insanların en savunmasız anlarında onlara umut vermek ile umutlarını kullanmak

Son yıllarda sosyal medyada insanın en kırılgan dönemlerini hedef alan yeni bir danışmanlık dili giderek yaygınlaşıyor. “Enerji uzmanı”, “ilişki gurusu”, “bağlanma danışmanı”, “aile dizimcisi”, “astrolog”, “travma şifacısı” gibi farklı unvanlarla insanların yalnızlığına, aşk acısına, travmalarına ve anlam arayışlarına dokunan çok sayıda kişi ortaya çıktı.

Elbette insanın kendisini tanıma, hayatını anlamlandırma ve iç dünyasıyla çalışma arayışında olması son derece doğal. Sorun, bu arayışın sorgulanamaz iddialara ve ticari manipülasyona dönüştüğü noktada başlıyor.

Bir insanın yaşadığı acıyı bulup üzerine birkaç etkileyici kavram eklemek oldukça kolay:

“Atalarından gelen yükün var.”
“Dişil enerjin kapalı.”
“Kader bağın temizlenmeli.”
“Titreşimin düşük.”
“Enerjin bloke olmuş.”

Peki bunların ölçümü nerede? Dayanağı nedir? Hangi durumda yanlış olduğu kabul ediliyor? Danışana karşı hesap verme sorumluluğu nerede başlıyor?

Daha da önemlisi, önerilen yöntem işe yaramadığında sorumluluk kime yükleniyor?

Çoğu zaman yöntem sorgulanmıyor; kişi suçlanıyor:

“Şifaya direniyorsun.”
“Bırakamıyorsun.”
“Enerjin izin vermiyor.”
“Henüz hazır değilsin.”

Böylece sorun, uygulanan yöntemin kendisinden çıkarılıp kişinin üzerine bırakılıyor.

Bu noktada farklı alanlar arasında önemli bir benzerlik ortaya çıkıyor. Dini kavramları kullanarak insanları korku, suçluluk ve aidiyet üzerinden kendisine bağımlı hâle getiren yapılar nasıl çalışıyorsa; bazı sözde spiritüel ve kişisel gelişim çevreleri de yalnızlık, aşk acısı, travma ve anlam arayışı üzerinden benzer bir mekanizma kurabiliyor.

Birinin elinde kutsal kavramlar, diğerinin elinde “dişil-eril”, “frekans”, “enerji” ve “titreşim” var. Sözlük değişiyor; fakat yöntem bazen aynı kalıyor:

Önce size eksik, bozuk veya tamamlanmamış olduğunuzu hissettirmek. Ardından çözümün yalnızca kendilerinde olduğunu söylemek.

Bu eleştiri astrolojiye, maneviyata, meditasyona veya kişinin kendi iç dünyasını keşfetmesine yönelik bir düşmanlık değildir. İnsanların inançlarına ve kişisel deneyimlerine saygı duymak başka, doğrulanmamış iddiaları bilimsel gerçek gibi sunmak başka bir şeydir.

Astrolojiyi bir sembolik düşünme ve kendini tanıma aracı olarak görmek mümkündür. Ancak doğum haritasından hayatın kritik kararlarını kesin doğrular gibi çıkarmak başka bir iddiadır.

Aynı şekilde aile dizimini, enerji çalışmalarını veya çeşitli spiritüel pratikleri kişisel deneyim ve anlamlandırma çerçevesinde değerlendirmek başka; bunları psikolojik veya tıbbi sorunların kanıtlanmış tedavisi gibi pazarlamak bambaşka bir sorumluluk gerektirir.

Üstelik bu alanlarda kullanılan görünüş, kıyafet, ritüeller, ağır ifadeler, mistik kavramlar veya sosyal medya dili tek başına hiçbir şeyin kanıtı değildir. Bir insanın keten giymesi, büyük yüzükler takması, farklı görünmesi ya da kameraya uzun uzun ve kendinden emin konuşması onu ne şifacı yapar ne de şarlatan.

Asıl bakılması gereken şey çok daha basit:
Ne iddia ediyor?
Bunu hangi bilgiye dayanarak söylüyor?
Sınırlarını açıkça belirtiyor mu?
Yanlışlanabilir bir iddiası var mı?
İnsanları kendisine bağımlı hâle getiriyor mu?
Ve en önemlisi, kişinin gerçekten yardıma ihtiyaç duyduğu durumlarda onu doğru uzmana yönlendiriyor mu?

Çünkü bugün şarlatanlık her zaman cübbeyle gelmiyor. Bazen keten kıyafetler, büyük yüzükler, spiritüel kavramlar ve son derece profesyonel görünen sosyal medya hesaplarıyla karşımıza çıkıyor.

Bu yüzden mesele “inanmak” ya da “inanmamak” değil.
Mesele sorgulayabilmek.

Maneviyatı küçümsemeden bilimi savunmak, bilimi reddetmeden insanın anlam arayışına saygı göstermek mümkün.

İnsanların en savunmasız anlarında onlara umut vermek ile umutlarını kullanarak onları kendinize bağımlı hâle getirmek arasında ise çok büyük bir fark var.

Asıl sorumluluk tam da burada başlıyor.

Sistem kirlenmeye müsait