iyilik kime yapılır?

Bir insan günah işliyor diye ona iyilik büsbütün terk edilmez; fakat yapılan iyilik, günahına omuz verecek şekle sokulmaz. İnsan olduğu için yardım edilir; fakat içkisine değil, ihtiyacına yardım edilir. Yani yere düşmüşse kaldırılır, üşüyorsa korunur, açsa doyurulur, hastaysa doktora götürülür, evine ulaştırılır, mahcup edilmez; ama içki alınmaz, içmesine imkân hazırlanmaz, eline para verilip günahına yol açılmaz, kişiyi gözet, günahı besleme.

Merhametle yanlışa destek olmak arasındaki fark da tam burada çıkar: Merhamet, kişiyi ayakta tutar; destek ise günahı ayakta tutar. Birine su vermek merhamettir; sarhoşluğu sürsün diye içki vermek günahta yardımlaşmadır. Bir günahkârın açlığını gidermek ihsandır; o günahı işlemesini kolaylaştırmak ise vebaldir. Çünkü İslam’da herkes kendi fiilinden sorumludur; başkasının günahını sen yüklenmezsin, ama onun günahına bilerek aracılık edersen o zaman kendi payını alırsın.

Ben olsam ne yapardım? İnsanı terk etmezdim, günahı normalleştirmezdim. Yardımı, onun o anki zaruretine göre yapar; imkân bulursam da kırmadan, küçük düşürmeden nasihat ederdim. Çünkü dinin istediği şey ne taş kalplilik ne de sınırsız gevşekliktir; doğru tavır, şefkatle sınır koyabilmektir. İçki haramdır ve zararı faydasından büyüktür; fakat içki içen kişi, insanlık hukukunu tamamen kaybetmiş sayılmaz. Harama buğz edilir, kula kapı kapanmaz.

“İyiliğin kime yapıldığı mı, kim için yapıldığı mı önemlidir?” sualinin cevabı ise, ikisi de önemlidir: kime yapıldığı, ve nasıl yapıldığı. Kime yapıldığı, iyiliğin muhatabını gösterir; nasıl yapıldığı ise hükmü tayin eder. Muhatap günahkâr olabilir; niyet Allah için olabilir; ama yöntem günaha hizmet ediyorsa o iyilik artık iyilik olmaktan çıkar. En sahih ölçü budur: Allah için, kula merhamet; fakat günaha değil.

__________________
Muhammedün Tâcü Ruslillâhi Qâtıbeten, Muhammedün Sâdiku’l-Akvâli ve’l-Kelimi. ﷺ