12. Son olarak şu soru düzeltilmelidir: Ben aslında neyi düzeltmek istiyorum?

Serinin özü burada düğümlenir. İnsan esmâ ile meşgul olurken gerçekten ne aradığını kendine sormalıdır. Rabbiyle bağını mı kuvvetlendirmek istiyor, kalbini mi toplamak istiyor, günahlarına karşı mı incelmek istiyor; yoksa sadece bir netice, bir farklılık ve bir özel hâl mi arıyor? Bu soru dürüstçe sorulmadıkça, diğer bütün başlıklar yarım kalır. Çünkü meşguliyetin yönü belli değilse, sayının çokluğu da açıklık getirmez.

Benim kanaatimce esmâ ile meşguliyetin asıl meyvesi, insanı Allah’a daha doğru döndürmesidir. Kişi bu meşguliyetle daha çok kendini konuşuyorsa, daha çok kendi hâlini büyütüyorsa veya başkalarıyla farkını hissetmeye başlıyorsa, burada yeniden başa dönmek gerekir. Çünkü isimler Allah’ındır; kul onlarla kendine pay çıkarmak için değil, Rabbine yönelmek için meşgul olur. İşin özü budur; gerisi bunun etrafında yerini bulur.




Burada muradımız öğretici görünmek değil, hatırlatıcı olmaya çalışmaktır. İsabet eden taraf Allah’ın lutfu, hata ve eksik kalan taraf ise bizim kusurumuzdur. En baştada söylediğim gibi Sürç-i lisan ettiğimiz yahut eksik gördüğümüz yerler olursa, kardeşlerimizin tashih ve katkıları memnuniyetle karşılanır. Çünkü hakikat, çoğu zaman tek başına konuşmakla değil; edeple birbirini tamamlamakla daha görünür hâle gelir.