İnşirah Suresi üzerine ilim ehlinin çok dikkat çektiği ince bir hakikat vardır:

Bu sure, sıkıntının yok olacağını değil, sıkıntıyla beraber kolaylığın yaratıldığını haber verir.

Nitekim Rabbimiz iki defa:

فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا
إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا
“Şüphesiz zorlukla beraber bir kolaylık vardır.
Gerçekten zorlukla beraber bir kolaylık vardır.” (İnşirah, 5–6)

buyurur.

Burada “بعد العسر” (zorluktan sonra) değil, “مع العسر” (zorlukla birlikte) denmesi çok manidardır. Müfessirler bu inceliğe özellikle işaret eder. Yani kul, imtihanın içindeyken bile rahmet kapısı aslında açılmıştır; fakat kalp çoğu zaman bunu sonradan fark eder.

Hasan-ı Basrî hazretlerinin meşhur sözü bu manayı güzel özetler:

“Bir zorluk iki kolaylığa galip gelemez.”

Çünkü ayette “العسر” (zorluk) marife olarak bir kez, “يسر” (kolaylık) ise nekre olarak iki kez zikredilmiştir. Âlimler buradan, her bir darlığın içine birden fazla kolaylığın yerleştirildiği hikmetini çıkarmıştır.

İnşirah Suresi aslında şunu öğretir:

Kalp daralması imanın zayıflığı değil, çoğu zaman terbiye kapısıdır.

Yükün ağırlaşması, taşıyacak kuvvetin verildiğine işarettir.

Ferahlık çoğu zaman sabrın hemen arkasında değil, tam içindedir.

Bu yüzden ehlullah, darlık anında bu sureyi çok okumuş ve şöyle demiştir:

“Kul İnşirah’ı anlayınca, sıkıntının içinde bile ümitsizliğe düşmez.”

Rabbim hepimize İnşirah’ın hakikatini yaşayan kullardan olmayı nasip etsin. sürç-i lisan eyledi isek ehil olan kardeşler tashih buyursun.