HâmûŞî Nickli Üyeden Alıntı

Bir adam düşünelim; ömrünü ilme, siyasete, yönetime, terbiyeye, tecrübeye vermiş; bütün merhaleleri geçmiş; önünde sadece son bir kapı kalmış. Böyle bir kimse için dua, zikir, sadaka, istiğfar, manevi hazırlık ve Allah’tan tevfik istemek sonuca vesile olabilir. Yani Allah, onun önündeki engeli kaldırır, kalpleri ona meylettirir, ummadığı kolaylıklar yaratır, son adımı nasip eder. Burada manevi vesileler, hazır olan sebeplerin üzerine rahmet ve tevfik çekme makamındadır. Bu, usûle daha yakındır.

Ama bir de evinde oturan, hayatında o makama dair ne ilim, ne emek, ne liyakat, ne hazırlık, ne yol yürüyüşü bulunan biri kalkıp:
“Allah her şeye kadirdir, bir tılsım yapayım da devlet başkanı olayım” derse, bu artık tevekkül değil, vehimdir.

Çünkü burada kul, sebebi terk edip harikuladeyi kendine yöntem yapmak istemektedir. Şer‘î ölçü bunu öğretmez. Allah isterse olağanüstü bir şey yaratır; lakin kulun dini, mucize zorlamak üzerine kurulmaz. Kulun dini, meşru sebeplere sarılıp neticeyi Allah’tan beklemek üzerinedir.

Manevî ameller, hazırlıksız hayale değil; yürünmüş yolun üzerine rahmet istemeye yakışır.
Sebepsiz sıçrama beklemek değil, sebepleri tutup Allah’tan feth istemek kulluğa daha uygundur.