musallat türleri

Yani Kur’an’ı anlama çabası kişisel olabilir ama yorumlama yetkisi herkesin değildir diye düşünüyorum..birde “Eğer bilmiyorsanız, zikir ehline (ilim sahiplerine) sorun.” (Nahl 43.).Bu konuya yakın değil mi söylenen..

Evet kardeşim mesela Osmanlı meal konusuna hiç bir zaman sıcak bakmamıştır. Ne hikmetse Cumhuriyet döneminde bilhassa ideolojik saiklerle meal kesafeti yaşatılmıştır. Elmalı ayet meali ile konuşulmaz der. Evet ifade ettiğin gibi anlamaya çalışılmalı lakin yorumlama ihtisas sahibi olanların konusudur. Bir kere çok iyi arapça hatta kadim Kureyş arapçası, Siyer, Kıraat, Hadis ..v.s ilimlerinde temayüz edenler ancak müfessir olabilir. Fıkıh ta böyledir Hadis ilmi de böyle bir ayetin siyak ve sıbakı nüzul sebebi çok mühimdir. Aksi takdirde Allah (c.c.) muhafaza kendi nefsimiz ve amaçlarımız istikametinde işimize geldiği gibi anlamlandırmaya teşebbüs edersek büyük vebal altında kalırız. Allah (c.c.) bizleri vebalden muhafaza etsin.

__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...

Dediklerinize katılıyorum hocam fakat. Kuranı Kerim’de geçen bazı hadiseler, kişi ilim sahibi olsada. Mitoloji tarihi,ezoterik tarih,paranın tarihi, dinlerin tarihi vs buna benzer konulara derinden hakim değilse anlatılan hadiseyi açıklarken ıskalayabilir. Mesela yüce Allah bakara 205 de, bence pagan küreselcilerden bahsediyor. “Onlar başa gelirse ekin ve nesli değiştirirler”.
Allah’ın emirleri ve yasakları tabiki yoruma açık değildir, neyse o dur.

Kıymetli kardeşim… düşüncelerine katıldığım noktalar var… özellikle tarihi, mitolojik ve sosyolojik boyutları bilmeden ayetlere dar pencereden bakmanın sakıncalarını vurgulaman çok yerinde olmuş…
Lakin burada ince bir çizgi var… Kur’an’daki her ayeti doğrudan bugünün kişi ya da sistemlerine uyarlamak bazen ayetin nüzul bağlamını gölgeleyebiliyor… Allah’ın kelamı elbette çağları aşan bir mucize… ama her döneme hitap etmesi… onu her dönemin olayına “tam denk” düşürmek anlamına gelmez…
Mesela senin örnek verdiğin Bakara 205… evet, fesadı, neslin ve ekinin bozulmasını anlatıyor… ama bu sadece bugünün küresel sistemine değil… tarih boyunca Allah’a karşı gelen tüm zümrelere işaret eden bir uyarıdır…
Yani ayetin manasını evrensel görmek güzel… ama onu tek bir tarihsel veya politik kavrama indirgememek gerekir…

Kıymetli abim… Allah razı olsun güzel izah etmişsin… Elbette bu meselede dengeyi korumak çok mühim… Kuran-ı Kerimin manasını anlamaya çalışmak her mümine düşer… Lakin dediğin gibi yorumlamak ise ehil olanların işidir…
Benim vurgulamak istediğim… okuduğumuz her tefsiri..meali veya alim görüşünü “mutlak doğru” gibi görmemek… Çünkü sonuçta her müfessir de bir insandır… elinden geldiğince anlamaya çalışır ama yanılma payı olabilir…
Bu sebeple ne körü körüne taklit… ne de kendi heva ve düşüncelerimizle hüküm vermek doğru olur… En güzeli… Kur’an merkezli bir anlayışla… ehil olanların ilmine danışarak… hakkaniyetli bir denge kurmaktır…

