Bilgi Kirliliği Çağında Havas İlmi

[HâmûŞî]

Selamün aleyküm kıymetli kardeşler,

Yaşadığımız çağda bilgiye ulaşmak kolaylaştıkça, doğru ile yanlışın birbirine karışması da aynı ölçüde artmış durumda. Özellikle havas ilmi alanında, ehil süzgecinden geçmemiş pek çok bilginin hızla dolaşıma girdiği görülüyor.

Evvela şunu teslim etmek gerekir ki bu ilim, geçmişten bugüne ciddi bir usûl, edep ve silsile içinde taşınmış; ehil ellerde kıymet bulmuş bir ilimdir. Bu yönüyle hakikaten bu yolda emek vermiş, usûl gözetmiş büyüklerin kıymeti inkâr edilemez. Onların ihtiyatlı dili ve temkinli tavrı, aslında bize en önemli ölçüyü vermektedir.

Ancak bugün özellikle yeni başlayan kardeşlerimizde şu durumlar sıkça görülüyor:

Her hissedilen hâlin manevî zannedilmesi

Her paylaşılan metnin kaynak kabul edilmesi

Mecaz ve temsil dilinin zahir gibi okunması

Ehliyet ve usûl meselesinin geri planda kalması

Hâlbuki ehl-i tahkik bu noktada çok net bir prensip koymuştur:

Şeriata, sahih akla ve muteber nakle arz edilmeyen hiçbir bilgiye itimat edilmez.

Bu ölçü, hem bu ilmi korumak hem de yola yeni girenleri muhafaza etmek için vazgeçilmezdir. Çünkü havas yolu merakla değil; edep, denge ve ihtiyatla selâmet bulur.

Yeni başlayan kardeşlerimize acizane hatırlatma olarak şunu söylemek isterim:

Hızlı netice arayışı bu yolda çoğu zaman yanıltıcıdır.

Her olağan dışı hâl, manevî ilerleme göstergesi değildir.

Kaynağı belirsiz uygulamalarda ihtiyat esastır.

Bu ilimde asıl olan çok yapmak değil, doğru ölçüyle yürümektir.

Maksadım ne tenkit etmek ne de heves kırmaktır. Bilakis hem bu ilmin vakarını muhafaza etmek hem de bu yola yeni ilgi duyan kardeşlerimizin daha sağlam adım atmasına vesile olmaktır.

İstifade niyetiyle paylaşılmıştır.
Sürç-i lisan ettiysek ehli olan kardeşler tashih ederse memnun oluruz.
Doğrusunu Allah bilir.