Türkiye'de cemaatlerin dini topluluklar mı, yoksa rasyonel ekonomiler üzerine oturan seküler sivil toplum kuruluşları mi olduğu tartışmalıdır. Zira cemaatlerin mensuplarını bir arada tutan temel unsur olması gereken din mevcut cemaat yapılarının dünyevi mekanizmalarının gücü karşısında eski berraklığını koruyamıyor gözüküyor. Bir cemaate girmek isteyen kişi, her şeyden önce dini gerekçe ile değil, öncelikle kariyer veya sosyal yaşamda güvenlik içinde var olma beklentisini karşılamak üzere bu tercihi kullanıyorsa artık cemaatin, tarihte bildiğimiz anlamda cemaat olmadığını görmemiz gerekir. Rasyonel ekonomiler (ve mecburen de bu ekonomiyi beslemek için politik bağlantılar) üzerine kurulan cemaat yapıları birçok spekülasyona alet oluyor.
Bütün eski cemaatler, yahut cemaat olma hedefiyle kurulan yenileri mutlaka medya gücüne sahip olmak ve yaptıkları faaliyetlerini duyurup üye sayılarını arttırmak istiyorlar. Kuşkusuz artan üye sayısı ellerinin güçlenmesine ve güçlerinin artmasına, bu da daha fazla kaynağa ulaşmalarını sağlayacaktır. Cemaat faaliyetlerinin halkla ilişkilerden ibaret bir çabaya dönüşmesinin böyle bir rasyonel zemini vardır. Hal böyle olunca, diyelim ki bir zamanlar Gülenciliğin, kandilleri artık camilerde değil, gösteri merkezlerinde seküler "show"larla kutlaması oyunun kuralı olarak anlayışla karşılanabiliyor.
Yahut Mustafa İslamoğlu'nun, yaptığı/yazdığı tefsiri bitirmesinin onuruna bir gösteri merkezinde özel davetli protokolü uygulanarak "tefsir show" düzenlemesi geleneksel tarz ve üslupla hiç bağdaşmayan yabancı bir şey olmasına rağmen akil insanlardan eleştiri bile almayabiliyor. Oysa geleneksel bir dini cemaat, modern versiyonlarının aksine takva, ilim, bilinmeye çalışmama, tevazu, gizlice yardım vs. üzerine oturmaktadır

__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...