Lafız mı, sayı mı, suret mi?
 

Bir ism-i şerifin taklîb, bast ve taksîrden çıkan suretleri arasında tesir farkı doğarsa, ehil nazarında asl isim hangisidir: yazılı suret mi, nutkî suret mi, yoksa mecmû-ı adedî mi?

İsm-i şerifin baktığı yön hikmet veya illet bazından farklılık gösteriyorsa belki tesir yönünde buna bağlı değişiklikler oluyor olabilir. Ama benim anladığım kadarıyla, hakiki tesir Allah'ın koyduğu sünnetullah çerçevesinde meydana geliyor. O ism-i şerif için belirlenen tesirin yazılı suret olarak meydana gelmesi daha faziletli ise onun tesiri daha yüksek olabilir. Tesir fazilette gizli gibi.

İsabetli bir tarafı var; bilhassa hakikî tesirin Allah’ın koyduğu sünnetullah içinde cereyan ettiği vurgusu yerindedir. Zira ne harf, ne sayı, ne de yazı müstakil fail değildir; hepsi ancak ilâhî takdir içinde hüküm kazanır.

Lâkin burada bir inceliği ayırmak gerekir: ‘fazilet’ ile ‘tesir’ aynı şey değildir. Bir sûretin daha faziletli olması, onun her durumda ve her cihette daha tesirli olacağını tek başına göstermez. Çünkü fazilet, şeref ve rütbe bahsidir; tesir ise cihet, tertip, mahal ve istimal bahsidir. Bu sebeple yazılı sûretin bir yerde daha münasib veya daha kuvvetli görünmesi, onun mutlak surette asl olduğu mânasına gelmez.

kim milyoner olmak isterdeki final sorusu gibi olmuş,hal böyle olunca joker hakkı telefon ve seyirciye sorma ,şıkların ikisini silme gibi , hakkımız vardır diye düşünüyorum..cevap veriyorum ,yazılı suret i, son kararım:)

Böyle bir soru çıksaydı Türkçe mealine cevirme seçeneğini kullanmak isterdim ben hocam

evet gerçekten güzel bi soru ve çok zor bi soru,,en az 10 kere okumak lazım soruyu anlamak için ,,cevabıda benim gibi avamın bilecegi bi soru degil

Ehil nazarında asl isim, nutkî-lafzî sûrettir. Yazılı sûret onun resmi ve mahfuzu; mecmû-ı adedî ise onun hesabıdır.

Bu sebeple taklîb, bast ve taksîrden doğan farklar, ismin aslını değiştiren değil; asıl isim üzerinde açılan fer‘î cihetlerdir. Yani hükmün merkezi mecmû-ı adedî değil, nutuk ve mânâ ile kaim olan isimdir. Sayı onun gölgesidir; yazı ise elbisesi. Gölge ve elbise değişebilir; fakat asl, ismin taşıdığı hakikatte aranır.

Bundan dolayı ehil kimse, tesir farkı gördüğünde önce adede değil, ismin baktığı cihete, nutkuna ve mânâsına nazar eder. Zira asıl oradadır; diğerleri onun etrafında dönen tabakalar mesabesindedir.

Soru çok zor ve soran da çok biligi olunca soruya cevap verilemiyor. :)

Estağfurullah kardeşim, ben de nasibim kadar okumaya, anlamaya ve istifade ettiğim kadarını paylaşmaya çalışıyorum.

Allah razı olsun, çok güzel bir noktaya değinmiş oldunuz. Peki şeref ve rütbe tesirde sebep sahibi değil midir? Bir melikin emretmesi ve dilemesiyle bir avamın emretmesi ve dilemesi aynı olmayacaktır. Birinin emrinde askerler var diğerinin hiçbir şeyi yok.

Faziletle Allah katında şeref ve rütbe kazanan kişi, emrine verilenlerle (ilim, yardımcılar vb.) daha tesirli hareket edebilir. Acaba tesir istiyorsak tesire odaklanmak yerine fazilet kazanmaya mı odaklanmalıyız diye düşünüyorum bazen. Bazı âlimler var ki, ettikleri her dua kabul oluyor ama onlar da imtihan gereği her arzuları için duada bulunmayıp Allah'ın kendilerine yazdığına talip oluyorlar. Bu çok farklı bambaşka bir makam.