Rabbim bizleri Kur’an’ı doğru anlayan… ilmiyle amel eden… tevazu sahibi kullarından eylesin…

Kardeşim mutlaka muteber tefsir alimlerinin yorumlarından istifade edeceğiz lakin ben mutlak doğrudur diye bir ifade kullanmadım. Mutlak doğru Allah (c.c.)'a aittir. Fetvalarda da böyledir erkek zeyd ile hanım hind ile remzedilir suale cevap verilir nihayetinde de en doğrusunu Allah (c.c.) bilir denir. Bu şuurda olduğumu tekrar ifade edeyim.

Bu yazım bu konuda son olsun Bakara suresi 205. Ayetin tefsirini büyük müfessir Kurtubi’den vereyim Kurtubi Kıraat farklılıklarına da izahatında mufassal yer vermiştir bu anlamda da mühimdir: Yüce Allah'ın: “O dönüp gitti mi yeryüzünde fesad çıkarmaya.. çalışır” buyruğunda yer alan: " Dönüp gitti ve çalışır" fiilleri ef'al-i kulubdandır. "Tevella: Dönüp gitti": Kayboldu, gazab etti ve büyüklendi, gibi anlamlara gelir. “Sa'y etmek: Çalışmak" ise kendi güç ve iradesiyle İslam'a ve müslümanlara karşı türlü musibetlerin gelmesi için çalışmak demektir. Bu açıklamalar İbn Cüreyc'den ve başkalarından nakledilmektedir.
Bu iki fiilin kişinin yaptığı işi ifade ettiği de söylenmiştir. "Tevella," yani, ey Muhammed, senin yanından dönüp gitti; "Sea" ise ayaklarıyla yürüyüp yol kesti ve orada fesat çıkardı, anlamına gelir. Bu şekilde açıklamalar da İbn Abbas ve başkalarından nakledilmektedir. Bu her iki çeşidiyle de sa'y, fesattır. Koşmak anlamında sa'y etmek kullanıldığı gibi, amel ve kazanç hakkında da kullanılır. Filan kişi ailesi için sa'yetmektedir, derken onların faydası için çalışmaktadır, denilmek istenir.
"Yok etmeye" buyruğu "fesat çıkarmaya" buyruğu üzerine atfedilmiştir. Ubeyy'in kıraatinde (aynı manada olmak üzere): (veliyuhlik) şeklindedir. el-Hasen ve Katade ise bu kelimeyi son harfini ötreli olarak okumuşlardır. Bu okuyuşun açıklanması ile ilgili birkaç görüş vardır. Bir görüşe göre: "Hoşuna gider" fiiline atfedilmiştir. Ebu Hatim de der ki: Bu kelime "fesat çıkarmaya (çalışır)" üzerine atfedilmiştir. Çünkü bunun anlamı: Fesat çıkarmaya.... yok etmeye çalışır" şeklindedir. Ebu İshak der ki: O helak olur, anlamındadır.
İbn Kesir'den ise "ya" harfi üstün sondaki "kef" harfi de ötreli olmak üzere şeklinde okuduğu rivayet edilmiştir. Aynı şekilde (ekin ve nesil anlamlarına gelen) kelimeleri de bu fiilin faili olmaları sebebiyle merfu okunmuşlardır. (Buna göre mana: Ve ekin ve nesil helak olur, şeklinde olur.) Bu aynı zamanda el-Hasen'in, İbn Ebi İshak'ın, Ebu Hayve ile İbn Muhaysın'ın da kıraatleridir. Abdülvaris bunu Ebu'l Amr'dan da rivayet etmiştir.
Bazıları ise bu kelimeyi "ya" ve "lam" harfleri üstün olarak ve ondan sonra gelen "ekin" anlamındaki kelimeyi de ötreli olarak okumuşlardır. Ayet-i kerimede kastedilen kişi ekinleri yakıp eşekleri kesmek suretiyle fesat çıkartan el-Ahnes'tir. Bunu et-Taberi söylemiştir. Başkaları da şöyle der: Fakat bu ayet-i kerime bütün insanlar hakkında umumidir. Kim onun davranışı gibi amel ederse bu şekilde bir lanete ve cezaya hak kazanır.
Kimi ilim adamı şöyle der: Bir eşek öldüren yahut da bir harman yığınını yakan bir kimse kınanmayı hak eder, Kıyamet gününe kadar uğursuzluk onun yakasını bırakmaz.
Mücahid der ki: Burada anlatılmak istenen şudur: Zalim kimse yeryüzünde fesat çıkartır. Allah da yağmur yağdırmaz, böylelikle ekin de nesil de helak olur, gider.
