Evvela, شيخ صلاح الدين (Şeyh Selahaddin) rahmetullahi aleyh kavaidinde zikredip, evladın anasında cüzam yahut baras (alaca) hastalığı olsa, hak-ı حضانةsi (hizmet, bakım ve terbiye hakkı) sakıta olur (düşer) ve fıtık sebebiyle sirayet havfı (bulaşma korkusu) olduğunda, Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem’in hadis-i şerifini delil getirdi ki: لا يورد ذو عاهة على مصح (Hasta olan, sağlıklı olanın yanına getirilmesin).
Şöyle bilinsin ki, شيخ صلاح الدين (Şeyh Selahaddin) zikrettiği aşikardır ve muhtarlardan olan Hanefi mezhebi olup, muharrir nam kitabın müellifi, "Ben niye bu yönüyle fetva verdiğimi شيخ صلاح الدين’e tekit (vurgu) eyledim; zira Maliki imamları bunu tasrih (açıkça beyan) etmişlerdir ki, ashab-ı maraz (hastalık sahipleri) ile hane (ev)lerde ve fırınlarda beraber sakin olmaktan (oturmaktan) men olunurlar." demiştir. Mezkur kitabın sahibi der ki: "Fırın ve bunun gibi olan bir kimse, sakin iken sonra marazlansa (hastalansa) kaldırıp, ayıp (kusur) vecihle derler; şairler tasrih etmişlerdir ki, cariye ile nikahı si (nikahlanması), cüzam marazlı olan cariye ile nefsin ianesine (korunmasına) cemaatle temkin ve rıza göstermek vacip olup ve bu kavil (söz) zahir-i hadise muhalif olmakla işkali var iken..."
Böyle bir halde, روضه (Ravza) nam kitapta gelmiştir ve bu kavil, menkuhe (nikahlı) hatunun cüzamlı zevcinin (kocasının) yanında durmakta dahi ihtiyar (seçim) olunmuştur. Ve gah olur ki mülk-i yemin, mülk-i müteaddidden (birden fazla mülkiyetten) en akva (en güçlü) oluverdiğinden bu maddede cariye ile zevce (eş) nikahı fark dahi olunur ki, cariye ve zevce ile evlenince zevcede evveliye (öncelik) üzere amel ve esed (aslan) lafzı bittabi hadis-i şerifte gelmiştir ki, Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem hicret hakkında buyurdu:
أكلك الاسد (Seni aslan yesin!) Ey avret (kadın), seni arslan أكل eyledi (yedi) deyip, ol avret-i arslan أكل eyledi (parçaladı).
طبراني (Taberani) ve ابو منصور الديلمي (Ebu Mansur ed-Deylemi) ve الحافظ المنذري (el-Hafız el-Münziri) radıyallahu anhum hazretlerinden rivayet ederler ki, Nebi-yi Muhterem sallallahu aleyhi ve sellem ashabına hitap edip buyurdu ki:
أتدرون ما يقول الاسد في زئيره (Aslanın kükrerken ne dediğini bilir misiniz?) Dediler: الله ورسوله أعلم (Allah ve Resulü en iyi bilendir). قال (Buyurdu ki): انه يقول اللهم لا تسلطني على احد من اهل المعروف (Şüphesiz aslan der ki: 'Allah'ım, beni iyilik ehlinden, maruf ehlinden hiçbir kimseye musallat etme!').
"Ey ashab, arslanın avazında (sesinde) ne söyler siz bilir misiniz?" Ey ashab, işitti eyledi, Allah ve Resulü ziyade bilir. Peygamber eyledi: "Arslan söyler ki, ey benim Halık'ım (Yaratıcım), meşhur ve nafizü'l-kelam (sözü geçen) olan kelamın, olan kimseye beni musallat etme."
فائدة أخرى (Diğer Bir Fayda): ابن عيسى (İbn İsa) Ameli'l-Yevm ve'l-Leyle adlı kitabında, داود بن حصين (Davud b. Husayn)'den, o da عكرمة (İkrime)'den, o da ابن عباس (İbn Abbas) radıyallahu anhüma’dan, o dahi حضرت علی بن ابی طالب كرم الله وجهه (Hazret-i Ali b. Ebi Talib kerremallahu vechehü) hazretlerinden rivayet ettikçi hadisinden rivayet edip buyurdu ki:
إذا كنت بواد تخاف فيه الاسد فقال اعوذ بدانيال و بالجب من شر الاسد (Eğer içinde aslandan korktuğun bir vadide olursan şöyle de: 'Aslanın şerrinden Danyal'a ve kuyuya sığınırım.')
