Teşrîde Rahmetin Mizânı...

Mi‘rac rivayetlerinde, Hz. Mûsâ ile mükerrer müracaatlar neticesinde namazın elliden beşe indirilmesi, teşrî‘ sürecinde rahmet, teklif ve ümmet takati arasındaki hangi ince dengeyi öğretmektedir?

__________________
Muhammedün Tâcü Ruslillâhi Qâtıbeten, Muhammedün Sâdiku’l-Akvâli ve’l-Kelimi. ﷺ

Allah'ın merhamet etmesindendir, bugünümüzü bilmesindendir herhalde...

Bu hadise, şeriatin yalnız emir koyan değil; kulun takatini de gözeten bir rahmet nizamı olduğunu gösterir. Elli vakit emri, namazın Allah katındaki kıymet ve merkezini; beş vakitte karar kılması ise ümmete yüklenen teklifin taşınabilir ölçüde vazedildiğini gösterir. Yani burada eksilen ibadetin değeri değil, tahfif edilen meşakkattir.

Hz. Mûsâ’nın tekrar müracaat tavsiyesi de, hükme müdahale değil; ümmetlerin yükünü bilen bir peygamberin, teklifin ağırlığına dair işaretidir. Sonunda beş vakit kalıp sevabının elli olarak bırakılması ise şu inceliği öğretir: İlâhî hitap ciddiyetini korur; fakat rahmet, kulluğu ezmeden ayakta tutar.

Hülâsa:
Mi‘rac’daki bu tahfif, namazın değerinden eksiltme değil; teklif ile takat, emir ile rahmet arasındaki ilâhî mizanın açık bir tecellisidir. Doğrusunu Allah bilir…

__________________
Muhammedün Tâcü Ruslillâhi Qâtıbeten, Muhammedün Sâdiku’l-Akvâli ve’l-Kelimi. ﷺ