Bir görüşe göre ise ekinden kasıt kadınlar, nesilden kasıt da çocuklardır. Bunun böyle olmasının sebebi şudur: Münafıklık, sözbirliğini ortadan kaldırır, parçalanmaya ve çarpışmaların ortaya çıkmasına sebep olur. Bu da insanların helak olmasına nedendir. ez-Zeccac bu manada açıklamada bulunmuştur. Yeryüzünde sa'yetmek (koşmak; mealde; çalışmak) hızlıca yürümek demektir. Bu ise insanlar arasında fitneyi ve kavgayı çıkarmayı ifade eder.
Doğrusunu en iyi bilen Allah'tır.
Hadis-i şerifte şöyle denilmektedir: "İnsanlar zalimi görüp de onun ellerini yakalamazlarsa (yapmak istediği zulümden alıkoymazlarsa) aradan faz- la bir zaman geçmeksizin Allah Teala kendi katından bir ceza ile hepsini cezalandırır." (Ebu Davud, Melahim 17; Tirmizi, Tefsir 5. sure 17; Ibn Mace, Fiten 20; Müsned, I, 2, 5,7)
Yüce Allah'ın: “Ekini ve nesli yok etmeye çalışır" buyruğundaki ekin (el- hars): Sözlükte yarmak demektir. Kendisi ile yerin yarıldığı şeye mihras (karasaban ve benzeri aletler) de buradan gelmektedir. Hars aynı zamanda malı kazanmak ve toplamak da demektir. Hadis-i şerifte şöyle denilmektedir: “Ebediyyen yaşayacakmışsın gibi dünyan için hars yap (kazan)." (İbnu'l-Esir, en-Nihaye, 1, 359; el-Azizi, es-Siracu'l-Münir, I, 232'de yakın manada, zayıf olduğu kaydıyla) Hars aynı zamanda ekin, hurras ise çiftçiler demektir. "Kur'an'ı hars et" denildiği zaman onu etüd et, incele denmek istenir. "Dişi devenin harsedilmesi" ise güçsüz düşünceye kadar sırtında yol alınması demektir. "Ateşin harsedilmesi" ateşin karıştırılması demektir. Mihras da tandırın ateşinin kendisiyle karıştırıldığı şey demektir. Bu açıklamaları el-Cevheri yapmıştır.
Nesil ise her dişiden çıkan yavruya verilen addır. Bu kelime asıl anlamı itibariyle çıkmak ve düşmek demektir. O bakımdan saçın dökülmesine, kuşun tüyünün dökülmesine de denilir. Şu ayet-i kerimelerde de aynı kökten gelen fiiller kullanılmıştır: "Hemen Rablerinin huzuruna sür'atle gidiverirler" (Yasin, suresi ayet 51); "Ve onlar her yüksekçe yerden sür'atle gelirler." (Enbiya, suresi ayet 96)
Derim ki: Ayet-i kerime çiftçiliğe, yeri ekmeye ve ağaç dikmeye -bunu çiftçiliğe hamlettiğimiz takdirde- delalet etmektedir. Aynı şekilde nesle talip olmaya da delildir. Nesil ise hayvanın artmasıdır. İnsan hayatı da bununla ayakta durur. Bu, sebepleri terketmeyi teklif edenlerin görüşlerini reddetmektedir.
"Allah ise fesadı sevmez." el-Abbas b. el-Fadl der ki: Fesad demek harab olmak demektir. Said b. el-Müseyyeb der ki: Dirhemlerden kesmek, yeryüzünde fesat çıkarmak cümlesindendir. Ata der ki: Ata b. Münebbih adında bir adam bir cübbe giyerek ihrama girdi. Peygamber (sav) ona o cübbeyi üzerinden çıkarmasını emretti. (Buhari, Hacc 17; Müslim Hacc 6; Tirmizi Hacc 20) Katade dedi ki: Ben Ata'ya şöyle sordum: Biz böyle bir kimsenin o cübbeyi yarması gerekir, diye işitirdik. Ata dedi ki: Muhakkak Allah fesadı sevmez.
Derim ki: Ayet-i kerime genel ifadesiyle -arzda olsun, malda olsun, din- de olsun- her türlü fesadı kapsamına almaktadır. Yüce Allah'ın izniyle sahih olan görüş de budur.
Şöyle de denilmiştir: Allah'ın fesadı sevmemesinin anlamı, salah ehli olan kimselerin fesad yapmasını sevmez ya da dinen fesadı sevmez, demektir. Bunun, Allah fesadı emretmez, anlamına gelme ihtimali de vardır. Doğrusunu en iyi bilen Allah'tır.

