Rikaz hadisinin tamamı şöyledir: «Hayvanın yaptığı zarar,
hederdir. Kuyunun getirdiği zarar hederdir; madenin
getirdiği zarar hederdir; definede beşte bir vardır.» Bu hadisi altı hadis imamı rivayet etmişlerdir.
Kenz'de, «Madenden 1/5 alınır. Velev ki birinin mülkünde veya hanesinde bulunsun. Çünkü maden yerin cüzlerinden değildir» denilmiştir. Madeni hanesinde veya dükkanında bulursa, hiçbir şey vermek lazım gelmemesi, İmam-ı Azam'a göredir. İmameyn bunamuhaliftirler. Mülteka. Asl'ın rivayetine göre, kendi arazisinde bulursa, yine bir şey alınmaz. Gayetü'l-Beyandaşöyle denilmektedir: «Sahipli yer hakkında İmam-ı Azam'dan iki rivayet vardır. Aslın rivayetine göre yerle hane arasında fark yoktur. Her ikisinde bulunan madenden bir şey alınmaz. Çünkü yer o kimseye, bütün cüzleriyle intikal etmiştir. Maden de yerin toprağından sayılır. Binaenaleyh o yere malik olunca madeninden 1/5 almak vacip olmaz. Nasıl ki, ganimeti hükümdar birisine satarsa, diğer insanların
oganimet üzerindeki hakkı sakıt olur. Zira alan kimse o
ganimete bedelle malik olmuştur. Cessas da böyle demiştir. Hasılı, İmam-ı Azam 1/5 vacip olması için madenle define
arasında fark gördüğü gibi; ova ile hane ve mübah yerle
sahipli yer aralarında da fark görmüştür. İmameyn ise 1/5
vacip olmak için bunların aralarında fark gözetmemişlerdir.
(Kaynak: İBN-İ ABİDİN Cilt 9 REDDÜL MUHTAR ALE'D DÜRRİ'L MUHTÂR İbn-i Abidin el Hüseyni ed Dımaşki Çeviren Ahmed DAVUDOĞLU Şamil yayınevi İstanbul 1983)
__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...
|