“Allah vardı ve O’nunla beraber hiçbir şey yoktu.” Hz. Muhammed

“El-ân kemâ kâne” yani “Şimdi de öyledir.” Hz. Ali

Birinci anlamı

Başlangıçta sadece Allah vardı. Hiç bir şey yoktu. Sonra Allah âlemi yarattı. Şu anda da Allah var ve yaratılmışlar var (zahiri anlam)

İkinci anlamı

Âlem vardır ama gerçek varlık sadece Allah’a aittir. Diğer varlıklar bağımsız bir varlık değildir, Allah’ın varlığının tecellileridir

Allah’ın varlığı ezeli, mutlak ve bağımsızdır. Diğer bütün varlıklar O’na bağlıdır, varlıklarını O’ndan alır. Varlık hakikatte tektir; o da Allah’ın varlığıdır. {teşbih}

Üçüncü anlamı

Aslında Allah’tan başka hiçbir varlık yoktur. Diğer varlıklar gölge, imge yani izafi varlıklardır. Âlem görünüşten ibarettir. {tenzih}

Yaratma fiili O’nun ilmindedir. Yaratılış O’nda bir değişiklik meydana getirmez

Allah’ın varlığı hiç bir zaman değişmez

Allah başlangıçta nasılsa şimdi de öyledir

O vardır ve O’nun dışında hiç bir şey yoktur

“El-ân kemâ kâne”

__________________
Ne senle yaşanıyor
Ne de sensiz oluyor
Şu garip bomboş dünyada..