İnteha (Bitti). "Yani sen arslanlı bir yerde olursan, o aslan bu nassı (sözü) okur ki, ben sığınırım Danyal hürmetine ve Danyal’ın bırakıldığı kuyu hürmetine..." deyip gider. بيهقي (Beyhaki) Şuabü’l-İman kitabında olan kıssa ile bu hadise işaret eyledi ki:
حضرت دانيال (Hazret-i Danyal) Nebi aleyhisselam, kavmi tarafından bir kuyuya bırakılıp, yırtıcı hayvanların mülaki (karşılaştığı) vadide, onlar Hazret-i Danyal’ı yalamış ve Danyal’a tebessüs eylemişlerdir (sevgi gösterisinde bulunmuşlardır). Ve derlerdi: "Danyal’a bir melek gelip, 'Ya Danyal!' deyu nida eyledi. Danyal eyledi: 'Sen kimsin?' Melek eyledi: 'Beni iradeyle (istekle) Rabb'im, senin için taam (yiyecek) ile sana gönderdi.' Danyal dedi: 'Alhamdulillah o Hüda’ya ki, kendisini zikredeni unutmaz.'" dedi.
ابن ابی الدنيا (İbn Ebi'd-Dünya) rivayet etti ki: بخت نصر (Buhtunnasr), arslan zarar etmekle ikisini bir kuyuya bırakmıştı. Sonra Danyal Nebi hakkında emredip, iki arslan üzerine bırakıldılar. Bir müddet meks (ikamet) ettikten sonra, taama ve suya müştak (hasret) oldukta, Hak Teala şahid-i şahide enbiyadan ارميا (İremya / Yeremya)'ya ki, حضرت خضر (Hazret-i Hızır) aleyhisselam’dır, taam ve su ile Danyal’a git deyu vahiy eyledi. "Hal bu ki Danyal, Irak’ta dır. Arz-ı Babil’e gidip kuyunun başında durup, iki defa 'Danyal!' dedi. Danyal eyledi: 'Sen kimsin?' ارميا (İremya) eyledi: 'Ben İremya’yım. Danyal, sakin ol ki, şimdi senin Hak Teala sana irsal eyledi (gönderdi).' Danyal mesrur (sevinçli) olup, hamdüsenalar eyledi ki, kendisini zikredene... Ve 'O zat-ı kerime hamdolsun ki, kendisinden rica edeni haip (hüsrana uğramış) ve hüsran koymaz. Ve dahi evvel bari Teala’ya ki, kendisine itimat edeni ahire muhtaç etmez. Ve dahi hamd ol Mevla-yı müteale ki, ihsan ile ceza (karşılık) eyler, ihsanıyla dahi..."
Halık'a ki sabır sebebiyle ihlas ve mağfiret eyleye, ceza eyler dahi Hamd Rabb'ilalemin'e ki gam ve gussayı (kederi) kaldırıp ve ondan sonra hal beramizağını kaldırıp dahi اول واجب الوجود (Evvel-i Vacibü'l-Vücud) ki amellerimiz sebebiyle suizan vaktinde, itimat eden kendiyedir. Ve dahi حمد اول الله ذو الجلاله كه (Hamd o Allah-ı Zü'l-Celal'e ki) ümid-i ebedi bizden kat' (kesilmiş) olduğu vakit, o müstahfızınızdır deyip bu mazmunu şiirce hamd eyledi.
ابن ابی الدنيا (İbn Ebi'd-Dünya) vech-i ahir (başka bir yolla) ile rivayet ettikte: Danyal Nebi kendinin taht-ı hükümetinde olan mülkün zamanının müneccimleri ve kahinleri gelip, "Filan gece bir oğlan doğar, senin mülkünü fesada ve yere geçirir." deyip haber verdiklerinde, ol gece doğan veledlerin katline melik emir etmekle, Danyal tevellüd ettikte (doğduğunda) anası Danyal’ı bu sebep ile alıp, Danyal geceleyin bir arslan ve arslanın dişisi Danyal’ı biladı (şehirleri) Hak Teala Danyal’ı bu sebep ile halas eyledi (kurtardı) ve Danyal eriştikçe mertebelere erişti ve Danyal’ın hali aziz, ilim olan Hak Teala’nın takdiriyledir. Gör ki nice oldu!
Bundan yine ابن ابی الدنيا (İbn Ebi'd-Dünya) ravileriyle عبدالرحمن ابن ابی الزناد (Abdurrahman b. Ebi'z-Zinad)'dan, ol dahi babasından rivayet edip, "Ben ابوموسى الاشعرى (Ebu Musa el-Eş'ari)’nin oğlu Ebu Bürde’nin elinde bir hatem (yüzük) gördüm ki hatemin kaşının nakşında iki arslan ve mabeynlerinde (aralarında) bir adam var, arslanlar anı yalarlar, gibi nakış olunmuş." ابوبُرده (Ebu Bürde) radıyallahu teala anh buyurdu ki: "Ol hatem, Daniel (Danyal) hazretlerinindir, ابوموسى (Ebu Musa) hazretleri Danyal’ı bulup defnettikte, o yüzüğü aldı." ابوموسى (Ebu Musa) ol beldenin ulemasına, ol hatemden sual ettikte, Danyal Hak Teala’nın kendiyeye olan nimetini unutmamak için iki arslan kendiyi yalamak üzere kendinin ve arslanların suretlerini hateme nakşettirdi, deyu alimler haber verdiler.