(Kaynak: İmam Kurtubi, El-Camiu Li Ahkami’l Kur’an, Terceme ve Notlar: M. Beşir Eryarsoy, 3. Cild sayfa : 146, 147, 148, 149, Buruc Yayınları)

__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...

Bütün açıklamalarınız ve bilgilendirmeleriniz için teşekkürler hocam.

Eyvallah..

Gerçekten çok güzel düşünmüşsün..Allah razı olsun... Merak ettim...tefsirlerdeki farklı yorumlar olunca sen hangisine yöneliyorsun genelde?

Önce şöyle başlayayım. Te'vil kelimesi söz/kelam bağlamında kullanıldığında, ve maksadı şudur" demekle eşdeğer bir faaliyeti ifade eder. Bunun içindir ki Al-i İmran suresinin 7. ayetinde, Hz. İsa'nın Allah'tan bir ruh ve O'nun kelimesi olmasıyla ilgili müteşabih Kur'an ifadelerine atıfla Hıristiyanların bu ifadeleri te'vile giriştiklerinden, yani "Bu müteşabih ifadeler- deki asıl maksat şudur" deme cüreti gösterdiklerinden söz edilmiştir. Bu mesele bir yana, Arapça tefsir kitaplarında sıkça rastladığımız, ya'ni teala (Allah şunu kastediyor), yekulu teala (Allah şöyle diyor), ke-ennehu yekul (Allah sanki şöyle demek istiyor), ma'nahu (Bu ayette kastedi- len anlam şudur) gibi klişeler sonuçta, "Allah'ın maksat ve muradını ben bilirim" demekten çok farklı bir şey değildir. Müfessirlerin bu tür ifadelerin ardından "En iyi bilen Allah'tır" demesi bu gerçeği çok fazla değiştirmemektedir.
Daha önce ifadeye çalıştığım gibi Meal-tefsir hazırlamak için Arap diline ve bilhassa Kur'an'ın nazil olduğu dönem- deki Arap diline vukufiyet gerekli şarttır, fakat kesinlikle yeterli şart değildir. Bu iş için siyer, hadis, kıraat gibi diğer dini ilimlerin yanında Arap kültür tarihi ve bilhassa Yahudilik ve Hıristiyanlık eksenli dinler tarihi gibi farklı alanlarda da bilgi ve donanım sahibi olmak gerekir. Hali hazırda ikiyüzlü rakamlara ulaşmış meallerin bir kısmı, değil ekserisi bütün bu ilimlere vukufiyeti olmayan Arap alfabesini dahi bilmeyen kişiler tarafından hazırlanmıştır. Birçok meal sahibininse Kur'an'ı harekesiz olarak okuyabilecek düzeyde Arapça bilgisine sahip olmadığı malumdur.
Evet, tefsir Allah'ın muradını anlama çabasıdır. Murad-ı ilahi nüzul vasatında Hz. Peygamber ve sahabenin hayat tecrübesi içinde en doğru şekilde anlaşılmıştır. Tefsir Allah'ın muradını re'sen ve ibtidaen anlamaktan öte, vakti zamanında anlaşılmış olan anlamı ortaya çıkarma çabasıdır. Bu çabada rivayet/nakil bilgisini esas almak zorunludur. Rivayet ve nakil ise zorunlu olarak tarih bilgisine dayanmak durumundadır. Çünkü rivayet tarihsel süreçte nesilden nesile intikal yoluyla gelen bir bilgi kaynağıdır. Bu kaynakla ilgili sahihlik zayıflık problemi ayrı bir tartış- ma konusudur. Eski alimlerimiz tefsirin sema (işitme) ve rivayete dayandığını söylemişlerdir.
