Sadaka belayı mı def ediyor yoksa belayı mı çekiyor; yoksa belayı çektiğini zannettiğimizde aslında daha büyük bir beladan mı korumuş oluyor, bazen emin olamıyorum.

ehli sunnete gore ecel tek ve sabittir kasri etkenlerin uzerinde tesiri yoktur. bu babdaki rivayetler Allahin sadaka vereceginizi de bilmesinden oturu uzattigina yorumlanir.

bagdat mutezilesine gore sadaka ve iyi ameller kaza ve kaderi degistirebilir. onlar bu gorusunu rivayetlere dayandiriyor. bagdat mutezilesinin muteahhir alimlerinden carullah zemahseri de bu gorusu savunmustur. onlar eceli ecel-i kaza ve ecel-i musemma olarak iki kisma ayirir.

basra mutezilesi Allahin her insan icin tek bir hayat suresi belirledigini bu ecelin de Alalh katinda malum bir vakitte oldugunu savunur. ehli sunnetle ortak olarak ecelin tek oldugunu kasri etkenlerle degismeyecegini savunurlar.

kadi abdulcebbar ecelin degismeyecegini savunmustur. dunyaya ait ecel tek ve sabittir.

maturidi ve esarilerden bazisi bu omrun uzamasini omrun manen bereketlenmesi olarak yorumlamistir.

maturidi kelamcilarindan kemalpasazade eceli ehli sunnetten ayrilarak mubrem ve muallak olarak ikiye ayirir. mubrem ecel degismez, muallak ecel degisir demistir.

“Bir müslümanın diktiği ağaçtan veya ektiği ekinden insan, hayvan ve kuşların yedikleri şeyler, o müslüman için birer sadakadır.” (Buhârî, Edeb, 27; Müslim, Müsâkât, 7, 10.)