el-Müstasım-billah’ın Hilafeti

([خلافة المستعصم بالله] - el-Müstasım-billah’ın Hilafeti)
Yevm-i mezburede nas (insanlar) umumen Müstasım-billah’a biat ettiler ki Raşid Halife’den sonra altıncı halife olup Hülagu zamanında ki altı yüz elli beş (655) tarihinde Bağdat’a gelip serir-i saltanttan onu hal' ve katleyledi. Sebep böyle oldu ki halife-i mezbure veziri İbnü'l-Alkami’ye muvafakat ve namur olan her amurunda (işinde) mutabaat ve kendi su-i tedbiri (kötü yönetimi) ile Atabek Gürcü ile o vakitte medamet (pişmanlık) şayeste melik olmayan ahvale mübaşeret ederdi. Ve zamanının ulema ve meşayihi ile Hülagu’ya gitmişti, ol dahi onların cümle seni katleyledi...
...edip Müstasım’ı tutup saltanattan hal' eyledi ve bir çuval içine koyup tokmak ile vura vura katleyledi. Bundan sonra Al-i Abbas devletinin nizamı ve intizamı kalmadı. (Lamiyyetü’l-Acem nam kasidenin şerhinde Şeyh Salahaddin-i Safedi Efendi buyurur ki: Abbasi nizamı kalmadığı gibi Mısır’da Hulefa-yı Fatımıyye’nin dahi nizamı kalmadı. Fatımilerden bilad-ı Mağrib’e (Mağrip ülkelerine) ibtida malik (ilk sahip) olan Mehdi halifedir. Ondan sonra Kaim halifedir. Ondan sonra Mansur halifedir. Ondan sonra Muizzüddin’dir ki daha önce zikrolunduğu gibi Mısır’a ibtida malik olan odur. Muizz’den sonra Aziz halifedir. Ondan sonra Hakim halifedir. Ondan sonra zahiri halifedir (görünürdeki halifedir) ki kendi karındaşı (kardeşi) mekr (tuzak) ve hile idip onu katil ve oğlu Zahir’i halife etti. Ondan sonra Müstansır halifedir. Ondan sonra Müstali halifedir. Ondan sonra Amir halifedir ki Carihane (?) tafsili kılınır. Ondan sonra Hafız halifedir. Ondan sonra Zafir halifedir. Ondan sonra Faiz halifedir. Ondan sonra Adid halifedir ki Hulefa-yı Fatımıyye’nin nihayetidir.) Yine Şeyh Salahaddin eyledi; onların nizamı kalmadığı gibi hulefa-yı mısriyyeden dahi nizam kalmadı ki onların ibtidası Salahaddin Melikü’n-Nasır’dır. Ondan sonra oğlu Aziz Melik’tir. Ondan sonra biraderi (kardeşi) Efdal bin Salahaddin Melik’tir. Ondan sonra el-Adilü’l-Kebir ahu-yı Salahaddin Melik’tir, bundan sonra onun veled-i kamili (kamil oğlu) Melikü’l-Kamil’dir. Dahi sadisi (altıncısı) Adil-i Sagir Melik’tir ki erkan-ı devleti onu tutup serir-i saltanattan (saltanat tahtından) hal' ettiler. Melik-i Salih Necmeddin Eyyub’u serir-i saltanata iclas ettiler (oturttular). Ondan sonra onun veled-i muazzamı Turanşah Melik’tir ki Beni Eyyub hilafetinin nihayetidir. (Yine Şeyh Salahaddin eyledi; onların dahi nizamı kalmadığı gibi devlet-i etrakte (Türk devletlerinde) dahi nizam kalmadı; onların ibtidası Muizzüddin Aybek el-Salihi Melik’tir. Ondan sonra oğlu Mansur Melik’tir, bundan sonra Muzaffer-i Muzaffer Melik’tir. Ondan sonra Zahir Baybars Melik’tir ki hal' olunup Sultan Melik Mansur Kalavun el-Elfi serir-i saltanata cülus eyledi. İnteha el-kelam / Söz burada bitti.)

__________________
Yunusça sevgimizden anlamayana cevabımız Yavuzca olacaktır...