Unutmamak gerekir ki yanlış okumalar ve yanlış anlamalar, yanlış sonuçlar doğurur. Kur'an'ı kendi nüzul bağ- lamından soyutlayarak salt lafzın delaletlerinden hareketle anlamaya çalışmak, bile bile yanlış yapmayı göze almak olur. Klasik dönemlerde müfessirler özellikle fikhi hüküm istihracında ayetleri nüzul bağlamından soyutlayarak yorumlamışlardır; ancak bu yorumları el-ibretü bi-umumi'l- lafz la bi-hususi's-sebeb, yani "sebebin hususiliğine değil, lafzın umumiliğine itibar edilir" kaidesinden hareketle mümkün mertebe namusuyla yapmaya çalışmışlardır. Bu kaidenin tatbiki ayetlerin özel nüzul sebeplerini bilmeyi ve bu bilgi işığında genel hükümler üretmeyi gerektirir. Bununla birlikte, özel bir hadise üzerine nazil olan ayetlerden genel hükümler çıkarma hususunda kimi zaman. "Bu ayetten böyle bir hüküm nasıl çıkar?" dedirtecek türden izahların mevcudiyeti de bilinmektedir. Mesela Fahreddin er-Razi, ya beni ademe hitabıyla başlayan A'raf suresi 31. ayeti namazda setr-i avretin vücubuna delil gösterme hususunda, “Bu ayet Ka'be'yi çıplak halde tavaftan men etmek için nazil olmadı mı?" tarzında bir soru sormuş ve bu soru- “Biz usul-i fıkıhta, sebebin hususiliğine değil, lafzim umumiliğine itibar edileceğini açıklamıştık" diye cevaplamıştır. Kurtubi de ayeti aynı mantıkla yorumlamış ve aynı hükmü çıkarmıştır.
Bunun yanında mealin bizatihi sahihliği de önemli bir konudur. Sahihlik hususunda temel şart, Kur'an metninden anlaşılan mananın belli bir yorum/te'vil anlayışına uygunluğudur. Burada söz konusu olan yorum anlayışı ise temelde belli bir kelam sistemine dayanmak durumundadır. Sonuçta herhangi bir ayetin ne şekilde te'vil ve tercüme edileceğini dilbilimsel kurallardan çok kelami kabuller ve prensipler belirler. Çünkü genel dini düşünce ve bakış açısı temelde kelami sisteme göre şekillenir.
Kelamin her itikadi mezhep açısından ideoloji kavramıyla eşdeğer bir mana taşıdığı bile söylenebilir. Kur'an çevirisi söz konusu olduğunda, kelami ilkelere uygun düşen meal doğru, ters düşen meal yanlıştır. burada aslolan, dilbilimsel gerekçeler/deliller değil kelami ilkeler ve prensiplerdir. Sonuçta her te'vil ve meal, sıhhat ve meşruiyet onayını öncelikle belli bir kelami sistemden alır.
Nispeten geç dönemlere ait tefsirler arasında
