Nasuh Tevbesi , yapılan hatalardan vazgeçmektir . Bir daha günah işlememeye azmetmek , murâd etmek ve gayret etmek demektir . " Nasuh Tevbesi ” halisen Allah ( celle celalühü ) için , şaibelerden ( hata ) temiz olarak yapılan tevbe demektir . Nasuh , nasihat kökünden türemedir . Günahtan kalbi bir karartı bırakmayacak şekilde temizleme , hem de günahın kalpte açtığı yarayı tedavi etme , iman ve amelde meydana getirdiği açığı kapama demektir . Nasuh tevbesi bir daha günaha dönmemek üzere yapılan tevbedir . Bir kimsenin bir günahı yapıp , sonra onu gözünün önüne getirip , ölünceye kadar " Ben Rabbimin emrine niçin karşı geldim , niçin bu günâhı işledim ? ” diye pişman olup , bir daha öyle bir günaha dönmemesidir . İşte bu tevbe-i nasuh yani bir daha günaha dönmemek üzere yapılan tevbedir . ( 1 ) Tevbe için sadece dil ile istiğfarda bulunmak yeterli değildir . Niyeti ve amelleri de dilini doğrulamalıdır . Tevbenin en makbul olanı , günahtan kesin dönüş yapılarak , Allah'tan ( celle celalühü ) bağışlanma istenmesidir . Buna “ Nasuh tevbesi " denir . ( 2 ) Efendimiz'in ( sallallahu aleyhi vesellem ) tevbe-i nasuh tarifi : Peygamber Efendimiz ( sallallahu aleyhi vesellem ) , tevbeden bahsedince , nasuh tevbesinin ne olduğunu soran Hz . Muaz bin Cebele ( radıyallahu anh ) buyurdu ki : “ Tevbe - i Nasuh , işlenen günahtan pişman olmak , Allahu Teâlâdan mağfiret dilemek , bir daha öyle bir günah işlememek demektir . ” ( 3 ) Hasan Basrî'nin ( radıyallahu anh ) tevbe - i nasuh tarifi : Hasan-i Basrîye ( radıyallahu anh ) , nasuh tevbesinin ne olduğu sorulunca , şöyle cevap vermiştir : • Kalp ile pişman olmak , • Dil ile istiğfar edip Allah'tan ( celle celalühü ) affını istemek , • Azalarla günahları terk etmek , • İçten bir daha günaha dönmemeye karar vermektir . “ Kad efleha men zekkâhâ Nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiştir . ”(4)

“ Bununla beraber , şüphe yok ki ben , tevbe eden , iman edip salih amel işleyen , sonra da hak yolda sebat gösteren kimse için çok bağışlayıcıyım . ” ( 5 ) Beyhakî ve İbn Asakir'in İbn Abbas'tan ( radıyallahu anhuma ) rivayet ettiği hadis-i şerifte Efendimiz ( sallallahu aleyhi vesellem ) şöyle buyurur : “ Günahlardan tevbe eden kimse günahsız kimse gibi olur . Günaha devam ettiği halde , dili ile istiğfar eden kimse , Rabbi ile alay eden kimse gibidir . Kim bir müslümana eziyet ederse , hurmalıkların bitirdiğinin ( hurma ağaçlarının dal budak yaprakları ) sayısı kadar günah kazanmış olur . ” (6)
