Evren her yönüyle tevhidi haykırıyor

Onlar Allah’ın dışında, ilah olduklarına dair Allah’ın hiçbir delil indirmediği ve haklarında hiçbir bilgilerinin olmadığı sahte tanrılara ibadet ediyorlar. Zalimlerin hiçbir yardımcıları yoktur.

Hac Sûresi 71.

1. Tek yaratıcı fikrine ulaşmak aklın zorunluluğudur. Zira evren nedensellik ilkelerine bağlıdır. Evrende her şey bir nedene bağlıdır. Kıpırdayan bir şey varsa onu iten ve kıpırdatan bir şey de vardır.

Rüzgâr varsa onun oluşumuna neden olan bir şey de vardır. Bitki, toprağa bağlıdır. Toprak suya bağlıdır. Su bulutlara bağlıdır. Bulutlardaki su, belli bir su buharı yoğunluğuna bağlıdır. Bulutların hareketi rüzgâra bağlıdır. Buhar, denizlerin buharlaşmasına bağlıdır. Buharlaşma ısıya bağlıdır. Güneş, ısının ana kaynağıdır.

Güneşin hareketleri, yaz mevsimi, kış mevsimi, yakınlaşması, uzaklaşması, doğuş yerleri vb. durumları incelediğimizde hep nedensellik görürüz. Tüm bunların arkasındaki esas güç Allah’tır. Bunları yaratan, bunlara bu emirleri veren, bu sebepleri yaratan Allah’tır.

2. Tek Allah inancı, aklın zaruri düşüncesidir. Ancak birden fazla yaratıcının olduğuna dair delil yoktur. Birden fazla yaratıcının olmaması da aklın zaruri sonucudur. İşte müşrikler bu konuda delil getirememektedir. Onların şirk inancı temelsizdir.

3. Evren, içindeki her şeyiyle tevhidi haykırıyor. Bitki tevhidi haykırıyor, güneş tevhidi haykırıyor, arı tevhidi haykırıyor, ağaçlar tevhidi haykırıyor, yağmur tevhidi haykırıyor. Hepsi aynı elin ürünüdür. Zira tüm evren arasındaki sıkı ve kompleks ilişkiyi tek ilahtan başka bir şekilde izah etmek imkânsızdır.

Bir yazıda okumuştum. Kâinat 'kün' emriyle yaratılmış mahlukatın tamamı için kullandığımız bir kelime iken, evren tam aksine evrime işaret ediyor, diye. O günden bugüne buna dikkat eder, bu alem için kâinat kelimesini kullanırım