Maverdi'nin en-Nüket ve'l-Uyun, Zemahşeri'nin el-Keşşaƒ, Fahreddin er-Razi'nin et-Tefsiru'l-Kebir ya da Mefatihu'l Gayb, Kurtubi'nin el-Cami, Ebu Hayyan'ın el-Bahru'l- Muhit adlı eserleri de önemli gördüğüm tefsirler arasında yer almakta, çünkü bu tefsirlerde Kur'an ayetlerinin klasik dönemlerde ne tür konularla irtibatlandırıldığını ve dolayısıyla özgün anlamların nasıl kaybolmaya başladığını görebiliyorsunuz. Yine klasik dönemlere ait kaynaklardan Ebu Cafer et-Tusi ve Tabersi gibi Şii müfessirlere ait et- Tibyan ve Mecmeu'l-Beyan adlı eserler de benim nazarım-da çok kıymetlidir. Çünkü bu eserler sayesinde Ebu Bekr el-Esamm, Ebu Ali el-Cübbai, Ebu Müslim el-İsfehani ve Ka'bi gibi Mu'tezili müfessirlerin kimi zaman son derece orijinal yorumlarına ulaşabiliyorsunuz. Son ve modern döneme ait tefsirler arasında ise çok zengin bir muhtevaya sahip olmasından dolayı Alusi'nin Ruhu'l-Meanisi ile bilhassa İbn Aşur'un et-Tahrir ve't-Tenvir'i önemlidir. Şu anki fikrime göre en değerli tefsir İbn Aşur'a aittir. Doksan yıllik cumhuriyet dönemindeki en kıymetli tefsir ise Elmalılı Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili adlı eseridir.
Tercüme tefsirler meselesine gelince, bir kere bu eserlerin bir kısmının tefsir niteliğinde olduğunu düşünmüyorum. Mesela, Seyyid Kutub'un Fi Zilai'l-Kur'an adlı eserini tefsir kategorisinde değil ideolojik metin bağlamında değerlendiriyorum. Bir müslüman olarak onu yad ediyor ve Mısır'daki mücadelesini İslam davası olarak görüyorum. Başka türlü görmem de mümkün değil zaten, zira ben herşeyden önce müslüman bir insanım. Ancak bu eseri telif edildiği zaman, zemin ve toplumsal gerçeklikten soyutlayarak okumanın tefsir adına bir ideolojik metin okumaktan başka bir anlam ifade ettiğini düşünmüyorum ve bu şekilde okunmasının da çok zararlı sonuçlar doğuracağına inanıyorum.
Buna mukabil Mevdudi'nin Tefhimü'l-Kur'an adlı eserinin ilmi açıdan daha faydalı olacağı kanaatindeyim.
Muhammed Esed gibi isimlere ait meal-tefsir çalışmalarını ise, ilkesiz modernist yaklaşımın tipik örneklerinden ve ülkemizdeki modernist Kur'ancıların da ilham kaynakların- dan biri olarak gördüğümden, tasvip etmediğim gibi tavsiyede etmiyorum. Bununla birlikte çizgi olarak pek farklı olmamakla birlikte, Muhammed Abduh ve Reşid Rıza'nın Menar tefsirini okumanın faydalı olacağını düşünüyorum. Aynı şekilde İzzet Derveze'nin Kur'an ve tefsirle ilgili çalışmalarını da önemsiyorum. Zira bütün bu eserler en azından tefsirin el yordamıyla yapılabilir bir iş olmadığı konusunda okuyucuyu terbiye edecek ve ona haddini bilmesi gerektiği fikrini ilham edecek bir ciddiyete sahiptir.
