Tercüme-i Müfredat-i ibn Baytar

16 // Tercüme-i Müfredât-ı İbn Baytar 2-a bir dirhem içse on güne dek ol zahmet andan gide. Itrıbâl [Atrîlâl] Hilâl tohumudur. Bu ota kuzgun ayağı dirler. Her vechile torak otuna benzer. İllâ bu kadar vardır ki, bunun çiçeği ak olur. Mizâcı ıssıdır, kurudur. İsti mâl olunan tohumudur. Behakın her nev ini ve barası giderir. İçmekle sûret budur ki, bir dirhemin rub dirhem âkırkarhâyla yumuşak döğseler karışıkça bala katsalar behak veya baras olan kişi yalasa güneşe karşu otursa iki saate dek zahmeti olan yerler yarıla suları aka ol zahmet gide. Eğer gitmezse tohumundan alalar. Beş dirhem selhu l-hayyden alalar. Dört dirhem baganos yaprağın alalar, sahk ideler. Beş güne değin günde beş dirhem içseler üzüm suyuyla evet yaz gününde evvelâ içdükden sonra çıka güneşe dura. Yalıncak terleyince gâyet fâide ide. Eğer bu tohumu yumuşak döğseler, şol avret ki karnında oğlanı ölmüş ola, burnuna üfürseler düşüre. Bu tohumu bir dirhem içseler iç ağrısın gidere. İksâr [Aksâr] Bu bir otdur ki, yaprağı havuç yaprağına benzer. Yalnızca biter. Uzunu bir zirâ olur. Depesi torak otuna benzer evet çiçekleri akçe olur. Kökü değirmi olur. Koz dikilü ekin yerlerinde ve dağlarda biter. Hâr-ı yâbisdir. Adına Türkçe hılâl dirler. Kaçan bir kişi her sabâh iki miskâl bunun tohumundan demür dikeni suyuyla on beş güne değin içse on beş güne değin kavukdaki ve bögrekdeki taşları gidere.