NASUH TEVBESİ NASIL YAPILMALIDIR ? Tevbe - i Nasuh şu dört şeyin birleşmesiyle olur : • Lisan ( dil ) ile istiğfar , • Günahı işleyen aza ile günahı terk etmek , pişman olmak , • Bu günahı bir daha işlemeyeceğine katʼi olarak karar vermek , • İnsanı günah işlemeye sevk eden kötü arkadaşlardan uzaklaşmaktır . Tevbe - i Nasuh yapan kişi “ altlarından ırmaklar akan cennete ” girer . “ Ey iman edenler ! ( Samimi bir tevbe olan ) Tevbe - i Nasuh ile Allaha tevbe edin ! Olur ki Rabbiniz , sizin kötülüklerinizi örter ve Allah , peygamberi ve onunla beraber iman edenleri utandırmayacağı bir günde , sizi altlarından ırmaklar akan cennetlere koyar ! Onların nuru önlerinde ve sağlarında koşar ( da ) : “ Rabbimiz ! Nurumuzu bize tamamla ve bize mağfiret eyle ! Şüphesiz ki sen , her şeye hakkıyla gücü yetensin ! ” derler . ” ( 7 )
TEVBE ETMEK FARZDIR .. ! Günahtan hemen sonra tevbe etmek farzdır . Tevbeyi geciktirmek de büyük günahtır . Bunun için de , ayrıca tevbe etmek gerekir . Kur'an - ı Kerimde meâlen buyuruluyor ki : “ Allaha tevbe edin ! ” ( 8 ) “ Allahü Teâlâ , tevbe edenleri sever . ” ( 9 ) “ Allaha tevbe - i nasuh yapınız ! ” ( 10 ) Nasuh kelimesine 23 mana verilmiştir . Bunlardan en meşhuru günahlara pişman olup , istiğfar etmek ve bir daha işlememeye karar vermektir . Nasuh tevbesinin ne olduğunu soran zata Peygamber Efendimiz ( sallallahu aleyhi vesellem ) buyurdu ki :
Tevbe - i nasuh , günahkârın işlediği günahtan pişman olması , Allah'tan mağfiret dilemesi , bir daha böyle bir günah işlememesi demektir . ( 11 ) İstiğfarın fazileti çok fazladır . Kur'an - ı Kerimde meâlen buyuruluyor ki : İstiğfar okuyunuz ! İmdadınıza yetişirim . ( 12 ) Hadis - i şeriflerde de buyuruldu ki : Allahü Teâlâ , günah işleyip pişman olanı , istiğfar etmeden önce affeder . ( 13 ) Küçük günahlarda ısrar edilirse küçük kalmaz ( büyük günah olur ) . Büyük günahlara istiğfar edilirse büyük kalmaz . ( 14 ) İstiğfar eden , günde 70 defa aynı günahı işlese ısrar etmiş sayılmaz . ( 15 ) Günde 70 defa istiğfar edenin , 700 günahı affolur . ( 16 ) İstiğfara devam edeni , Allah - ü Teâlâ , dertlerden , sıkıntılardan kurtarır . Ummadığı yerden rızıklandırır . ( 17 ) Bir mü'min günah işleyince , melek üç saat bekler , eğer o kimse istiğfar ederse , o günahı yazmaz . ( 18 ) Günahınız çok olup göklere kadar ulaşsa , pişman olunca , Allahü Teâlâ , tevbenizi kabul eder . ( 19 ) Günahlar kalbi paslandırır , karartır . Kalblerin cilası ise istiğfardır . ( 20 ) Derdinizi ve devasını bildireyim mi ? Derdiniz , günahlar , devası da istiğfardır . ( 21 ) Bir günahkâr , istiğfar eder , sonra bu günahı tekrar yapar , sonra istiğfar eder . Üçüncüde yine yapar , yine tevbe ve istiğfar ederse , dördüncü defa yapınca , büyük günah yazılır . ( 22 ) Günaha devam edip , dili ile istiğfar eden , Rabbi ile alay etmiş sayılır . ( 23 ) Herkes günah işler . Fakat günahkârların en hayırlısı hemen tevbe edendir . ( 24 ) Günahına pişman olup , abdest alıp , namaz kılanı ve günahı için istiğfar edeni , Allah - ü Teâlâ affeder . ( 25 ) Kıyamette , amel defterinde çok istiğfar bulunana müjdeler olsun ! ( 26 ) Allah - ü Teâlâ , istiğfara devam edeni , her sıkıntıdan kurtarır , her darlıkta bir genişlik verir ve ummadığı yerden rızıklandırır . ( 27 )