Klasik eserlere gelince, bildiğiniz gibi Mukatil b. Süleyman'ın et-Tefsiru'l-Kebir'inden Fahreddin er-Razi'nin Mefatihu'l-Gayb'ina, Taberi'nin kuşa çevrilmiş Camiu'l- Beyan'ından Beyzavi'nin çevirmen tarafindan perişan edilmiş Envaru't-Tenzil'ine kadar sayısız Arapça tefsirin Türkçe tercümesi mevcut. Ben bu klasik eserlerin ticari veya başka saiklerle özensiz biçimde çevrilip halkın önüne getirilmesinin kesinlikle çok yanlış olduğu kanaatindeyim.
Esasen tefsir ilmindeki temel hedef, dini alanda yeni bir inşa faaliyetine girişip İslam'ı yeniden ortaya koymak değil, uzun tarihi tecrübede Kur'an dışında oluşan ve tartışılan ve fakat bir şekilde Kur'an'a bağlanan sayısız kelami, siyasi, fikhi, felsefi, tasavvufi meseleyi ayıklamak ve böylece dini alandaki fikir ve görüş kalabalığını azaltmaktır. Ancak bu ayıklama ve azaltma işi Kur'an'ın konusu olmayan meselelerin tartışılmasını da ister istemez kaçınılmaz kılmaktadır. Çünkü geleneksel tefsir literatürü, özellikle Fahreddin er-Razi ve Şihabüddin el-Alusi gibi müfessirlerin tefsirlerinde görüleceği üzere, ansiklopedik nitelikte olduğundan mezhebi, kelami, felsefi, fikhi, tasavvufi boyutlu her mesele Kur'an'ın konusuymuş gibi algılanmakta ve ayetlerin tefsirinde bu konulara değinilmeyip ilk ve asli mananın aktarılmasıyla iktifa edildiğinde hem tefsirde çok önemli konuların atlandığı gibi bir algı oluşmakta hem de tarihsel süreçte ortaya çıkan meseleler çerçevesinde üretilen yorumlar ilk ve asli mananın etrafında çeper ve hatta kalın bir duvar oluşturmakta ve dolayısıyla nüzul dönemini yansıtan açıklamalar tabir caizse bidat gibi algılanmaktadır.
Bir örnek vermek gerekirse, Bakara süresi 146. ayetteki " اَلَّذ۪ينَ اٰتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ اَبْنَٓاءَهُمْۜ
-ifadesi, günümüzdeki hemen her müslüman tarafından, "Onlar Muhammed'i öz oğullarını tanıdıkları gibi tanırlar" şeklinde anlaşılır; çünkü meallerin hemen hepsinde "" (onu tanıyıp bilirler) lafzındaki gaip zamiri (hu) parantez arasında "Hz. Muhammed" diye açıklanır. Fakat bu açıklama geç dönem tefsir kitaplarına dayanır. Oysa Mukatil b. Süleyman " اَلَّذ۪ينَ اٰتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ اَبْنَٓاءَهُمْۜ " ifadesini, "O Yahudiler Beyt-i Haram'ın öteden beri kıble olduğu gerçeğini tıpkı kendi oğullarını tanıyıp bildikleri gibi bilirler" diye açıklamış ve başka bir açıklamada bulunma ihtiyacı duymamıştır.(Mukatil Tefsir birinci cilt sayfa 85, 86) Taberi de ayeti aynı şekilde açıklamış ve üstelik bunu İbn Abbas, Katade, Rebii, Süddi, İbn Cüreyc gibi sahabe, tabiin ve tebe-i tabiin alimlerinden nakille tek açıklama olarak aktarmıştır.(Taberi, Camiu’l- Beyan ikinci cilt sayfa 670-671 )

__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...