Hükümdar ile Tabibin Söyleşisi

Sasanî Hükümdarı Kısra, Arapların ünlü tabibi el-Hâris bin Keldet el-Sekafî’ye sordu: "Hekimlikte maharetin nasıldır?"
Hâris cevap verdi: "Dilediğinizi sorun."

"Tıbbın esası, kökeni nedir?"
"Dudaklarına hakim olmak (az yemek ve az konuşmak) ve ellerini şefkatle kullanmaktır."

Kısra: "İlacı bildin. Peki ya hastalığın kökeni nedir?"
Hâris: "Yemeğin üstüne yemek yemektir. İnsanoğlunu yok eden de, kırlardaki yırtıcı hayvanları kıran da budur."

"Doğru söyledin. Peki hastalıklara alev olan o kıvılcım nedir?" "Hazımsızlıktır. O birikinti karında kalırsa öldürür, çözülürse bedenli hasta eder."

"Hacamat hakkında ne dersin?"
"Ay hilal haline gelip küçüldüğünde, bulutsuz berrak bir günde; ruh huzurlu, gönül neşeli iken yapılmalıdır."

"Peki ya hamam (sıcak banyo)?"
"Karnın tokken hamama girme, sarhoşken ailene yaklaşma, gece üstün açık yatma. Bedenine narin davran ki neslin kuvvetli olsun."

Kısra: "İlaç içmek hakkında ne düşünürsün?" Hâris: "Sağlığın yerindeyse ilaçtan uzak dur. Bırak bedenin kendi dengesini bulsun. Ne zaman ki hastalığın kıpırdandığını hissedersen, onu bastıracak ilaçla önünü kes. Çünkü beden toprak gibidir; imar edersen çiçek açar, bakımsız bırakırsan viran olur."

"Peki ya içecekler?"
"En tatlısı en içimi rahat olanıdır; en hafif olanı en lezzetli olanıdır. Sek (katıksız/ağır) içme ki baş ağrısı yapmasın, türlü hastalıkları tetiklemesin."

"Hangi et daha makbuldür?"
"Taze koyun eti... Yağlısı en şifalı olanıdır. Deve ve sığırın tuzlanıp kurutulmuş etinden sakın."

"Meyveler için ne dersin?"
"Her meyveyi mevsimi ilk geldiğinde, tam zamanında ye. Mevsimi geçip dönemi kapandığında ise terk et. Meyvelerin en hayırlısı nar ve turunç; sebzelerin en hayırlısı hindiba ve marul; kokuların en hayırlısı ise gül ve menekşedir."

Kısra: "Su içmek hakkında ne dersin?"
Hâris: "Su bedenin hayatıdır, gücünün kaynağıdır. Kararınca içildiğinde şifadır; fakat uykudan hemen sonra içmek zarardır. Suların en hayırlısı; nehirlerin en büyük, en soğuk ve en berrak olan sularıdır."

"Bana insanın aslını söyle, nereden gelir?" "İnsanın kökü, suyu içtiği yerdir." (Yani başı, zihni ve algısıdır.)

__________________
Ne senle yaşanıyor
Ne de sensiz oluyor
Şu garip bomboş dünyada..