 186, 214; Araf suresi ayet 56; Kaf suresi ayet 16; Vakıa suresi ayet 85; Saf suresi ayet 13)
Bu isim hem İbn Mace'nin hem de Tirmizi'nin verdiği Esma-i Hüsna listesinde yer almıştır. Konuyla ilgili kaynaklarda “mücib" isminin, Allah'ın "karib", "semi" (semi'u'd-du'a'), "latif", "tevvab" (kabilü't-tevb) ve "gafur" gibi isimleriyle anlam ilişkisine sahip olduğu kaydedilmektedir.