İntehaü'l-kelam (Sözün sonu). Vakta ki Danyal aleyhisselam ölende ve ahirete intikal eyleyip mülki vadide yırtıcıların şerrinden men-i mualla (korunmuş) olmak için kulları kendiyeye sığınmasını Hak Teala hazretleri Danyal’ın isminde kıldı (yani ismine koydu). دَينو (Deyno) rengine ise adilliğindendir. معاذ بن رفاعه (Muaz b. Rifaa)’dan rivayet olundu ki: يحيى بن زكريا عليهما السلام (Yahya b. Zekeriyya aleyhime's-selam), Danyal aleyhisselam’ın mezarına yetişip, kabirden bir savt (ses) işitti ki:
"سبحان من تعزز بالقدرة و قهر العباد بالموت" (Kudretiyle yücelen ve kullarını ölümle kahreden Allah’ı tenzih ederim).
Yani, "O Zat zat-ı kerimimi taziz etmekle (yüceltmekle) böyle taziye edermiş ki, kudret ile azizlendi ve kullarını mevt (ölüm) ile kahreyleyendir." Hazret-i Yahya mürur edip (geçip) giderken, kezalik (bunun gibi) semadan şu savtı (sesi) işitti:
"يا لَيتَ الّذى تَعزّزَ بِالقُدرَةِ وَقَهَرَ العِبادَ بِالمَوت" (Keşke O kudretiyle yücelen ve kullarını ölümle kahredeni bilselerdi). Yani, "Ben şol Zat-ı Kerim'e ki kudret ile izzet ettim ve kulları mevt ile kahreyledim. (Arkamda bu kainatı su eyledi, yedi kat gök ve yedi kat yer ve içindekiler, ölüler ol kimse için mağfiret taleb ederler)."
Danyal aleyhisselam’a Hak Teala nübüvvet ve hikmet vermişti. بخت نصر (Buhtunnasr)'ın günlerinde vefat eyledi. (Ehl-i tarih derler ki: Hazret-i Danyal aleyhisselam Beni İsrail'den yanında olanlarla beraber بخت نصر (Buhtunnasr) esir edip cümlesini hapis etmişti. Ba'dehu (Ondan sonra) بخت نصر (Buhtunnasr) rüyada görüp, rüyasından feryat ve havf eyledi. Nas (insanlar) bu rüyanın tabirinden aciz olup, bilahare (en sonunda) Hazret-i Danyal tabir etti. بخت نصر (Buhtunnasr) taaccüb edip Danyal’a ikram eyledi. Ehl-i tarih, Danyal’ın kabri سوس (Sus) ırmağındadır, dediler. ابوموسى الاشعرى (Ebu Musa el-Eş'ari) radıyallahu teala anh Danyal’ın kabrini bulup ve Danyal’ı çıkarıp ve kefenleyip namaz kılıp, ba'dehu (sonra) سوس (Sus) ırmağının içinde kabir koyup, üzerine su koydu.) (Yine mecliste adilane rivayet olundu ki: Kelb (köpek) oğlu Abdülcebbar eyledi, "Biz İbrahim Ethem ile seferde idik, bize arslan zuhur eyledi (karşımıza çıktı). İbrahim Ethem bu duayı okudu:
"اللّهمّ احرُسنَا بِعَينِكَ الّتى لاتَنام وَاحفَظنَا بِرُكنِكَ الّذى لايُرام وَارحَمنَا بِقُدرَتِكَ عَلَينَا لاتُهلِك وَأنتَ رَجَاؤُنَا يا الله يا الله يا الله" (Allah'ım! Uyumayan gözünle bizi koru. Sarsılmayan rüknünle/kalenle bizi muhafaza et. Üzerimizdeki kudretinle bize merhamet et, bizi helak etme. Sen bizim ümidimizsin, ya Allah, ya Allah, ya Allah!)
Yani, "Yarabbi sen bizi ayn-ı inayetinle (inayet gözünle) eyle, bekle ki o uyumadan münezzehdir. Sen bizi kuvvet ve izzetin ile hıfzeyle ki ayrılıp ırağ (uzak) olmaz. Sen bizim üzerimize rahmetin ile kudret eyle ki bizler helak olmaktan halas olalım (kurtulalım). Sen bizim me'mulumuzsun (ümidimizsin) ya Allah, ya Rabb, ya Melik, ya Cebbar.")

__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...