Tercüme-i Müfredat-i ibn Baytar

Tercüme-i Müfredât-ı İbn Baytar // 23 5-b ağız kokusunu eyü ide. Ağızda tutsalar ve bişürseler suyun içseler kusmağı giderir. Ve kabını sıksalar suyun içseler ef â sokduğuna fâide ide. Ve sokundusuna dahi ursalar fâide ide. Ve dahi eyyâm-ı tâ ûnda kokulamak azîm fâide ider. Ve balgamı ve susamağı def ider. Ve dahi turunç kabuğunu sirkeye koysalar fi l-hâl sirke eyleye. Ve dahi kaçan donla koysalar güve kesmeğinden saklaya. Ve dahi çekirdeğin iki miskâl kabuğu gitmişle ılıcak suyla içseler akreb sokduğu zahmetin gidere emîn ola. Ve eğer tahlîl idüb diş diblerine ursalar muhkem ide. Ve dahi turuncun yaprağını döğseler şişlere ursalar arada bir miskâl yaprağından yiseler ta âmı hazm eyleye mi deyi kızdıra. Ve nefes yoluna balgam dursa gidere. Ve içde olan yelleri dağıda. Ve mi deyi kavî ider. Ve süddeyi açar. Esel Türkçe yemişlü yılguna dirler. Bu bir büyük ağaçdır. Yeşil budakları olur. Kızıla mâil olur. Sovukdur, kurudur. Kaçan kökünü bişürseler şarâbla ya sirkeyle ciğeri ağrıyana içürseler be-gâyet fâide ide. Ve dişler ağrısın gidere. Ve dahi kan tükürmeğe fâide ider. Kaçan içseler içi kabz eyleye. Ve içden giden kanları tuta. Ve dahi yemişini yumuşak döğseler çıbanlara saçsalar artuk etleri gidere. Ve dişler dibine ekseler ırganmasın muhkem ide. Ve eti yenmiş olanı gidere.