Yûnus Emre'den Tevazu Destanı

Tevazu, kişinin kendini küçültmesi değil; kendini yerli yerine koymasıdır. Nefs, en çok “haklılık” kisvesiyle büyür; kibir çoğu zaman bağırarak değil, “ben”in ince bir gölgesi olarak sızar. Tevazu ise insanı aşağı çekmez; bilakis onu ağırlaştırır: sözünü ölçülü kılar, hükmünü yumuşatır, kalbini korur.

Bu yüzden tevazu, yalnız bir ahlâk süsü değil; hakikate giden yolda bir mizandır. Kim o mizanın altına girerse, kendini değil Hakk’ı büyütür; kim mizandan çıkarsa, fark etmeden kendini merkeze taşır. Yûnus’un “ırmak denize varınca adını bırakır” sözü de buraya çıkar: Nefs adını bırakmadan hakikat denizine dalınmaz.

Geçti nice zaman saydı yerinde,
Geçirdi ömrü nefsin pazarında.
İşit şimdi akıl ne söyler ona:
“Sakın, tevazu taliptir canına!”

Sözü bitmeden tevazu göründü,
Kibir onu görüp yüz geri döndü.
Kılıç çekip gelir, yer alçağından,
Kibir onu görüp kaçtı dağından.
Dağı ovayı doldurdu bir feryat,
Kimine Cennet kimine Arasat.
Tevazu kibr’in üstüne at sürdü,
Kibir baktı, bir eri bin er gördü.
Âsî kibir, hiç bırakmadı işi,
Dağ başını tutup geçirdi kışı.
Bu tevazu, bir ırmak olup aktı,
Belli ki derdi denize varmaktı.

Ne kadar kuvvetli olsa da pınar,
Varamayıp denize, yere sızar.
Su akıp başka bir suya karışır,
Su suyu bulup denize erişir.
Denize kadar ırmak idi adın,
Gerisini bırak, denize daldın.
İnci muhal değil, deniz olana,
Ya altın niye muhal olsun ona?
O denizde ne acayiplikler var,
Ancak halka gizli, sana aşikâr.
Her bir dalgada bir damar bulasın,
Yakut, inci ve mercanlar bulasın.

Budur sermaye o bahre dalana,
Arı dirlik gerek cevher bulana.
Yendi tevazu yüz bin çevik eri,
Zapt etti tüm kara ve denizleri.
Tevazu edeni define bekler,
Yüce yer gözeten derde dert ekler.
Tevazuyla varsan meydan senindir,
Cevher senden çıkar, maden senindir.
Tevazudur yeri göğü götüren,
Yedi kat yerden aşağı duran.
Tevazu üzeredir gök ile yer,
Öveceksen tevazuyu övüver.

Rabbim bize surette değil, hakikatte tevazu nasip etsin; kibrin ince sızıntılarından da muhafaza buyursun.
Sürç-i lisan ettiysek ehli olanlar tashih buyursun.

Eline, kalbine sağlık kardeşim

Allah razı olsun sevgili kardeşim. Bir fayda hasıl olursa ne âlâ.