Vicdan mekanizması ve nefsaniyet realiteleri

[Allahyolu]

Sevgi, olumlu yolda, başkalarını düşünmek yönüyle vicdanın vazifeye yönelik unsurlarını destekler ve gelişim mekanizmasında hızlı ve idrakli bir yürüyüşü sağlar. Bencilik yönüyle de, nefsaniyet unsurlarını harekete geçiren olumsuz güçleriyle gelişimin yürüyüş temposunu ağırlaştırır. İnsanı zahmetli, ıstıraplı koşullar içine sokar.

Böylece her iki durumda da, birbirine zıt yollardan öz bilginin artmasına sebep olur. Örneğin, sevgi ile bir insana yardım edilir, denize düşen birini kurtarmak için özveri gösterilir, aç kalan bir kimse doyurulur, gözyaşları dindirilir. Ve bütün bunların sonunda, insana bir ferahlık, bir huzur hatta mutluluk duygusu gelir. Bu da, hızlı bir gelişmenin şuurdaki görünümüdür..

Buna karşılık, sevgi için bir çok kalp kırılır, bir ihanetin cezası verilir, başkalarına kötülük yapılır ve sonuçta insanda, gücenme, huzursuzluk ve sıkıntı başlar. Bu da ağırlaşmış bir gelişimin insan üzerindeki baskısını ifade eder.

Birinci gruptakiler, vicdan mekanizmasının nasıl yüksek unsurlarına yönelik güçler ise, ikinci gruptakiler de nefsaniyet realitelerini o kadar besleyici geri etkenlerdir. Bunların her ikisi de gelişim kademelerine göre insanlarda bulunabilir. Ve ona göre sonuçlar doğurur.

[BeyazMor]

Şaşkınlık, teşevvüş, körlük ve ayak bağı, hep kendimize yaptığımız menfi işlerdir....
Sizin karşınıza en basitinden en kutsisine kadar her türlü mucizeler getirilse, türlü türlü hadiseler yaratılsa, türlü türlü vahiy, sezgi ve tebliğ alsanız, ancak, kendi kadronuzun içerisine girebilenleri tespit edebilirsiniz.. Bunlar sizin dikkat nazarınıza, yani, ruhi ihtiyaçlarınıza çarpar.

Verdiğiniz tesir, aldığınız tesire, ancak, ''ruhi ihtiyaçlarınız''ın kadrosunda ise eşit olur... Bunun haricinde hiç bir şekilde bilgi edinmenize, tesir almanıza imkan yoktur... İhtiyaç da yoktur...

Sevgi dediğiniz tesir, herkesin birbirinin eli ve gözü olmasını temin eden en büyük amillerden biridir... Böylece, kendi ''tekamülleri''nin yürümekte olduğu realiteyi, daha geniş bir şekilde gözlemleme imkanı kazanılır... Bu ise gelecekteki realitenin unsurlarını ve özlerini size verecektir...
Bütün hattıhareketinizi bu idealizme göre yönlendireceksiniz..

[Naim]

Vicdan kelimesi Batı kökenli değil, Arapça kökenli bir kavramdır.
-Türkçedeki vicdan, Arapça vicdân kelimesinden gelmiştir.
-Kökü v-c-d olup; “bulmak, hissetmek, içten idrak etmek, sezmek” anlamlarını taşır.
-Klasik Arapçada vecd, vücûd, tevâcüd gibi kelimeler de aynı kökten gelir. Tasavvufta vecd, ilahî tecelliyle kalpte meydana gelen derin mânevî hâli ifade eder.
Ancak şunu da belirtmek gerekir:
Klasik Kur’an dilinde vicdân kelimesi, bugünkü anlamıyla “ahlâkî yargılayan iç ses” şeklinde geçmez. Kur’an daha çok şu kavramları kullanır:
-Kalb (kalp)
-Fuâd
-Lübb
-Nefs
-Basîret
-Akıl (fiil olarak: ya’kılûn)
Kur’an’da insanın doğruyu yanlıştan ayıran iç yönü bu kavramlarla anlatılır; “vicdan” kelimesi teknik bir Kur’an terimi değildir.

~Batı dillerinde vicdan kavramı var mı?
Evet, vardır ve oldukça eski bir geçmişe sahiptir.
-İngilizce: conscience
-Fransızca: conscience
-Almanca: Gewissen
-İtalyanca: coscienza
-İspanyolca: conciencia
Bunların çoğu Latince conscientia kelimesinden gelir.
-con = birlikte
-scientia = bilgi
Yani kelime anlamı, “kendisiyle birlikte bilmek”, “kişinin kendi yaptığını bilmesi ve bunun farkında olması”dır. Antik Roma’dan, ardından Hristiyan düşüncesine geçmiş; özellikle Cicero ve daha sonra Augustinus gibi düşünürlerde önemli bir ahlâk kavramı hâline gelmiştir.

Dolayısıyla “vicdan Batı’nın türettiği bir kelimedir” demek doğru değildir.
-Kelime olarak vicdan Arapçadır.
-Batı dillerinde ise aynı işlevi gören, fakat farklı kökten gelen conscience/Gewissen gibi kavramlar yüzyıllardır kullanılmaktadır.
-Kur’an’da ise “vicdan” kelimesi yerine daha çok kalp, fuâd, lübb, basîret ve akıl kavramları üzerinden insanın içsel idrak ve ahlâkî sorumluluğu anlatılır. Bu nedenle, Kur’an merkezli bir dil tercih eden biri “vicdan” yerine “kalp”, “basîret” veya “fıtrat” kavramlarını öne çıkarmayı tercih edebilir; ancak bu, “vicdan” kelimesinin Batı kökenli olduğu anlamına gelmez.