Hamd-ü senâ âlemlerin Rabbi olan Allah Teâlâ’ya, salât-ü selâm ise Fahr-i Kâinat Efendimiz’e olsun.
Zikr olunan husus üzerine, ulemâ-i izâmın içtihadları ve kütüb-i fıkhiyyedeki beyanlar vechile cevabımız şöyledir:
Mesele-i Şer'iyye ve Ahkâm-ı Fıkhiyye
Ruhânî marazların (hastalıkların) def’i maksadıyla icra olunan **rukye** (okuma), **dua** ve **tespit** muameleleri mukabilinde ücret talebi hususunda fukahâ beyninde ihtilaf mevcuttur. Lakin müteahhirîn uleması (sonraki dönem alimleri), bu işin bir "ta'lim" veya "tedavi" nevinden addedilmesi hasebiyle cevazına kail olmuşlardır.
Cevaz-ı Şer'î:Kur'ân-ı Kerîm ayâtı ve esmâ-i ilâhiyye ile yapılan rukye mukabilinde ücret almak aslen caizdir**. Zira bu, bir mesai ve vakit sarfını tazammun eder.
Şart-ı Esas:** Alınan bu meblağın "bey-i ayât" (ayetleri satmak) kastıyla değil, sarf olunan nefes ve emek mukabili bir "ca'le" (başarı ödülü) veya "ecr-i misil" (hizmet bedeli) olması şarttır.
### Kaynakça-i İlmiyye (Mutedil Görüşler)
Bu hususta müracaat olunacak temel menâbi (kaynaklar) şunlardır:
1. Sahîh-i Buhârî (Kitâbü't-Tıb):** Ebû Saîd el-Hudrî (r.a.) hazretlerinin, kabile reisini rukye ile tedavi edip mukabilinde bir miktar koyun alması ve Fahr-i Kâinat Efendimiz’in buna muvafakat buyurarak *"Siz bu iş karşılığında bir ücret almaya en layık olanlarsınız"* buyurması en sarih (açık) delildir.
2. İbn Âbidîn (Reddü'l-Muhtâr):** Hanefî fıkhının temel direği olan bu eserde, zaruret halinde Kur'an öğretimi ve dini hizmetler için ücret alınabileceğine dair verilen fetva, kıyas yoluyla tedavi maksatlı okumalar için de cari görülmüştür.
3. El-Fetâvâ el-Hindiyye:** Rukye yapan kimsenin, şifa hâsıl olması şartıyla ücret almasının şer'an memnu (yasak) olmadığı beyan olunmuştur.
Hülâsa-i Kelâm
Eğer icra olunan işlem şer'i şerife muvafık ise, yani içinde şirk, küfür, mechul isimler ve bid'at barındırmıyorsa; yapan kimsenin vaktine ve emeğine mukabil bir hediye veya bedel alması helaldir. Lakin bu işi bir istismar kapısı haline getirmek, halkın hüsn-ü niyetini suiistimal ederek fahiş paralar talep etmek haram ve gayr-i ahlâkîdir.
"İlim ve şifa Allah'tandır; kul ise ancak vesiledir."
Sualiniz üzerine beyan olunan bu hakikatler, ehl-i sünnet vel cemaat ulemasının mutemet görüşleridir.
Vesselâm.
|