Tercüme-i Müfredat-i ibn Baytar

32 // Tercüme-i Müfredât-ı İbn Baytar 10-a yaku eyleseler gâyet ıssı vakit şişlere ursalar yumuşada ve ağrısın def ide. Arakıtyûn [Arkatyûn] Bu bir otdur kim, yemişi kemnûna benzer. Kökü tatlu olur ve yumuşak olur. Yeryüzüne çıkanı uzun olur. Süst olur. Kaçan kim kökünü ve yemişini bişürseler şarâbla ağızda tutsalar diş ağrısın gidere. Ve od yangunının üzerine dürtseler fâide ide. Ve şol çıbanlar ki dırnaklar dibinde olur. Elde ayakda üzerine dökseler giderir. Ve sovukdan yarılan yerlere kaynanmış suyun dökseler gâyet fâide ide. Eğer ol otla kaynanmış şarâbı sidüğü tutulan ve nikrîs ve ırku n-nisâ olan kişilere içürseler fâide ide. Ve bu otun bir dürlüsü dahi olur. Yaprağı kabağa benzer evet büyük olur. Ve katı olur. Üzeri bozca ve dikenlüce olur. Kuruducudur. Ve tahlîl idicidir. Ve yaprağın eski çıbanlara ursalar bitüre. Ve kökünden bir dirhem veyahud iki dirhem gülnar içiyle içseler göğüsden akan irine fâide ide. Ermâl [Ermâk] Hind den gelür. Karanfile benzer bir otdur. Issıdır, kurudur. Ağız kokusun giderir. Eğer yaku eyleyüb kabarcıklara ve ıssı veremlere dürtseler fâide ide. Ve dahi yumuşak döğseler çıbanlara ekseler yiseler a zâdaki ufûneti gidere. Ve dimağa kuvvet vire. Ve ağız ağrısına ve göz ağrısına fâide ide. Kalbi kavî ider.