Alıntı:
Lonkia Nickli Üyeden Alıntı
Hayırlı günler.
Celcelutiye kasidesi matbu metinlerde genellikle standart 122 beyit olarak geçiyor, fakat el yazması mecmualarda ve havas kaynaklarında gizli tutulan, metinden çıkarılmış beyitlerden bahsediliyor. Örneğin Arapça bir nüshada 367 beyit buldum, diğer bir Arapça nüshada ise 444 beyit yer alıyor.
Celcelutiye'nin bu şekilde saklanan kaç gizli beyti vardır? Elinde bu beyitlerin tam sayısı olan var mı?
Katkı sunanlara şimdiden teşekkürler.
|
Günümüzde en yaygın kabul gören ve matbu metinlerde yer alan standart nüsha, Ahmed Ziyaeddin Gümüşhanevi’nin Mecmuatü'l-Ahzab eserindeki 122 beyitlik versiyondur. (Bediüzzaman Said Nursi’nin Cevşen mecmuasında ise 101/102 beyitlik bir nüsha esas alınmıştır.)
Yüksek Beyit Sayılarının Sebebi: El yazması mecmualarda ve havas kaynaklarında karşınıza çıkan 367 ve 444 gibi yüksek beyit sayıları, orijinal metnin gizlenmesinden ziyade şu edebi ve pratik yöntemlerin bir sonucudur:
Tahmis ve Tesdis (Ekleme) Geleneği: Sonraki asırlarda havas alimleri tarafından her beytin arasına yeni mısralar eklenerek metnin genişletilmesi.
Şerhlerin Metne Karışması: İmam Gazali veya Ahmed el-Büni gibi zatların yazdığı şerhlerin, müstensihler (hattatlar) tarafından doğrudan kaside metninin içine dahil edilmesi.
Ebced ve Cifir Tertipleri: Beyit sayılarının bilinçli olarak belirli esma veya kelimelerin ebced değerlerine (367, 444 gibi) tamamlanması.
367 ve 444 beyitlik nüshaların ne kadarının orijinal metin, ne kadarının sonradan yapılan zeyl (ilave) olduğunu belirlemek; ancak bu nüshaların ait olduğu kütüphane, müstensih, dönemsel üslup, vezin ve kafiye yapısının inceleneceği bir metin tenkidi (kritik analitik) ile mümkündür