Zahirde cemaat elbette güzeldir; fakat zahirin yokluğunu gaybî arayışla telâfi etmeye çalışmak doğru olmaz. Zahir isteniyorsa insan aranır, cin değil. İnsan da bulunmazsa kul, Rabbi’nin huzurunda durduğunu bilerek namazını derinleştirir.

Geri kalanı ise düpedüz davettir. Bunun sonu da selamet değil, karışıklıktır. Bir de işin garip tarafı şudur: Davetle geleni ne diye çağırıyorsun; sana cemaat olsun diye mi? Onunla namaz mı kılacaksın? Sualin vardığı yer bile, arayışın ne kadar hatalı bir mecraya kaydığını göstermeye kâfidir.

__________________
Muhammedün Tâcü Ruslillâhi Qâtıbeten; Muhammedün Sâdiku’l-Akvâli ve’l-Kelimi. ﷺ