NEDEN TEVBE ? İşte bunun içindir ki , Cenab-ı Hakk'ın " Gafur " , " Rahîm ” gibi iki ismi , tecelli - i azamla ehl-i imana teveccüh ediyor . Ve Kur'an - ı Hakîmde Peygamberlere en mühim ihsanı , mağfiret olduğunu gösteriyor ve onları , istiğfar etmeye davet ediyor . “ Bismillahirrahmanirrahîm ” kelime - i kudsiyesini her sure ba- şında tekrar ile ve her mübarek işlerde zikrine emretmesiyle , kâinatı ihata eden rahmet - i vasiasını melce ve tahassüngâh gösteriyor ve “ festeiz ( sığın ) " emriyle “ Eûzübillâhimineşşeytânirracîm ” kelimesini siper yapıyor . ( 28 ) Ey insan ! Senin elinde gayet zayıf , fakat seyyiâtta ve tahribatta eli gayet uzun ve hasenatta eli gayet kısa , cüzî ihtiyarî namında bir iraden var . O iradenin bir eline duayı ver ki , silsile - i hasenatın bir meyvesi olan Cennete eli yetişsin ve bir çiçeği olan saadet - i ebediyeye eli uzansın . Diğer eline istiğfarı ver ki , onun eli seyyiâttan kısalsın ve o şecere - i melunenin bir meyvesi olan zakkum - u Cehenneme yetişme- sin . Demek , dua ve tevekkül meyelân - ı hayra büyük bir kuvvet verdiği gibi , istiğfar ve tevbe dahi meyelân - ı şerri keser , tecavüzâtını kırar . ( 29 )
“ Şeytanlar kimlere iner size haber vereyim mi ? ( İftira eden ) yalancı günahkârların hepsine inerler . Onlar , ( şeytanlara ) kulak verirler ( dinlerler ) ve onların çoğu yalancıdırlar . ” ( 30 )

1 ) Ahmed bin Asım Antâkî ( 2 ) İslam Fıkıh Ansiklopedisi ( 3 ) Beyhakî ( 4 ) Kur'an - ı Kerim , Şems , 91/9 . 5 ) Kur'an - ı Kerim , Taha , 20/82 . ( 6 ) Beyhakî 9/362 , bk . Kenzu'l - Ummal , h.no : 10176 ( 7 ) Kur'an - ı Kerim , Tahrim , 66/8 . ( 8 ) Kur'an - ı Kerim , Nur , 24/31 . ( 9 ) Kur'an - ı Kerim , Bakara , 2/222 . ( 10 ) Kur'an - ı Kerim , Tahrim , 66/8 . ( 11 ) Hadisi Şerif , Beyheki . ( 12 ) Kur'an - ı Kerim , Hud , 11/52 . ( 13 ) Hadisi Şerif , Taberani . ( 14 ) Hadisi Şerif , Deylemi . ( 15 ) Hadisi Şerif , Tirmizi . ( 16 ) Hadisi Şerif , Beyheki . ( 17 ) Hadisi Şerif , Nesai . ( 18 ) Hadisi Şerif , Hakim . ( 19 ) Hadisi Şerif , İbn Mace . ( 20 ) Hadisi Şerif , Beyheki . ( 21 ) Hadisi Şerif , Hakim . ( 22 ) Hadisi Şerif , Deylemi . ( 23 ) Hadisi Şerif , Beyheki . ( 24 ) Hadisi Şerif , Hakim . ( 25 ) Hadisi Şerif , Nesai . ( 26 ) Hadisi Şerif , Beyheki . ( 27 ) Hadisi Şerif , Nesai . ( 28 ) Risale - i Nur , 13. Lem'a , 5. İşaret ( 29 ) Risale - i Nur , 26. Söz , 2. Mebhas , 7. Vech . ( 30 ) Kur'an - ı Kerim , Şuara , 26 / 221-222-223 .