Kuranda mecaz anlam var mıdır?

(hakikat) , bir lafzın konulduğu gerçek anlamında kullanılmasıdır. Meselâ “kuzu” denildiyse bildiğimiz kuzu, “aslan” denildiyse bildiğimiz aslanın kastedilmesidir. (mecaz) ise bir lafzın haklı bir gerekçeye dayanılarak konulduğu mananın dışında bir mana ifade etmesidir. Yine aynı kelimeleri örnek verecek olursak; sevdiğimiz bir öğrencimize veya çocuğumuza hitaben “Kuzum nasılsın?” diye sorduğumuzda, aralarındaki “küçük, sevimli varlık” benzerliğine dayanarak bununla “bir koyunun evladı olan gerçek mânada kuzuyu değil, mecazî olarak çocuğumuzu veya öğrencimizi kastederiz. Yine güçlü bir adamın ortaya çıkması sebebiyle “Aslan geldi” dediğimizde de aynı mecazî anlam söz konusudur. Kur’ân-ı Kerîm’de kelimeler hakikî manalarında kullanıldıkları gibi, bazen de mecazî manalarda kullanılırlar. Aslında kelimelerin gerçek anlamlarında kullanılmayıp herhangi bir benzerlikten ötürü, başka bir anlamda kullanılması, yani mecazî kullanım her dilde vazgeçilmez bir anlatım unsurudur. İslâm âlimlerinin çoğunluğu, Kur’an’da mecazın varlığını kabul etmişlerdir.1. Misâl:Allah Teâlâ bir ayette şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz ki, Allah katında canlıların en şerlisi, ilâhî gerçekleri düşünüp anlamayan o sağırlar ve dilsizlerdir.” (Enfal Suresi ayet 22) Bu âyeti kerimede, yeryüzünde dolaşan canlıların en kötülerinin düşünmeyen, sağır ve dilsizler olduğu belirtilirken, mecazî olarak bir insan tipine işaret edilmektedir. Bu kişiler, Kur’an’ın ayetlerini dinlemeyen, onları duymazlıktan gelen insanlardır. İşte bu yüzden onlar duyma özürlü kişilere benzetilmişlerdir. Böylece bir mecaz yapılmıştır. Bu ifadeyi Kur’an içerisinde hakikî manasında almamız mümkün değildir. Aksi takdirde bundan duyma ve konuşma özürlülerin kötü insanlar olduğu anlamı çıkacaktır ki, bu anlam Kur’an’ın öğretisine terstir. Bu sağır ve dilsizlerle inkârcılar kastedilmektedir.2. Misal: “Ne zaman savaş için bir fitne ateşi körükledilerse, Allah onu söndürdü.” (Mâide Suresi ayet 64) Ayette geçen (evkadû nâren) ifadesi hakiki mânada ateş yakmak değil, “Allah Resulü ile savaşmak ve ona bir kötülük etmek” yani fitne ateşini körüklemek anlamında mecazi mânada kullanılmıştır.

__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...

Kesinlikle yukarıda çok güzel açıklamalar yapmışlar. Benim şahsi fikrim. Şairane bir dille yazılmış ve her türlü bildiğimiz ve bilmediğimiz snatlarla dantel dantel işlenmiş ve üstüne söylene bilecek bir sözün kalmadığı, Allahın kelamından bahsediyoruz. Aciz kullarında M. Akif Ersoy bile "Benzetmekten Allaha sığınırım" ( Korkma! sönmez bu şafaklarda yüzen alsancak ) derken kaç edebi sanatı iç içe geçirip herkesin farklı hayal edebileceği ve kelimeleri deşeledikçe farklı anlamlara gelen ve üstelik bu anlamların hiç birinden kötü sonuç çıkarılamayan şairane bir dille ve bir kaç kelimeye kitap yazılacak kadar çok anlam yükleyerek yazılmış bir milli marşımızı dile getiren M. A. Ersoy bu marşı kendi mi yazmıştır ve dahi yarattığı insanların yazdığından daha güzel kelimeler ile Kuranı yazmaktan aciz olabir mi yüce yaradan ( haşa). Keşke Siyer'e hakim, Tarihe hakim, edebiyata hakim, Arap kültürüne hakim, Dinler tarihini bilen ve dahi Kur an ı kerimi kendi dilinde ve anlamına vakıf okuyup o ahengi yaşayarak anlaya bilsek, o kutsi şiiri kafiye, uyak, vezin ve diğer şiir sanatları nı bilerek ve anlayarak okuyup dinleye bilseydik. Bazı kabe imamları gibi Kuranın yazıları göz yaşlarımızla ıslanarak okumazmıydık. Oysa ki meali yapanın, okurken yaşadıklarını kağıda aktara bildiği kadarını yaşayabiliyoruz. Yani kopyanın silikliği olgusu diyebiliriz.